EXPLORER UNIVERS
Paralajmėrim !
Nėse jeni plotėsisht tė qetė dhe tė kėnaqur me kėndvėshtrimin e veēantė qė keni pėr njerėzimin, historinė, fenė dhe botėn nė tėrėsi, mos lexoni mė tej.
Ndryshe nga ju kėrkohet qė tė jeni mendjehapur, tė mos izoloheni pas njė doktrine tė vetme, tė merrni gjithēka me dyshim dhe nė fund do ta gjeni vetė tė vėrtetėn.
Kjo faqe ėshtė alternative dhe nuk ka pėrkatėsi fetare, komuniteti apo sekti.Ēdo njeri ėshtė i lirė tė mendojė, besojė dhe tė jetojė ashtu si dėshiron.
Nuk preferohet hyrja nėn moshen 18-vjeēare !

Sinjale misterioze

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Sinjale misterioze

Mesazh  Jon prej 09.06.09 19:41

Sinjale misterioze

A mund tė jemi kaq arrogantė sa tė mendojmė se jemi i vetmi pėrjashtim nė pafundėsinė e universit? Ēfarė do tė ndodhte nėse do tė interceptonim njė sinjal apo njė mesazh me origjinė aliene?

Ndėrkohė qė bota shkencore ėshtė e ndarė nė debat, teologjia katolike pranon mundėsinė e formave tė jetės nė botė tė tjera. Astronomi jezuit, Atė Hoze Gabriel Funes pohonte nė 13 maj tė vitit qė kaloi nė njė intervistė tė dhėnė pėr "Observatorin" roman se "ėshtė e mundur qė nė ndonjė qoshe tė universit tė ekzistojnė planete tė ngjashėm me Tokėn, ku ka patur njė zhvillim tė jetės". Ideja e formave inteligjente tė jetės, tė ngjashme me tonėn, nuk bie ndesh me vizionin kristian, por pėrkundrazi, ajo mbėshtet idenė e njė Ati Krijues tė pėrbashkėt, siē ėshtė shprehur nė tė kaluarėn edhe Don Piero Koda, Minsinjor Korado Balduēi, si dhe Atė Xhorxh Koin.

IMPULSI MISTERIOZ

Njė impuls i quajtur SHGB02+14A ka udhėtuar nėpėr frekuencėn 1420 MhZ. Ėshtė kjo gjėja mė e rėndėsishme qė ėshtė zbuluar nga radioteleskopi i Arecibos nė Porto Riko kur nė shkurt tė vitit 2003 nisi projekti SETI (Search for Extra Terrestrial Intelligence - njė organizatė shkencore private), apo mė saktė, njė program shkencor qė e ndan hemisferėn qiellore nė 200 pjesė, i pikas, i studion, i analizon. Sinjali vjen nga 1000 vite dritė larg Tokės dhe fuqia e tij e lėshimit rezulton e qėndrueshme ndryshe nga tė tjerė qė, deri tani, janė humbur nėpėr zhurmat e fundit tė universit.

Sipas disa shkencėtarėve, nuk bėhet fjalė pėr fenomene natyrorė, por pėr dikė qė nga qielli pėrpiqet tė vendosė njė kontakt me ne. Debati mbetet i hapur, ndėrkohė qė bota shkencore ėshtė e ndarė ndėrmjet filoalienėve dhe skeptikėve. Vala e radios vjen nga njė pjesė e qiellit ku nuk duket tė ketė galaksi.

Frekuenca e lėshimit pėrkon me njė prej notave parėsore me tė cilat hidrogjeni thith dhe lėshon energji. Sipas studimeve tė parė, sinjali nuk duket se vjen nga burime natyrorė por duket se ėshtė i ndėrtuar artificialisht.

Diomethėnė: I ndėrtuar nga njė inteligjencė aliene, e cila ėshtė nė gjendje tė pėrgatisė njė urė transmetimi drejt pafundėsisė nė pritje qė dikush nga ana tjetėr e qiellit ta kapė sinjalin dhe tė pėrgjigjet. Tani pritet momenti kur ai tė rishfaqet dhe atėherė e gjithė kjo do tė bėhet vėrtetė interesante. Ndėrkohė, mbeten tė gjithė pikėpyetjet mbi kėtė ēėshtje.

ART DHE UFO

Nėse diēka reale ka ndodhur vėrtetė, atėherė duhet tė ekzistojnė patjetėr gjurmėt nė kujtesėn kolektive tė njerėzimit.

Vetėm kėshtu do tė shpjegoheshin misteret qė pėrmbahen nė artin e ēdo epoke dhe ēdo vendi. Nė ikonografinė klasike gjenden figura tė ndryshme nė brendėsi tė veprave tė krijuara e me autorė tė ndryshėm, qė riprodhojnė objekte tė ēuditshėm tė ngjashėm me UFO-t.

Ndėr veprat qė kanė mė shumė lidhje me kėtė argument mund tė pėrmenden "Tebaida" e Paolo Uēelos, e pranishme nė Galerinė e Akademisė sė Firences.

Piktura pėrmban skena tė ndryshme tė jetės nė njė manastir: poshtė nė tė majtė, Virgjėresha shfaqet nė San Bernardo; sipėr, njė grup murgjish fshikullohen pranė njė Kryqi; nė qendėr, nė njė shpellė tė madhe ėshtė paraqitur Shėn Zheromi teksa lutet pėrpara njė tjetėr kryqi me Krishtin tė kryqėzuar, ndėrkohė qė lart, Shėn Francesku, i gjunjėzuar pret stigmatat.

Nė zonėn e poshtme dhe djathtas ėshtė paraqitur ndoshta predikimi i Shėn Romualdos. Po ēfarė ėshtė ai objekti i kuq nė shpellė, nė qendėr, nė tė djathtė tė kryqit?

Njė tjetėr vepėr ėshtė "Lajmėrimi" i Karlo Krivelit, e pranishėm nė Londėr, nė Galerinė Kombėtare. Kėtu paraqitet njė rreze qė zbret nga qielli dhe qė mbėrrin tek Madona. Ajo rreze niset pikėrisht nga njė objekt fluturues i paidentifikuar, me formė disku qė gjendet mes reve.

Rrezja qė godet Madonėn (dhe qė nga ana e saj dėgjon fjalėt e Engjėllit) shfaqet nė shumė vepra tė tjera tė artit mesjetar dhe tė rilindjes, por mbi tė gjitha nė Lajmėrimet e shumtė tė Pagėzuarve tė Krishtit.

Mė tej, "Lindja e Krishtit", e Bernardino di Betos, i quajtur Pinturikio. "Po tė ngresh sytė nė qiellin e zymtė, pak mė sipėr relieveve shkėmborė nė horizont... Konturet dhe ngjyra e bėrthamės pėrshkruajnė njė sferė jo tamam tė rregullt, me ngjyrė gri tė hapur dhe nė dukje metalike, e cila lėshon njė sasi drite, duke e bėrė tė rrethohet nga njė aureolė ngjyrė tė verdhė nė portokiall".

Dhe duhet tė pėrmendim edhe Madonėn me Fėmijėn e Shėn Xhovanit, e pranishme nė Firence. Vepėr e Sebastiano Mainardit ose Jakobo de Selaios, kjo pikturė paraqet njė personazh qė, me njėrėn dorė nė ballė sheh drejt njė objekti nė qiell.

Me tė ėshtė edhe njė qen, i cili edhe ai sheh drejt njė objekti tė ēuditshėm. Nė Ungjillin sipas Lukės: "Nė atė zonė kishte disa barinj qė natėn rrinin zgjuar pėr tė ruajtur bagėtinė e tyre. Njė engjėll i Zotit u shfaq para tyre dhe lavdia e Perėndisė i mbushi me dritė.

Ata i mbėrtheu paniku, por engjėlli u tha: "Mos u trembni, kam pėr t'ju dhėnė njė lajmėrim tė gėzueshėm, pėr tė gjithė: sot ka lindur nė qytetin e Davidit njė shpėtimtar, qė ėshtė Krishti..."

Sigurisht, nuk mund tė flitet pėr prova, por vetėm pėr dyshime, tregues apo interpretime qė u pėrkasin fesė, shėrbimeve tė fshehtė apo dėshmive personale.

Por asnjė element tė sė vėrtetės. Atėherė, si mund tė interpretohen kėto legjenda qė qarkullojnė prej dhjetėra vitesh dhe qė nė veprat e ēdo epoke gjejnė gjurmė evidente tė shfaqjes sė jashtėtokėsorėve? Duket sikur njeriu dėshiron qė me ēdo kusht tė zbulojė ekzistencėn e njė qenieje aliene.

TEORITĖ

Nė vitin 1961, Akademia Kombėtare e Shkencave nė SHBA organizoi njė kongres pėr tė diskutuar orientimin nė studimet hapėsinore. Ishte hera e parė qė komuniteti shkencor pėrballej seriozisht me problemin e kėrkimeve tė sinjaleve tė qytetėrimeve jashtėtokėsorė.

Nė atė rast, astronomi Frank Drake paraqiti njė ekuacion, i cili ishte i destinuar tė shndėrrohej nė bazėn e ēdo lloj studimi tė ekzistencės sė alienėve.

N = R fp ne fl fi fc L

Ky ekuacion ishte njė tentativė pėr tė vlerėsuar shkencėrisht numrin e qytetėrimeve jashtėtokėsorė tė pranishėm nė galaksinė tonė dhe nė gjendje tė vendosin njė kontakt me tokėn.

N pėrfaqėson numrin e kėtyre qytetėrimeve, numėr qė korrespondon me produktin e fijeve tė gėrmave qė ndodhen prapa njė sinjali.

R ėshtė pėrqindja e formacioneve yjorė nė Rrugėn e Qumėshtit.

fp ėshtė fraksioni i yjeve qė kanė planetė; "ne" ėshtė numri i planetėve pėr sistem diellor qė janė nė gjendje tė kenė forma jete; "fl" ėshtė ajo pjesė e planetėve qė praktikisht ka zhvilluar forma jete; "fc" ėshtė pjesa e qenieve inteligjente qė janė nė gjendje tė komunikojnė; fm ėshtė pjesa e qenieve inteligjente qė janė nė gjendje tė arrijnė dhe kolonizojnė mė shumė planete; L ėshtė vlerėsimi i kohėzgjatjes sė kėtyre qytetėrimeve tė zhvilluar.

Rėndėsia e ekuacionit tė Drake qėndron nė faktin qė i ka dhėnė dinjitet shkencor njė pikėpyetjeje tė madhe qė pėrndryshe do tė kish mbetur objekt ekskluziv kultesh, legjendash metropoiltane dhe mitizimesh.

Vėmendja qė gėzoi ekuacioni Drake nė komunitetin shkencor lejoi nisjen e SETI-t. Ky projekt kėrkimesh bazohet nė idenė qė qytetėrimet alienė teknologjikisht tė pėrparuar mund tė zbulohen duke interceptuar sinjalet e tyre nė valė radioje.

Deri tani, asnjė nga eksperimentet e shumė tė SETI nuk ka zbuluar diēka qė tė mund tė konsiderohet si njė sinjal komunikimi ndėryjor.

Frank Drake ka thėnė se nė galaksinė tonė janė tė paktėn 10 332 qytetėrime qė janė nė gjendje tė vendosin njė kontakt me ne, njė numėr qė natyrisht e ka pėrllogaritur falė ekuacionit tė tij.

Duke iu referuar deri nė njė farė mase ekuacionit tė Drake, matematicieni i famshėm Aczel (autor i librave tė ndryshėm shkencorė) ka konkluduar mes tė tjerash se, cilido tė jetė numri, probabiliteti i ekzistencės sė alienėve ėshtė baraz me njėqind pėrqind.

Nė epokat pėrpara kėsaj tonės ėshtė debatuar mundėsia e ekzistencės sė jashtėtokėsorėve dhe janė marrė nė konsideratė tė gjithė problemet qė buronin prej kėsaj.

Historiani Majkėll Krou ka pėrllogaritur se qė nga kohėrat e grekėve tė lashtė e deri nė vitin 1917, janė shkruar afro 170 vėllime mbi kėtė argument. Dhe pas vitit 1917, numėrimi i vėllimeve tė shkruar jo vetėm nuk ėshtė bėrė, por do tė ishte e pamundur.

Sipas shkencėtarėve, jeta rregullohet sipas tre parimeve: ai i uniformitetit tė natyrės, i kompletimit dhe parimi kopernikas, ose mediokriciteti.

1. Ligjet e natyrės janė tė njėjtė nė tė gjithė universin. Si pasojė, proceset fizikė qė kanė prodhuar jetėn mbi tokė mund tė verifikohen edhe diku tjetėr.

2. Nė natyrė, gjithēka qė ėshtė e mundur ka prirjen tė realizohet. Me fjalė tė tjera: nėse asgjė nuk e pengon lindjen e jetės, jeta do tė lindė.

3. Planeti tokė nuk zė njė pozicion tė veēantė dhe as nuk ka njė status tė veēantė nė Univers. Eshtė njė planet tipik qė rrotullohet pėrreth njė ylli tipik nė njė galaksi tipike. Koperniku ka pėrfunduar se Toka dhe njerėzimi nuk janė nė qendėr tė Universit. Aplikuar ky nė ēėshtjen e jetės nė botė tė tjera, parimi tė bėn tė mendosh qė nėse toka nuk ėshtė e veēantė nga pikėpamja astornomike, gjeologjike, fizike dhe kimike, atėherė nuk duhet tė jetė e veēantė as nga pikėpamja biologjike.

Pastaj, a mund tė jemi kaq arrogantė sa tė mendojmė se jemi i vetmi pėrjashtim nė pafundėsinė e universit?

Nėse merret e mirėqenė hipoteza qė nuk ekziston asnjė Krijues me njė tru tė denjė pėr kėtė emėr dhe qė universi ka lindur pak rastėsisht dhe pak nė vijim tė njė shpėrthimi tė madh, Big Bang-ut siē e e quajnė fizikantėt, nuk do tė ishte e ēuditshme qė aksidenti i quajtur jetė po verifikohet vetėm njė herė?

Nga cilido kėndvėshtrim t'i qasesh kėtij problemi, konkluzioni duket tė jetė pėrherė i njėjtė: ndoshta vetėm pėr njė faktor thjesht statistikor, nuk mund tė jemi tė vetėm nė univers.

Ēfarė impakti do tė kishte mbi mėnyrėn si e mendojmė vetveten dhe pozicionin tonė nė kozmos zbulimi i ekzistencės sė formave tė jetės nė planetė tė tjerė?

Nuk ka asjnė dyshim, qė qoftė edhe zbulimi i njė mikrobi jashtėtokėsor qė mund tė demonstrojė se ka evoluar i pavarur nga format e jetės mbi tokė, do tė ndikonte nė mėnyrė domethėnėse mbi vizionin qė ne kemi mbi botėn dhe do tė sillte nė shoqėrinė tonė ndryshime tė thellė po aq tė rėndėsishėm sa ata tė revolucioneve tė Kopernikut dhe tė Darvinit: mund tė quhej pėrfundimisht zbulimi mė i madh shkencor i tė gjithė kohėrave.

Dhe nė rastin mė ekstrem, nėse do tė arrinim tė interceptonim njė mesazh tė alienėve, ka shumė mundėsi qė ai tė kishte njė efekt shkatėrrimtar mbi njerėzimin.

Njė mesazh i MUNDSHĖM...

Ēfarė do tė ndodhte nėse do tė interceptonim njė sinjal apo njė mesazh me origjinė aliene? Ēfarė do tė thoshte saktėsisht pėr njeriun zbulimi se nuk jemi tė vetmet qenie inteligjente nė univers?

Shkencėtarėt e Projektit Kolombi (nė kuadėr tė programit tė bashkėpunimit shkencor e teknologjik mes qeverisė italiane dhe asaj argjentinase) kanė ngritur njė komision pėr tė vendosur se si do tė duhej tė jepej lajmėrimi nė rast se do tė interceptohej njė sinjal alien dhe ēfarė do tė duhej bėrė pėr tė dhėnė njė pėrgjigje.

Janė hipotizuar forma tė ndryshme sinjalesh alienė. Rasti mė elementar do tė ishte ai i njė lloj fari. Do tė bėhej fjalė thjesht pėr njė akt komunikimi tė ekzistencės sė qytetėrimti tė tyre, pėr kėdo qė eksploron hapėsirėn.

Njė rast mė interesant do tė ishte ai nė tė cilin fari do tė transmetonte informacione mbi qytetėrimin e tyre e ndoshta njė ftesė opėr t'u vėnė nė kontakt. Duke qenė se ėshtė e mundur tė pėrfshish njė sasi tė madh informacioni nė njė sinjal radio apo lazer tė shkurtėr, mund tė zbulojmė shumė gjėra vetėm duke analizuar sinjalin e shkurtėr fillestar.

Eshtė e mendueshme qė alienėt tė kenė zbuluar ekzistencėn tonė nė Tokė dhe qė janė vėnė nė punė pėr tė na kontaktuar. Mund tė jenė vėnė nė dijeni mbi ne nė mėnyra tė ndryshme. Sinjalet e radios qė shkojnė nga njė qoshe e tokės nė tjetrėn, ėshtė e mundur qė tė pėrhapen edhe nė hapėsirė me shpejtėsinė e dritės.

Njė antenė me ndjeshmėrinė e duhur mund tė ketė pėrcjellė sinjalet tona radiofonike dhe televizive qė tani duhet tė kenė udhėtuar me dhjetėra vite dritė. Njė impiant edhe mė i ndjeshėm mund tė pėrcjellė rrezet gama tė prodhuar nga eksperimentet bėrthamorė tė kryer nė atmosferėn tonė. Prania jonė mund tė deduktohet edhe duke u bazuar nė faktin qė toka ėshtė njė Planet nė tė cilin ishte e mundur tė zhvillohej nėj formė inteligjente jete.

Eshtė e mundur edhe qė alienėt tė kenė vizituar herė pas here tokėn, duke ditur qė shpejt kjo formė jete inteligjente do tė zhvillohej. Mund tė kenė lėnė apo dėrguar shumė kohė mė parė njė sondė me qėllimin qė t'i lajmėronte pėr zhvillimin e njė shoqėrie teknologjike.

Njė sondė e tillė mund tė jetė nė orbitė nė sistemin diellor. Por ekziston edhe njė tjetėr mundėsi: ajo e zbulimit tė njė mesazhi alien mbi tokė, apo pranė saj. Cilat do tė ishin pasojat e mundshme tė interceptimit tė njė mesazhi alien mbi tre hipotezat alternative qė lidhen me origjinėn e jetės?

Nėse zbulojmė ekzistencėn e qenieve jashtėtokėsore, a do tė ishte e mundur tė vazhdonim tė kėmbėngulnim nė tezėn e mrekullisė sė origjinės sė jetės. Natyrisht, nga pikėpamja logjike, nuk ėshtė e pamundur qė jeta ka lindur mrekullisht dhe ėshtė pėrhapur nė univers.

Megjithatė, kjo hipotezė do tė hidhte dyshime mbi teorinė e origjinės hyjnore tė inteligjencės dhe vetėdijes.

Njė sinjal alien do tė na detyronte tė arrinim nė konkluzionin qė inteligjenca ėshtė e zhvilluar nė mėnyrė tė pavarur nga ne nė pjesė tė tjera tė universit dhe se homo sapiens-i nuk zė njė vend tė veēantė nė rendin e gjėrave.

Jon

Shkrime: 1208


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi