Endrrat dhe llojet e tyre

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Endrrat dhe llojet e tyre

Mesazh  Admin prej 22.05.09 15:12

Endrrat dhe llojet e tyre

Njeriu sė bashku me disa gjitarė tė zhvilluar ka privilegjin e cuditshėm, e tė qėnit banor i dy botėve. Shijon nė cdo ditė, ndryshimin e dy llojeve tė ndryshme eksperiencash – kur ėshtė zgjuar dhe kur ėshtė nė gjumė, ose ipar dhe onar, ashtu sikurse i quanin grekėt e lashtė kėto dy gjėndje, ku secila ka logjikėn dhe kufinjtė e saj, dhe nuk ekziston asnjė arsye qė tė konsiderohet njėra botė mė e rėndėsishme nga tjetra.

Pavarėsisht se bota e vigjilencės ka disa avantazhe palėvizshmėrie dhe vazhdimėsie, mundėsitė e vėrteta tė saj janė tepėr tė kufizuara.

Nė kėtė botė takojmė, sidomos komshinjtė tanė ndėrsa bota e ėndrrave na jep mundėsinė e njė komunikimi, sado qė vjedhurazi, tė takojmė shokėt tonė tė largėt, njerėz qė kanė vdekur etj. Pėr njerėzit e zakonshėm, ėndrra pėrbėn eksperiencėn e vetme tė largimit nga vargonjtė e mėrzitjes dhe tė pakuptimtė tė kohės dhe tė mjedisit.

Kėshtu qė nuk ėshtė e cuditshme qė njeriu u vonua pėr tė kufizuar njohuritė karakteritike tė realitetit nė njėrėn botė, dhe kėshtu refuzon botėn tjetėr si njė iluzion i pastėr. Por sot ekzistojnė shumė popuj primitivė qė i japin njė autoritet tė njėjtė botės ėndėrrore me atė tė dukshme, por sigurisht tė njė lloji tjetėr , nė tipe tė ndryshme tė eksperiencės ėndėrrore.

Ėndrrat janė shumė shėnjuese, dhe arti i lashtė i ėndėrrprofecisė u ofron edhe njė herė tjetėr tė zgjuarve njė mėnyrė fitimprurėse jetese, dhe shumė intelktualė bashkėkohorė , vrapojnė pėr tu treguar ėndrrat e tyre tek kėta specialistė me tė njėjtin shqetėsim sikur ‘’Paragjykuesi’ i Teofrastit.

Nė shumicėn e pershkrimeve tė ėndrrave, poete Homerikė merren me atė qė shohin sikur tė ishte njė ‘’fakt objektiv’’. Sipas tyre, Ėndrra zakonisht merr formėn e njė vizite qė bėn njė formė e vetmė ėndėrrore tek njė burrė ose grua e fjetur.

Kjo formė ėndėrrore mund tė ishte njė Perėndi, njė fantazėm ose njė lajmėtar prekzistues ėndėrror, ose njė figurė – idhull, qė u krijua enkas pėr kėtė rast, por cfarėdo qė tė jetė kjo gjė, ekziston objektivisht nė vend , dhe ėshtė e pavarur nga ėndėrruesi.

Arrin tė futet nga vrima e Celėsit (dhomat e gjumit Homerike nuk kanė as dritare dhe as oxhak), ngrihet nė majėn e krevatit pėr tė dhėnė mesazhin e saj, dhe kur kjo kryhet, forma ėndėrrore largohet nga e njėjta rrugė qė kishte ardhur.

Ndėrkaq, ėndėrruesi ėshtė krejt pasiv: shikon njė formė, dėgjon njė zė, dhe kaq. Ndonjėherė ėshtė e vėrtetė, i pėrgjigjet ndėrsa fle, mund tė hapė duart e tij pėr tė pėrqafuar formėn ėndėrrore.

Por kėto janė veprime fizike, objektive, qė shikojmė qė njerėzit kryejnė gjatė gjumit. Ėndėrruesi nuk imagjinon se gjendet diku tjetėr, pėrvec se brėnda krevatit tė tij dhe ėshtė i vetėdijshėm se po fle, pasi forma ėndėrrore ja tregon qartė njė gjė tė tillė:

‘’Po fle Atrid’’ thotė ėndrra dinake nė librin Ilida. ‘’ Po fle Akil’’, i thotė fantazma e Patroklit, ‘’ Po fle Penelope’’ i thotė Perėndesha Athina tek Odisja.

LLOJE ĖNDRRASH

Brėnda klasės sė ėndrrave shenjuese mund tė dallojme disa lloje tė vecantė. Nė njė klasifikim qė jepet nga Artemidori dhe shkrimatrė tė tjerė pasues, por qė fillimi i ketij klasifikimi mund tė gjėndet shumė mė herėt, dallohen 3 lloje ėndrash:

1- Ėndėrr simbolike –veshur brėnda metaforave , si p.sh disa enigma, njė rėndėsi qė nuk mund tė kuptohet nėse nuk interpretohet nga njė ekspert.

2- Vizioni - qė ėshtė para – plotėsimi i pastėr i njė ngjarjeje tė sė ardhmes

3- Ėndėrr Profetike - mund tė njihet atėherė kur ‘’ babai i ėnderruesit, ose ndonjė personalitet tjetėr i rėndėsishėm , ndoshta njė klerik ose akoma ndonjė Perėndi, shfaq nė gjumin e tij, pa asnjė lloj simbolizimi, atė qė ka ose nuk ka pėr tė ndodhur,ose qė nuk duhet tė bėhet.

http://dituri.wordpress.com

Admin

1163


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Endrrat dhe llojet e tyre

Mesazh  Jetmira prej 13.07.13 16:09

Shijon ne cdo dite, ndryshimin e dy llojeve te ndryshme eksperiencash – kur eshte zgjuar dhe kur eshte ne gjume, ose ipar dhe onar, ashtu sikurse i quanin greket e lashte keto dy gjendje, ku secila ka logjiken dhe kufinjte e saj, dhe nuk ekziston asnje arsye  qe te konsiderohet njera bote me e rendesishme nga tjetra.

Pavaresisht se bota e vigjilences ka disa avantazhe palevizshmerie dhe vazhdimesie, mundesite e verteta te saj jane teper te kufizuara. Ne kete bote takojme, sidomos komshinjte tane ndersa bota e endrrave na jep mundesine  e nje komunikimi, sado qe  vjedhurazi, te takojme shoket tone te larget, njerez qe kane vdekur etj. Per njerezit e zakonshem, endrra perben eksperiencen e vetme te largimit nga vargonjte  e merzitjes dhe te pakuptimte te kohes dhe te mjedisit.

Keshtu qe nuk eshte e cuditshme qe njeriu u vonua per te kufizuar njohurite karakteritike te realitetit ne njeren bote, dhe keshtu refuzon boten tjeter si nje iluzion i paster. Por sot ekzistojne shume popuj primitive qe  i japin nje autoritet  te njejte botes enderrore me ate te dukshme, por sigurisht te nje lloji tjeter , ne tipe te ndryshme te   eksperiences enderrore. endrrat  jane shume shenjuese,  dhe arti i lashte i enderrprofecise  u ofron edhe nje here tjeter te zgjuarve  nje menyre fitimprurese jetese, dhe shume intelktuale bashkekohore  , vrapojne per tu treguar  endrrat e tyre  tek keta specialiste  me te njejtin shqetesim  sikur ‘’Paragjykuesi’ i Teofrastit.

Ne shumicen e pershkrimeve te endrrave, poete Homerike  merren me ate qe shohin sikur te ishte nje ‘’fakt objektiv’’. Sipas tyre, endrra zakonisht merr formen e nje vizite qe ben nje forme e vetme enderrore tek nje burre ose grua e fjetur. Kjo forme enderrore  mund te ishte nje Perendi, nje fantazem  ose nje lajmetar prekzistues enderror, ose nje figure – idhull, qe u krijua enkas per kete  rast, por cfaredo qe te jete  kjo gje, ekziston objektivisht ne vend , dhe eshte e pavarur  nga enderruesi.

Arrin te futet nga vrima e Celesit (dhomat e gjumit Homerike nuk kane as dritare dhe as oxhak), ngrihet ne majen e krevatit per te dhene mesazhin  e saj, dhe kur kjo kryhet, forma enderrore largohet nga e njejta rruge qe kishte ardhur. Nderkaq, enderruesi  eshte krejt pasiv: shikon nje forme, degjon nje ze, dhe kaq. Ndonjehere  eshte e vertete, i pergjigjet ndersa fle, mund te hape duart e tij  per te perqafuar formen enderrore.

Por keto jane veprime fizike, objektive, qe shikojme qe njerezit kryejne gjate gjumit. enderruesi nuk imagjinon se gjendet diku tjeter, pervec se brenda  krevatit te tij dhe eshte i vetedijshem se po fle, pasi forma enderrore ja tregon qarte nje gje te tille:

‘’Po fle Atrid’’  thote endrra dinake ne librin Ilida. ‘’ Po fle Akil’’, i thote fantazma e Patroklit, ‘’ Po fle Penelope’’ i thote Perendesha Athina tek Odisja.
avatar
Jetmira

659


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi