Misteret e luginės sė vdekjes

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Misteret e luginės sė vdekjes

Mesazh  Jon prej 25.01.09 16:57

Misteret e luginės sė vdekjes



Pėrreth njė zone tė gjerė dhe pak tė populluar, Yakutia, nė Siberi, gjenden struktura tė ēuditshme metalike dhe evidenca tė shpėrthimeve shkatėrruese tė tipit bėrthamor ēdo gjashtė ose shtatė shekuj.

Nė veriperėndim tė vendbanimit Yakutia, nė Siberi, nė pjesėn e sipėrme tė Lumit Viliuy, ndodhet njė zonė qė ėshtė e vėshtirė ta arrish dhe qė pėrmban gjurmė tė njė kataklizmi tė tmerrshėm, e qė ka ndodhur rreth 800 vjet mė parė dhe qė mbuloi njė pyll tė tėrė me mbeturina gurėsh, nė njė sipėrfaqe prej qindra kilometrash katrore.

Tė shpėrndara nė kėtė zonė janė edhe disa objekte metalike misterioze, tė cilat ndodhen thellė nė nėntokėn e ngrirė. Nė sipėrfaqe, prania e tyre tregohet vetėm nga disa ‘arna’ gjelbėrimi tė ēuditshėm. Emri i lashtė pėr kėtė zonė ėshtė Uliuiu Cherkechekh, qė do tė thotė “Lugina e Vdekjes”.

Nė mėnyrė qė tė paraqitet e gjithė pamja, materiali ėshtė ndarė nė tri pjesė: Pjesa e parė pėrmban faktet dhe raportet nga dėshmitarėt okular, nė mėnyrėn origjinale se si kanė raportuar.

Pjesa e dytė paraqet legjendat e lashta tė njerėzve qė jetojnė nė kėtė zonė, si dhe epika poetike e njerėzve fqinj, tė cilėt kanė vėnė re fenomenin e ēuditshėm. Kjo ėshtė e rėndėsishme pasi nė kėtė mėnyrė ju mund tė kryeni hetimet tuaja dhe tė vlerėsoni vetė ēdo detaj tė ngjarjeve.

Ē’ thonė dėshmitarėt okularė?

Zona nė fjalė mund tė pėrshkruhet si njė masė solide moēalesh, e alternuar me tajgen, pothuajse tė pakalueshėm, qė mbulon njė zonė prej 100 mijė kilometrash katrore. Nė kohėt e lashta, Lugina e Vdekjes bėnte pjesė nė rrugėn e rrahur nga popullsia nomade Evenk, nga Bodaibo, pėr nė Annybar dhe nė brigjet e detit Laptev.

Deri nė vitin 1936, njė tregtar i quajtur Savinov, vazhdonte tė tregtonte pėrgjatė kėsaj rruge dhe kur ai e braktisi biznesin, edhe vetė banorėt i braktisėn gradualisht ato zona!

Mė nė fund, tregtari i moshuar dhe e mbesa e tij, Zina, vendosėn tė lėviznin nė Siuldiukar, nė njė tokė ndėrmjet dy lumenjve, qė njihet si Kheldyu (‘Shtėpia prej hekuri’, nė gjuhėn lokale), i moshuari e ēoi atė nė njė si hark ose qemer me ngjyrė tė kuqėrremtė, ku kishte dhoma metalike, ku e kaluan natėn. Por, mė pas, ata u sėmurėn. Dhe, ata qė kishin kaluar disa net nėpėr kėto dhoma, vdiqėn brenda njė kohe tė shkurtėr.

Kazani gjigant prej hekuri

Nė vitin 1936, pėrgjatė Lumit Olguidakh (“vend me kazan”), njė gjeolog, i drejtuar nga tė moshuarit vendas, u gjend para njė hemisfere metalike tė lėmuar, me ngjyrė tė kuqėrremtė, qė dilte nga toka me njė kėnd shumė tė thepisur. Muret e tij ishin rreth 2 cm tė trashė dhe tė dalė nga toka rreth 1/5 e diametrit tė tij.

Nė vitin 1979, njė ekspeditė arkeologjike nga Yakutsk, u pėrpoq tė gjente hemisferėn e zbuluar nga gjeologu. Anėtarėt e ekspeditės kishin me vete njė shoqėrues, i cili e kishte parė strukturėn disa herė, por ai u shpreh se nga ajo kohė zona kishte ndryshuar shumė dhe pėrpjekjet pėr ta gjetur dėshtuan.

Nė vitin 1853, R. Mak, njė eksplorator i njohur i kėsaj zone, ka shkruar: “Nė Sutar (njė vendbanim i Yakut), mė kanė thėnė se nė pjesėn e sipėrme tė Viliuy ėshtė njė pėrrua i quajtur Algy Timirbit (qė pėrkthehet Kazani i Madh i Zhytur) dhe qė pluskon nė ujėrat e Viliuyt. Nė afėrsi tė bregut, nė pyll, ndodhet njė kazan gjigant prej hekuri. Madhėsia e tij ėshtė e panjohur, pasi vetėm njė pjesė fare e vogėl ndodhet mbi tokė, por disa pemė rriten nė brendi tė kazanit...”.

Kazanėt mitologjikė

E njėjta gjė ėshtė regjistruar nga N. D. Arkhipov, studiues i kulturave tė lashta nė Yakutia: “Nė aradhet e popullsisė sė basenit tė Viliuyt, pėrmendet njė legjendė nga kohė shumė tė lashta, qė flet pėr ekzistencėn e kazanėve prej bronzi, ose olguis, dhe qė ndodhen nė pjesėn e sipėrme tė lumit.

Kjo legjendė meriton t’i kushtohet vėmendje, pasi zonat, tė cilat supozohet se janė vendndodhja e kazanėve mitologjikė, kanė pėrrenj tė ndryshėm dhe qė mbajnė emrin Olguidakh (Pėrrenjtė e Kazanit)”.
avatar
Jon

1232


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi