Koha dhe zgjerimi i Universit

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Koha dhe zgjerimi i Universit

Mesazh  Supernovaa prej 22.01.15 20:18

Nė universin qė ne njohim egzistojnė shumė mistere, njė ndėr to padyshim duhet tė jetė koha.

Deri nė vitin 1879, kur Toka u vizitua nga gjeniu mė i madh i mekanikės kuantike, koha mendohej si iluzion, si diēka e pandryshueshme e absolute. Ishte Ajnshtajni ai qė hodhi posht ēdo lloj kompromisi pėr kohėn, e nė vepren e tij "Teoria e pėrgjithshme e relativitetit" ai tregon se koha ėshtė dimension relativ, qė ndryshon nė bazė tė masės dhe shpejtėsis tė cilės i referohemi.

Ajnshtajni u shqua edhe pėr zbulimin e bombės atomike, me tė cilėn terhoqi vėmendjen e shumė shkencėtarėve e njėkohėsisht u shėnua rėnie rreth komenteve mbi 0mekaniken kuantike. Me vdekjen e Ajnshtajnit, nė kuadėr tė kėsaj fushe studimesh u inkuadrua kozmonologu Stephen Hawking, i cili mbėshteti teorin qė universi mund tė jetė krijuar si fryt i Big Bangu-ut, e qė prej atij eksplodimi superior, universi po zgjerohet. Koha, Entropia dhe zgjerimi i universit janė tri gjėra qė hecin paralel me njėra-tjetren, e nėse ndodh qė njėra prej tyre tė ndryshon kahun, atėherė universi do tė fillonte tkurrjen si pasojė e gravitetit tė q'ekuilibruar.

Pikėrisht kėtu qėndron pėrgjigjja e pyetjes, "Pse e kujtojmė tė shkuarėn e jo tė ardhmen"? Nuk di sa kuptuan? Shpesh na ndodh tė shohim gjethet e pemėve duke rėnė nė tokė, a ju ka shkuar ndėrmend se ēka do tė ndodhte sikur ti shihnit gjethet duke u ngritur nga toka e pastaj tė vėndosennė pemė.

Kur universi tė filloj tkurrjen atėherė edhe shigjeta e kohės do tė leviz nė tė kundėrten, e ne do jetojmė pak kohė nė tė kaluarėn dhe do vdesim. Nuk mė mundon fakti se kur do filloj kjo tkurrje, por mė tremb fakti se kur do e zbulojmė arsyen e egzistencės njerzore.

Andaj pse mos tė mblidhemi bashkė, njerėz tė thjeshtė, shkencėtar e filozof, "Nė njė diskutim tė problemit: Pse ne dhe gjithėsia egziston? Nė qoftė se e gjejmė pėrgjigjen e kėsaj pyetjeje, ky do jetė triumfi pėrfundimtar i arsyes njerėzore: atėherė ne do tė kuptojmė se ēfarė mendon perėndia".

© A.Q
avatar
Supernovaa

Think Different

1


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi