Njihuni me numrat e mallkuar dhe historitė e tyre

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Njihuni me numrat e mallkuar dhe historitė e tyre

Mesazh  gjilanasi prej 09.06.16 9:35




Nga numri famėkeq 13, te numri 11, 17 e deri tek numri 39, ja pse evitohen

Numri 13 ėshtė numri mė me famė i cili ėshtė konsideruar i pafat. 13-ta, numri i cili ėshtė nė qendėr tė shumė supersticioneve dhe teorive lidhur me atė ēfarė simbolizon. Disa njerėz e kanė simbol tė gėzimit dhe lumturisė, ndėrsa pėr tė tjerė simbolizon frikėn. Po ashtu shumė numri 13 rrethon boten fetare, historike apo matematikore duke mbartur kuptime sa tė ngjashme ashtu edhe tė kundėrta. Njė legjendė e hershme qė rrethon origjinėn e frikės ka tė bėjė me njė prej dokumentave ligjorė mė tė vjetėr tė botės, Kodi i Hamurabit, qė thuhet se ka fshirė njė ligj tė 13 nga lista e rregullave tė tij. Nė realitet, ky nuk ishte asgjė mė shumė se sa njė gabim klerik i bėrė nga njė prej pėrkthyesve mė tė hershėm tė dokumentit, i cili nuk arriti tė pėrfshijė njė resht teksti, nė fakt kodi nuk u vė fare numra ligjeve tė tij.

Matematicienėt dhe shkencėtarėt ndėrkohė, vėnė theksin nė dominimin e numrit 12, shpesh herė i konsideruar “numri i pėrsosur”, nė botėn e lashtė. Sumerianėt e lashtė zhvillonin njė sistem numerik tė bazuar nė pėrdorimin e 12-ės, qė edhe sot e kėsaj dite vlen nė matjen e kohės. Shumica e kalendarėve kanė 12 muaj. Njė ditė e vetme pėrbėhet nga dy gjysmė dita 12 orėshe. Duke qenė se vinte menjėherė pas numrit tė “pėrsosur”, i gjori 13 ishte i destinuar tė dukej i pafat dhe i pazakontė.

Kjo frikė nga e panjohura duket se shkonte nė favor tė pėrhapjes sė teorive tė tjera duke marrė njė konotacion pafatėsie. Nė dy raste kemi shfaqjen e njė mysafiri tė trembėdhjetė nė dy ngjarje tė lashta: Nė Bibėl, Judė Iskarioti, apostulli i 13 qė erdhi nė Darkėn e Fundit, ėshtė njeriu qė tradhėton Jezusin. Ndėrkohė, legjendat e lashta nordike thonė se e keqja dhe trazirat u futėn fillimisht nė votė nga shfaqja e perėndisė tradhėtare Loki, nė njė festė nė Valhalla. Ai ishte mysafiri i 13, duke prishur ekuilibrin e 12 perėndive qė ishin tashmė tė pranishėm.

Kuptimi nė fe

Nė religjionin e krishterė , shifra 13 ėshtė njė simbol i interpretimit tė darkės sė fundit ku Jezusi kishte dymbėdhjetė Apostujt tė mbledhur rreth tij, e personi i trembėdhjetė, Juda, i konsideruar si tradhtar. Kėshtu qė shifra 13 u shoqėruar me dhimbje dhe vuajtjet e Jezusit pas darkės me Judan.

Nė letrat Tarot, 13 herė simbolizion vdekjen e herė rilindjen

Nė letrat Tarot, nuk ka asnjė emėr numri 13, vetėm se paraqitet njė skelet duke korrur. Disa nė kėtė numėr e shohin vdekjen, ndėrsa tė tjerė rilindje. Trembėdhjetė ėshtė mė shumė njė burim i mosbalancimit dhe bie nė pjesėn e kundėrt tė hyjnores, dhe shėnon njė evolucion drejt vdekjes, pėrfundimin e njė fuqie dhe tė njė arritje.

13 e premtja e zezė

Zanafilla e paragjykimit mund tė vijė nga njė legjendė nordike. Tė Premten ishte emri i Frigga-se, perėndeshė e dashurisė dhe pjellshmėrisė. Kur nordiket dhe fiset gjermanike janė konvertuar nė krishtėrimin, Frigga ėshtė mallkuar dhe dėrgohet nė njė mal dhe duke u konsideruar si njė shtrigė.

Analiza nga shkenca

Frika nga numri 13 ėshtė njė dukuri e analizuar edhe nė psikoanalizė. Nė kėtė fushė njihet me emrin Triskaideka-fobia dhe pėrkufizohet si fobi specifike, e pabazė, qė karakterizohet nga frika e tė kėqijave tė mundshme qė lidhen me numrin 13. Pavarėsisht nga rrethanat, apo niveli kulturor, triskaidekafobia ka marrė pėrmasat e njė bestytnie qė ka shtrirje tė vjetėr e tė gjerė. Sa pėr kuriozitet, tė gjitha kompanitė ajrore tė udhėtimit nė avionėt e tyre e kanė hequr numrin 13 nga rreshtat ose numrat e vendeve pėr udhėtarėt. Por nuk ėshtė vetėm numri 13, numėr i cilėsuar si “numėr tersi”. Shumė numra janė shmangur, evituar dhe janė cilėsuar si numra pafat pėr shkak tė aksidenteve e fatkeqėsive mė tė mėdha.

39

Supozuar si “mallkimi i 39”, numri 39 ėshtė shmangur nė Afganistan, kryesisht nė kryeqytetin e tij, Kabul. Sipas besimit, disa tutorė prostitutash dikur mbanin nė pronėsi njė makinė me numrin 39“39” nė targė dhe shtėpia publike kishte adresėn “39”. Ka edhe spekulime se urrejtja e numrit ėshtė pėr shkak tė njė forme tė vjetėr tė llogaritjes e quajtur Abjad. Afganėt kanė shmangur numrin nė targat e tyre tė automjetit, numrin e telefonit dhe adresat e shtėpive. Njė makinė qė normalisht shitet pėr 12,000 $ pėr shembull, mund tė shitet pėr 7000 $ pėr shkak se ka numrin 39 nė targat e saj. Njerėzit qė kanė “39” nė targat e tyre, kanė arritur deri nė atė pikė sa kanė manipuluar numrin duke e bėrė atė tė duket si 38. Personat me numėr 39 nė telefonin e tyre zakonisht bėjnė telefonata mė numėr tė fshehtė. Disa njerėz qė disponojnė numrin 39 nė numrin e tel tė tyre kanė marrė telefonata nga persona qė kėrkojnė prostituta. Njerėzit tė cilėt janė tė moshės 39-vjeēare gjithashtu e shmangin kėtė numėr duke thėnė se janė 40.

0888888888

Kompania celulare bullgare Mobitel ka pezulluar numrin e telefonit 0888 888 888 pasi tre njerėz me kėtė numėr humbėn jetėn brenda 10 viteve. Pėrdoruesi i parė ishte Vladimir Grashnov, ish-CEO i kompanisė. Ai vdiq nė vitin 2001. Vdekja e tij u deklarua tė jetė shkaktuar nga kanceri edhe pse ka spekulime se ishte helmuar nga njė rival. Numri i ėshtė dhėnė mė vonė bosit tė drogės Konstandin 0888888888Dimitrov, i cili vdiq nė Hollandė, ku ai kishte shkuar pėr tė inspektuar perandorinė e tij tė kontrabandės. Personi i tretė i cili ka pėrdorur numrin ishte gjithashtu njė trafikant droge, si dhe njė menaxher pasurish. Konstantin Dishliev vdiq jashtė njė restoranti nė Sofje tė Bullgarisė. Policia sapo kishte shkatėrruar sekuestruar disa ton drogė me vlerė 130.000.000 paund Pas vdekjes sė tij, Mobitel pezulloi linjėn dhe nuk e nxorri mė nė qarkullim.

11

Falė sistemit numerik ėshtė e mundur qė ne tė pėrballemi me datat dhe kohėn qė pėrbėhen nga njė shifėr tė vetme 11/11/11 dhe 11:11. 11Ky fakt nuk ka rėndėsi, por qė nuk mund t’i ndalė njerėzit tė jenė supersticiozė. Kjo dukuri ishte subjekt i filmit 11/11/11, lėshuar mė 11 nėntor, 2011. Teoricienėt e konspiracionit gjithashtu pėrdorin numrin 11 nė faktet rreth vrasjes sė Kenedit ose sulmeve tė 11 shtatorit. Kullat binjake tė Qendrės Botėrore tė Tregtisė qėndronin pranė njėra-tjetrės, duke formuar njė numėr gjigant 11. Ngjarja ndodhi nė 11 shtator, ku shtatori ėshtė muaji i nėntė. Kėshtu 9 + 1 + 1 jep 11. 11 shtator ishte dita e 254 e vitit 2001, dhe 2 + 5 + 4 gjithashtu ėshtė e barabartė me 11. Aeroplani i parė qė u pėrplas nė kullat ishte fluturimi 11. Fluturimi 11 kishte 11 pjesėtarė tė ekuipazhit dhe 92 pasagjerė dhe 9 + 2 gjithashtu jep 11. New York City dhe Afganistani kanė 11 shkronja secili.

17

Nė Itali, 17 ėshtė njė numėr tė pafat. Ky numėr simbolizon vdekjen sepse ėshtė shkruar si “XVII” nė numrat romak, dhe “XVII” mund tė riorganizohet pėr tė formuar “VIXI”, qė do tė thotė “Kam jetuar”. “VIXI” ėshtė shpesh i shkruar mbi varret romake. Ai gjithashtu17mund tė shihet si i pafat pėr shkak tė pėrmbytjes sė madhe biblike e cila filloi mė 17. Nė “la smorfia”, njė sistem numerik i pėrdorur pėr tė interpretuar ėndrrat, 17 do tė thotė fatkeqėsi. Disa hotele nuk kanė asnjė dhomė me numrin 17, dhe disa aeroplanė Alitalia nuk kanė asnjė rresht numrash me 17. Kur dita 17 e muajit bie nė njė e premte, ajo konsiderohet edhe pa fat. Kur 17 nėntori (ditė e cila gjithashtu pėrmban Ditėn e vdekur) bie e premte, tėrė muaji ėshtė quajtur Muaji i vdekur.

250

Nė Kinė, numri 250 konsiderohet njė fyerje. Nė gjuhėn mandarine, lexohet “er bai w” qė do tė thotė “budalla”. Pėrdorimi i numrit si njė 250fyerje mund tė ketė origjinėn nga lashtėsia kineze. Nė atė kohė, kur monedhat e bakrit ishin ende nė pėrdorim, monedha 1000 pėrdorej pėr matje standarde,ndėrsa ēereku i saj (250) konsiderohej si diēka e rėndė inferiore. Nė Kinė, numri 250 ėshtė shmangur edhe nga Hapėsira ajrore Gulfstream e cila ndryshoi emrin e saj, nga Gulfstream G250 nė G280. Zėvendės presidenti i saj i ri ėshtė mirėpritur disa kultura.

111

Nė kriketin australian, numri 111 ėshtė parė si njė numėr i pafat i lojės nė pėrgjithėsi. Ai ėshtė quajtur Nelson, nga admirali i famshėm i Anglisė, Horatio Nelson. Ėshtė besuar si njė numėr qė pėrfaqėson tre 111prej pjesėve tė trupit tė tij tė tij tė humbura, njė sy, krahun dhe kėmbėn. Nė realitet, Nelson kishte dy kėmbėt nė mėnyrė tė pėrkryer, kėshtu qė kjo histori nuk ka shumė kuptim. Disa thonė se numri paraqet tri fitore tė mėdha detare tė Nelson nė Kopenhagen, Nil, dhe Trafalgar, ndėrsa tė tjerė besojnė se 111 ėshtė konsideruar thjesht i pafat sepse i ngjan njė sporteli tė zbrazėt. Njė bestytni thotė se nėse njė skuadėr ka shėnuar 111 pikė, tė gjithė lojtarėt duhet tė ngrenė njė kėmbė nė ajėr. Pėrndryshe, ata do tė humbasin topin e ardhshėm. Afrika e Jugut dhe Australia luajtėn njė ndeshje mė 11 nėntor, 2011. Saktėsisht nė 11:11, Afrikės sė Jugut iu nevojiten 111 pikė pėr tė fituar. Tifozėve iu tha tė ngrenė njė kėmbė pėr njė minutė tė plotė, e kjo mesa duket funksionoi: Afrika e Jugut fitoi ndeshjen.

7

Shumė kultura e konsiderojnė 7 njė numėr me fat, por nė Kinė, ky numėr do tė thotė braktisje, zemėrim, ose vdekje. Muaji i shtatė i kalendarit kinez quhet “Muaji Fantazėm”, muaj ky i cili mendohet se fantazmat janė tė lira. Disa, megjithatė, e shohin atė si njė muaj 7neutral sepse Dita e Shėn Valentinit tė tyre bie mė 7 korrik (07/07). Nė 2014, disa aeroplanėtu rrėzuan nė Ukrainė, Mali, dhe Tajvan nė njė afat prej shtatė ditėsh, duke filluar prej 17 korrikut. Fluturimi MH17 u qėllua nga poshtė nė 17:17 nė Ukrainėn lindore. Avioni ishte njė Boeing 777, i cili kishte qenė nė pėrdorim pėr 17 vjet, (17/107 / 1997-17 / 07/2014). Njė helikopter Indian ushtarak u rrėzua nė 17:00, duke vrarė shtatė pasagjerė. Nė 7/7, njė helikopter Mi-171 i pėrdorur nga ushtria vietnameze u rrėzua nė 07:37. Njė ATR 72 u rrėzua nė Tajvan nė 23/07. Air Algérie Boeing 717 Fluturimi AH5017 u rrėzua nė 24/07. Fatkeqėsi i famshmi Malajzia Airways, ishte Fluturimi MH370.

26 dhe 8

Numrat 26 dhe 8 janė parė si jo fatsjellės nė Indi. Tėrmeti Gujarat, 26 dhe 8qė vrau 20.00 0persona, ndodhi nė 26 nė janar2004. Tsunami i Oqeanit Indian, i cili vrau 230.000 persona nė mbarė botėn, ka ndodhur nė 26 dhjetor. Disa bomba shpėrthyen nė qytetin verilindor tė Guuahati tė Indisė mė 26 maj, 2007. Shpėrthimet me bomba nė Ahmedabad ndodhėn nė 26 korrik. Kjo u pasua nga sulmet terroriste tė Mumbait ndodhėn nė 26 nėntor. Shuma e 2 dhe 6 ėshtė 8, numėr ky i cili besohet tė shkaktojė shkatėrrim, vėshtirėsi, dhe fat tė keq. Numerologėt kėshillojnė se martesat dhe ceremonitė e tjera nuk duhet tė kryhet nė ditėn e tetė tė ēdo muaji.

191    

Edhe pse tė gjitha lidhjet ndėrmjet numrave dhe fatkeqėsive ndoshta janė tė gabuara, ata pėrsėri mund tė jenė drithėrues. Qė nga viti 1960, pesė avionė me numėr fluturimi 191 janė rrėzuar. 191Pėrplasja vdekjeprurėse nė Shtetet e Bashkuara nė vitin 1979 pėrfshiu “American Airlines” nė “Fluturimin 191”, e cila u rrėzua nė aeroportin O’Hare tė Ēikagos, duke vrarė 273 njerėz. Nė vitin 1967, fluturimi eksperimental “X-15 191” u rrėzua duke lėnė tė vdekur pilotin. Air Flight 191 u rrėzua nė Aeroportin Mercedita, Porto Riko nė vitin 1972. Delta “Airlines Flight 191” u rrėzua nė Aeroportin e Dallas-Fort Worth Nė 1985 ku 137 njerėz vdiqėn. Nė 2012, njė “JetBlue Airways Flight 191” bėri njė ulje emergjente nė Teksas,pasi piloti nuk u ndje mirė. Fluturimet me numrin “191” nuk janė mė nė pėrdorim nga “Delta” dhe “American Airlines”.

/ Tirana Observer/
avatar
gjilanasi

415


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi