Si ta pėrdorni filozofinė pėr tė arritur lumturinė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Si ta pėrdorni filozofinė pėr tė arritur lumturinė

Mesazh  gjilanasi prej 21.06.15 15:38



Jetojmė nė njė botė, qė nė shumė mėnyra ėshtė mė e parashikueshme dhe mė shumė nė kontrollin tonė, nga sa ka qenė mė parė. Mund tė parashikojmė motin, mund tė gjejmė informacion mbi ēdo subjekt tė mundshėm dhe ēdo gjė qė dėshirojmė mund tė jetė nė duart tona brenda 24 orėve.

Pėrtej kėsaj, kemi pak ndikim te gjėrat qė na ndodhin, pėrveē mėnyrės sesi reagojmė ndaj tyre. Siguria teknologjike, s’mund tė na ndihmojė pėr mendjen dhe dilemat e saj.
Filozofia e lashtė e stoicizmit u themelua pėr t’u pėrballur me kėtė problem: si tė jetojmė njė jetė tė mirė nė njė botė tė ashpėr? Si ta minimizojmė vuajtjen qė na sjellin ngjarjet mbi tė cilat nuk keni asnjė kontroll?

Njerėzit janė tė palumtur, sepse shkojnė pas gjėrave qė nuk mund t’i kontrollojnė apo se janė tė papėrgatitur pėr tė jetuar nė njė botė qė nuk varet prej tyre. Ata gjithashtu vuajnė, sepse krijojnė varėsi ndaj gjėrave qė s’mund t’i kontrollojnė. Vepra e madhe e perandorit romak, Aurelius “Meditimet”, e shkruar nė vitin 167 tė erės sonė shkruan pikėrisht pėr kėtė nocion. “Ti ke fuqi vetėm mbi mendjen tėnde, jo nė ngjarjet e jashtme. Kuptoje kėtė dhe do tė gjesh forcė”, shkruan ai.


Kėshillat filozofike


Prano se shumica e gjėrave nė jetė s’janė nė kontrollin tėnd

Feja e krishterė ka huazuar disa leksione tė stoicizmit, ku thuhet se duhen pranuar gjėrat qė janė jashtė kontrollit tonė dhe pranimi i vėshtirėsive ėshtė njė rrugė e vėshtirė drejt paqes. Tė krishterėt kanė shtuar edhe elementin e dorėzimit te dėshira e perėndisė. Ėshtė mirė tė qartėsohen gjėrat qė njė njeri mund t’i ndikojė dhe tė tjerėt mbi tė cilat nuk mund tė veprojė.


Kemi lirinė tė zgjedhim mendimet dhe veprimet tona

Mund tė vendosim sesa fuqi do tė ushtrojmė te mendimet dhe sjellja jonė, edhe nė situatat mė tė vėshtira. Filozofi romak, Ciceroni, pėrdor shembullin e torturės pėr tė ilustruar fuqinė e njė njeriu mbi mendimet e tij, tė cilat ai thotė se askush nuk mund t’ia largojė. Ai arsyeton se ndonėse njė njeriu mund t’i shkelet dinjiteti, ai kurrė s’mund tė zhvishet nga fuqia pėr tė qenė i lumtur.


Kthejini mendimet nė veprime

“Ēfarė qėndron nė rrugėn tuaj, bėhet rruga juaj”, shprehet Aureliusi. Shprehja e mėsipėrme nuk i pėrket vetėm njė filozofie me optimizėm tė verbėr, por ėshtė njė mėnyrė arsyetimi qė njeriu tė jetė i qartė me veten dhe tė ndėrmarrė me veprime gjėrat qė mendon. Nuk mund tė uleni diku dhe tė prisni qė t’ju ndodhė ajo qė meritoni tė keni, pėrkundrazi ju duhet tė lėvizni, qė tė keni atė qė meritoni. Vetėm kėshtu mund tė ndodhė.


Gjeni kėshtjellėn tuaj tė brendshme

Marcus Aurelius, i cili u pėrball me shumė vėshtirėsi nė jetė, mendohet se e ka shkruar librin “Meditimet” nga njė tendė e kampit romak tė luftės. Ai shkroi se ēdo njeri duhet tė ketė njė kėshtjellė tė brendshme, e cila do ta shėrojė sa herė tė plagoset. Jetesa nė njė vend tė brendshėm ku gjendet edhe paqja, ėshtė e vetmja mėnyrė pėr tė zgjidhur disa situata tė vėshtira  nė jetė. Njė shpellė e brendshme i jep dikujt mundėsinė tė penetrojė brenda vetes pėr tė gjetur lirinė e vėrtetė tė tij dhe pėr t’iu pėrgjigjur ngjarjeve qė s’i ka nė dorė, me gjakftohtėsi.


Mos prisni shumė nga tė tjerėt.

Merrni pėrgjegjėsitė tuaja dhe pranoni qė s’mund tė keni fuqi nė veprimet e tė tjerėve. Duhet tė kuptoni se ēdo njeri reagon ndryshe ndaj situatave tė ndryshme. Nėse arrini tė mendoni mendėsinė se ju nuk shqetėsoheni prej veprimeve tė tė tjerėve, kėshtu nuk do t’jua lėndojė askush ndjenjat. Vėreni logjikėn pėrpara gjithēkaje.


Universi do tė kujdeset pėr ju

Duhet ta shohim botėn sikur ajo tė jetė nė anėn tonė, vetėm kėshtu do tė arrijmė tė marrim prej saj mė tė mirėn. Sė bashku me vizionin e qartė pėr ato qė dėshironi dhe me ndjenjėn pozitive se mund t’i keni gjėrat qė kėrkoni, asgjė s’mund t’ju ndalė. Aurelius u shpreh se duhet ta shohim jetėn, pėrfshirė edhe sfidat e lodhshme, si njė “mik tė vjetėr dhe besnik”.
avatar
gjilanasi

414


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi