Llojet e frikės nga vdekja

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Llojet e frikės nga vdekja

Mesazh  gjilanasi prej 06.03.15 20:38



Frika nga vdekja ėshtė dukuri normale dhe kohė pas kohe na kaplon secilin prej nesh. Por, pavarėsisht asaj se ēfarė lloji ėshtė ajo frikė dhe sa ju “paralizon” dhe pengon jetėn normale, me tė jetohet mė lehtė apo mė vėshtirė.
Tė gjithė i frikėsohemi vdekjes deri diku. Por meqenėse hulumtimet tregojnė qė shumė mė vėshtirė ėshtė tė jetohet qetė dhe nė paqe nėse kemi fobi nga vdekja, ėshtė e rėndėsishme qė gjatė jetės tė pėrballeni me kėtė frikė dhe ta mposhtni.

Frika nga vdekja ėshtė dukuri normale dhe kohė pas kohe na kaplon secilin prej nesh. Por, pavarėsisht asaj se ēfarė lloji ėshtė ajo frikė dhe sa ju “paralizon” dhe pengon jetėn normale, me tė jetohet mė lehtė apo mė vėshtirė.

Tė gjithė i frikėsohemi vdekjes deri diku. Por meqenėse hulumtimet tregojnė qė shumė mė vėshtirė ėshtė tė jetohet qetė dhe nė paqe nėse kemi fobi nga vdekja, ėshtė e rėndėsishme qė gjatė jetės tė pėrballeni me kėtė frikė dhe ta mposhtni.

Disa hulumtime mė serioze tregojnė qė femrat nė pėrgjithėsi tregojnė frikė mė tė madhe nga vdekja se sa meshkujt, ndoshta pse femrat e pranojnė dhe flasin mė lehtė pėr kėtė temė se sa meshkujt.

Hulumtimi interesant nga Tajvani i publikuar nė “Journal of Pain and Symptom Management”, ka treguar qė frika nga vdekja, nė fakt nuk zvogėlohet me vite. Por, i njėjti hulumtim ka zbuluar qė "frika nga vdekja reduktohet pasi qė pacienti pranohet nė departamentin pėr mjekėsi lehtėsuese dhe hospitalizim. Ky program ėshtė jashtėzakonisht i dobishėm pėr tė sėmurėt e pashėrueshėm dhe familjet e tyre nė shtėpinė e tyre ose institucione. Ekspertėt konsiderojnė qė njohuritė dhe mbėshtetja qė marrin pacientėt e zvogėlon konsiderueshėm ankthin.

A e dini qė personat jashtėzakonisht religjiozė kalojnė mė lehtazi nėpėr rrugė, mė tė shkujdesur se shumica e tė tjerėve? Kjo me siguri ėshtė pasojė e frikės shumė tė vogėl ose pse nuk kanė frikė fare nga vdekja, ka treguar njė hulumtim. Shpresa nė ringjallje u jep forcė tė madhe atyre qė e kanė, por nuk duhet tė shkohet nė ekstrem. Qėndrimin e vet duhet ta balancojnė duke treguar respekt mė tė madh ndaj jetės, siē ka bėrė pėr shembull Jezusi kur ka refuzuar tė kėrcejė nga muri i madh pėr ta sprovuar Zotin (kjo do tė ishte logjike sepse shumica e njerėzve religjiozė, duke pėrfshirė tė gjithė tė krishterėt dhe myslimanėt, por edhe pjesėtarėt e shumė religjioneve tjera, e pėrjetojnė Jezusin si mėsues fetar).



Llojet e frikės nga vdekja



Frika nga dhimbjet dhe vuajtjet

Shumė i frikėsohen vdekjes sė dhimbshme, por kjo fobi ėshtė mė e shpeshtė tek tė sėmurėt nga kanceri dhe sėmundjet tjera. Ėshtė krejtėsisht normale frika nga dhimbja dhe vuajtja e cila ndonjėherė i paraprin vdekjes, prandaj ėshtė e zgjuar qė me kohė tė merrni masat e balancuara tė parandalimit tė cilat do tė reduktojnė mundėsinė qė tė pėrjetojmė vdekje tė dhimbshme dhe tė parandalojmė zhvillimin e disa sėmundjeve tė kėqija.



Frika nga e panjohura

Vdekja ėshtė gjendje skajshmėrisht e panjohur. Ėshtė nė natyrėn tonė nevoja pėr tė kuptuar dhe dhėnė ndonjė kuptim botės rreth nesh, por askush nuk mund tė thotė qė e kupton vdekjen nė tėrėsi.



Frika nga mosekzistenca

Shumė frikėsohen qė vdekja do tė ēojė deri te ndalja e ekzistencės sė tyre. Edhe nė Bibėl shkruan: “Mos harro njeri qė je pluhur dhe qė nė pluhur do tė shndėrrohesh”. Prandaj kjo frikė nuk ėshtė e pranishme vetėm tek ateistėt dhe agnostikėt por edhe te personat religjiozė. Megjithatė, shumė frikėsohen qė besimi i tyre nė jetėn e pėrtejmė nuk ėshtė i vėrtetė.



Frika nga mundimet e pėrhershme

Pėr ēudi, kjo frikė nuk i mundon vetėm ata qė besojnė. Shumė frikėsohen qė pas vdekjes do tė dėnohen pėr atė qė kanė bėrė ose nuk kanė bėrė gjatė jetės. Frika nga ferri dhe vendet e ngjashme sot ėshtė mė e dobėt se nė tė kaluarėn pėr shkak tė kuptuarit mė tė mirė tė librave tė shenjtė ose humbjes sė plotė tė religjionit qė ėshtė dobėsuar, por nuk ėshtė zhdukur nė tėrėsi.



Frika nga humbja e kontrollit

Ėshtė nė natyrėn njerėzore qė dėshiron tė kontrollojė situatėn. Por vdekja del nga kuadri i kontrollit tonė. Prandaj disa do tė tentojnė qė kontrollin ta vendosin me sjellje ekstreme – me kujdesin e jashtėzakonshėm pėr shėndetin dhe sjelljen e kujdesshme. Pyetni tė afėrmit tuaj mos e keni tepruar me brengėn pėr shėndetin.



Frika nga ajo se ēfarė do tė ndodhė me personat e dashur

Ky ėshtė mė sė shpeshti rasti te prindėrit e rinj dhe tė ndarė – frikėsohen se ēka do tė ndodhė me fėmijėt e tyre nėse ata nuk janė mė. Ėshtė e kuptueshme qė ndoshta i frikėsoheni edhe frikės nga vdekja e personit tė dashur. Nėse frikėsoheni qė vdekja juaj do tė jetė goditje e rėndė pėr tė dashurit tuaj, edhe kjo ėshtė po ashtu natyrale. Megjithatė, duhet tė pranohet qė nuk mund tė kontrollojmė gjithēka. Mjafton qė tė bėni disa hapa tė arsyeshėm, siē ėshtė pėrpilimi i testamentit, gjetja e personit, i cili ėshtė i gatshėm tė kujdeset pėr fėmijėt tuaj nėse vdisni, pagimi i sigurimit jetėsor dhe shpenzimet e varrimit.



Frika e pashėndetshme nga vdekja

Frika nga vdekja mund tė jetė fobi e vėrtetė nėse pengon jetėn e pėrditshme. Mund tė jetė gjithmonė nė mendimet tuaja dhe tė ndikojė nė vendimet qė i merrni. Nėse jo ndodh edhe me ju, jeni tė sėmurė nga tanatofobia ose nekrofobia. Tanatofobia ėshtė frika nga gjėrat e lidhura me vdekjen ose vdekshmėrinė, si kufomat ose varrezat, ndėrsa nėnlloj i saj ėshtė nekrofobia, frika nga kufomat.



Frika e shėndetshme nga vdekja

A ėshtė e mundshme qė frika nga vdekja tė jetė e shėndetshme? Sigurisht. Nė shumė raste ėshtė ajo qė na mban nė jetė dhe parandalon marrjen e vendimeve tė pamenduara gjatė vozitjes ose situatave tjera tė rrezikshme. Pėrveē kėsaj, frika e shėndetshme nga vdekja na pėrkujton qė jetojmė relativisht shkurt dhe qė jetėn duhet ta kalojmė nė formė mė kuptimplotė, tė rrethuar me ata qė i duam dhe duke u marrė me aktivitetet qė na bėjnė me tė vėrtetė tė lumtur.
avatar
gjilanasi

397


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi