Zbėrthimi i ėndrrave

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Zbėrthimi i ėndrrave

Mesazh  Luli prej 14.08.14 13:45

Ne i pėrjetojmė ato pėrnatė dhe ndryshe nga historitė e Biblės, ėndrrat ashtu si i njohim ne sot nuk ekzistojnė pėr tė parashikuar tė ardhmen, por luajnė njė rol tė rėndėsishėm brenda trurit, zhvillimit tė tij dhe pėrpunimit tė informacionit qė marrim gjatė ditės.



1. Njeriu qė jetonte pa ėndėrruar

Njė plumb rikoshetė qė goditi Yuvalin nė kokė i shastisi doktorėt pėrreth botės. Deri nė vitin 1982 ishte e qartė pėr tė gjithė – nuk mund tė jetosh pa fjetur dhe ėndėrruar. Studimet e kryer tek kaviet dhe macet, tė cilėt privoheshin nga gjumi dhe ėndrrat, kishin shkaktuar vdekjen e tyre brenda pak javėsh. Kėta studime nuk lanė pikė dyshimi tek doktorėt, faza e ėndrrės ėshtė tejet e rėndėsishme pėr vazhdimėsinė e jetės. Por qė nga momenti kur Yuvali u plagos dhe deri sot, ai nuk ka ėndrra kur fle. Ai ėshtė kontrolluar nga profesorėt dhe me sa duket, plumbi i ka goditur njė pjesė tė qelizave tė trurit tė quajtura ‘Pone”, qė janė pėrgjegjėse pėr fazėn REM tė gjumit. Ata arritėn nė pėrfundimin se pa ėndrrat, ai do tė ketė probleme seriozė me kujtesėn – por deri sot, Yuvali ėshtė njė avokat i suksesshėm, njė piktor dhe jeton njė jetė shumė tė lumtur. Pa ėndrra…


2. Ėndrrat nė barkun e nėnės

Rėndėsia e njė ėndrre mund tė shihet nė fėmijėri. Bebet kalojnė 70 pėr qind tė ditės duke fjetur dhe 50 pėr qind e kėsaj kohe ėshtė nė ėndrra. Duke pasur parasysh qė vitet e tyre tė parė i dedikohen zhvillimit tė pėrshpejtuar tė tė mėsuarit, duket se ėndrrat kanė njė rol shumė tė rėndėsishėm nė zhvillimin e trurit.


3. 90 minuta ėndėrrim

Ne e kalojmė pothuajse njė tė tretėn e jetės duke fjetur. Ēdo natė kemi afėrsisht 5 ėndrra, domethėnė njė nė ēdo njė orė e gjysmė.


4. Zgjuar ndėrkohė qė ėndėrron

Pjesa paradoksale e ėndėrrimit, e quajtur gjithashtu REM, ėshtė shumė e ēuditshme. Ndėrkohė qė nė pjesėn mė tė madhe tė gjumit trupi ngadalėson aktivitetin, pasi pushon dhe ngadalėson valėt e trurit, gjatė ėndėrrimit valėt e trurit funksionojnė po aq shumė sa kur jemi zgjuar. Pulsi dhe frymėmarrja pėrshpejtohen dhe muskujt e trupit mbeten tė paralizuar.


5. Botė kaotike pa kuptim

Ndryshe nga tė menduarit e pėrditshėm, ėndrra nuk ka njė logjikė: Mund tė jetė nė njė vend tė caktuar nė njė moment tė caktuar, dhe krejt papritur mund tė shkosh nė hėnė, duke parė fytyrėn e dikujt tjetėr. Kujt i nevojitet ky kaos? Njė prej pretendimeve kryesorė pėr kėtė temė ėshtė se ne kemi nevojė tė riorganizojmė kujtesėn tonė. Ndėrkohė qė ėndėrrojmė, “truri vendos gjithēka mbi tryezė” dhe organizon. Studimet tregojnė se njerėzit e privuar nga gjumi kanė funksionim mė tė keq tė trurit dhe kujtesė mė tė dobėt se sa ata qė flenė dhe ėndėrrojnė.


6. Rėnie dhe pluskim

Ndoshta keni parė ėndrra ku jeni duke pluskuar apo fluturuar. Studimet tregojnė se ky fenomen ndodh nė tė gjithė kulturat, racat dhe gjinitė. Ėshtė njė prej ėndrrave mė tė zakonshme, por ajo nuk ka ndonjė simbolikė tė caktuar. Ėndėrrimi me pluskim apo fluturim me shumė gjasė lidhet me ndryshimet psikologjikė qė pėson trupi gjatė fazės sė ėndrrės, pra nga muskujt e tendosur kur jemi zgjuar, tek relaksimi i trupit ndėrkohė qė kemi paralizėn e gjumit.


7. Truri i hartėzuar

Zhvillimi i pajisjeve tė reja tė skanimit MRI arriti tė na sjellė njė kthesė tė madhe pėr tė kuptuarit se ēfarė ndodh nė tru gjatė ėndėrrimit. Mund tė monitorojmė rrjedhėn e gjakut nė disa pjesė tė trurit, dhe nė kėtė mėnyrė studiuesit arritėn tė shohin se pjesėt funksionale gjatė ėndėrrimit janė Hipokampusi, qė lidhet me kujtesėn dhe Amigdala, qė lidhet me emocionet dhe urėn nė sistemin e trurit.


8. Pėrzierja e tė kaluarės dhe tė tashmes

Ndonėse kemi qenė tė suksesshėm nė hartėzimin e trurit teksa ėndėrrojmė, ka ende shumė pikėpyetje qė duhen bėrė pėr kėtė mekanizėm tė ndėrlikuar. Ėndrra e merr informacionin nga banka e kujtesės dhe mė pas i ‘hedh” nė njė seri tė ēuditshme. Elementė tė ėndrrės merren nga e njėjta ditė, nga njė javė mė parė apo 10 ditė mė parė. Kjo do tė thotė qė, nėse takoni njė person nė Vlorė, atėherė do tė ėndėrroni pėr tė vetėm pas dhjetė ditėsh, por nė njė tjetėr mjedis dhe njė tjetėr kohė.
avatar
Luli

"Duhet bredhur shumė nė errėsirė derisa tė preket drita"

929


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi