Planetit tonė po i kanoset rreziku

Shko poshtė

Planetit tonė po i kanoset rreziku

Mesazh  Luli prej 11.08.14 23:24



Shkencėtari Dr Jason Box, paralajmėron se planetit tonė po i kanoset rreziku mė i madh nga metani. Planeti po shkatėrrohet, sidomos pasi shkencėtarėt kanė gjetur sė fundmi rrjedha tė metanit nga shtrati i detit.”Ndoshta unė do tė shpėtoj nga kjo katastrofė, por bija ime jo”, ka thėnė Box.Ndryshe, metani ėshtė njė element qė nxirret nga thellėsitė e tokės. Ai ėshtė njė element i rrezikshėm sidomos nėse del nė sipėrfaqe tė tokės.Metani ėshtė pėrbėrės kryesor i gazit natyror, qė nxirret nga thellėsitė e tokės.

Gjendet nė gazra qė e shoqėrojnė naftėn, nė galeritė e minierave tė qymyrit, nė kėneta, nė formė fluskash, dhe formohet nga shpėrbėrja e mbeturinave bimore. Metani paraqet rrezik nė galeritė e qymyreve, sepse me ajrin formon njė pėrzierje, qė mund tė shpėrthejė qoftė edhe njė shkėndijė e vogėl.

Pėrzierja qė pėrmban 3-7.5% metan kurse pėrqindje tjetėr ajėr ėshtė shpėrthyese. Minatorėt duhet tė jenė tė pajisur me llampė speciale qė sinjalizon praninė e metanit.Metani ėshtė gaz pa ngjyrė, pa erė, tretet pak nė ujė, ėshtė afėrsisht dy herė mė i lehtė se ajri. Metani digjet nė ajėr me flakė pa ngjyrė, liron shumė nxehtėsi dhe formon doksid karbon dhe ujė.Metani dhe seria e alkaneve tė tjerė nė temperaturė tė zakonshme tregohet i plogėt ndaj substancave me veti tė forta okssiduese, siē ėshtė permanganati i kaliumit, uji i bromit, etj. Metani shėrben lėndė e parė nė gatitjen e shumė artikujve dhe tė komponimeve organike me interes tė madh pėr jetė.

Tė rėndėsisė sė veēantė janė derivatet halogjene tė tij, tė cilat gatiten me reaksione tė hologjeniumit tė tij. Halogjenet e metanit janė tretės tė mirė organikė, por shėrbejnė edhe lėndė fillestare pėr gatitjen e shumė lėndėve tė tjera oreganike.Metani pėrdoret pėr pėrftimin e hidrogjenit, i cili ėshtė lėndė e parė e industrisė sė amoniakut, tė plehrave kimikėe tė azotuara dhe tė blozės, qė pėrdoret lėndė shtesė pėr pėrgatitjen e gomės teknike, sipas ngjyrės topografike. Metani gjithashtu pėrdoret si lėndė djegėse nė amvisėri, pėr motorėt e automobilėve, pėr ngjitjen autogjene tė metaleve.

Hėna furnizon me energji Tokėn

Shkencėtarėt kinez pretendojnė se minimi i heliumit nga sateliti i tyre mund ta nxjerrė rruzullin tokėsorė nga kriza e energjisė. Kina thotė se minimi i heliumit nga sateliti i tyre mund ta nxjerrė rruzullin tokėsor nga kriza e energjisė. Dheu i prurė prej hėnės nga njerėzit e parė qė kanė shkelur nė hėnė pėrmban substanca titaniumi, platiniumi dhe minerale tė tjera tė vlefshme. Sateliti i tyre gjithashtu pėrmban njė substancė e cila mund tė revolucionoje prodhimin e energjisė elektrike. Substanca quhet helium 3 dhe ėshtė e pranishme nė hėnė si pasojė e erėrave diellore. Kina synon tė minojė nė hėnė pėr heliumin e rralle i cili sipas disa shkencėtarėve mund tė plotėsoje kėrkesat e tokės pėr energji. Profesor Ouyang Ziyuan, shkencėtar i programit tė Eksplorimit Hėnor nė Kinė, tha se hėna ėshtė e pasur me helium 3 dhe se kjo gjė mund tė plotėsojė kėrkesat pėr energji tė tokės tė paktėn pėr 10.000 vitet e ardhshme.

Dy anije kozmike tė ngarkuara me helium 3 mund tė furnizojnė me energji Shtetet e Bashkuara pėr njė vit me tė njėjtat kėrkesa energjie qė Shtetet e Bashkuara kanė kohet e sotme. Izotopi ėshtė shumė i rrallė nė tokė pėr shkak se atmosfera jonė dhe fusha magnetike e tokės e parandalon heliumin 3 tė arrijė nė sipėrfaqen e tokės. Hėna nuk e ka kėtė problem pasi nuk ka asgjė ta ndalojė heliumin 3 tė arrijė nė sipėrfaqen e hėnės. Fabrizio Bozzato, njė kandidat pėr doktoraturė nė Universitetin e Tamkan nė Tajvanit, kohėt e fundit tha se heliumi 3 mund tė nxirret duke e ngrohur pluhurin e hėnės me 600 gradė celsius pėrpara se te sillet ne tokė. Heliumi 3 ka njė vlerė ekonomike prej 3 bilionė dollarėsh pėr ton, duke e bėrė atė tė pėrballueshėm ekonomikisht duke marrė nė konsideratė se do te minohet nga hėna.

Sipas profesionistėve nė ShBA, kostoja totale e tė gjithė procesit tė nxjerrjes dhe sjelljes nė tokė, do tė kushtojė rreth 20 bilionė dollarė me njė kohėzgjatje prej 2 dekadash. Ndėrkohe qė Kina ka shprehur njė interes pėr tė minuar heliumin 3, ende nuk ka njė plan konkret se si do ta sjellė heliumin 3 nga hėna nė tokė. Gjithashtu ėshtė ngritur dhe ēėshtja se kush e zotėron satelitin tonė. Protokolli i Hapėsirės nė UN, e firmosur nga Kina, sugjeron se resurset e hėnės i pėrkasin tė gjithė qenieve njerėzore. Bozzato tha se Kina duket e vendosur ta bėjė minimin hėnor realitet, por meqenėse nuk ėshtė se ka kundėrshtarė aktualisht, spekulohet se Kina do ta kthejė minimin e heliumit 3 nė monopol. Kompania e Energjisė Shackleton thotė se ėshtė e mundur tė nxirret helium 3 dhe prej planetit Jupiter.

Milingonat mund tė jenė zgjidhja pėr ngrohjen globale

Ne tashmė e dimė se gazrat serrė, veēanėrisht pėr dyoksidin e karbonit qė ėshtė njėri prej problemeve mė tė mėdha nė planet. Por a do tė jetė zgjedhja nė koshat e piknikut? Nuk janė sallatat me patate – por janė milingonat. Ronald Dorn, njė gjeolog nga Universiteti i Arizonės Tempe, i cili sapo ka pėrfunduar njė studim 25 vjeēar pėr milingonat – veēanėrisht nė atė se disa lloje tė milingonave “kanė ndikim nė klimė” apo ndalon zhvillimin e mineraleve dhe karbonatin sekret tė kalciumit, qė njihet si gur gėlqeror. Si pjesė e procesit tė grimcat e vogla tė dyoksidit tė karbonit qė gjenden brenda gurėve gėlqeror, duke i larguar kėshtu nga atmosfera. Dorn ka shkruar pėr zbulimin e tij nė botimin e ri tė revistės shkencore “Geology”. Ai e ka filluar hulumtimin e tij 25 vite mė parė kur ka filluar qė tė vėzhgojė milingonat qė janė gjendur nė rėrėn e kripur themelore tė tokės.

Pėr tė pėrfunduar studimin e tij tė gjatė, ai e ka studiuar rėrėn e kripur nė tri harta tė ndryshme nė malet Catalina tė Arizonės dhe atė tė Teksasit, konkretisht tė Palo Duros. Ēdo pesė vjet, ai ka matur keqėsimin e mineraleve kristalore dhe gurėve kristalor dhe ka zbuluar qė milingonat i thyen ata 300 herė mė shpejt se natyra. Atėherė si gurėt gėlqeror qė formohen me anė tė dyoksidit tė karbonit brendėsia e tyre ende nuk ėshtė zbuluar? Ndoshta ata krijohen kur milingonat lėpinė rėrėn gjatė kapjes pėr murin e tyre pėr tė krijuar foletė e tyre apo milingonat lėshojnė ndonjė sekret tė tyre. Dorn pėr kėtė shkruan: “Ne ende nuk e dimė nėse ato e lėpinė apo e bėjnė nevojėn nė tė, apo nėse ka njė baktere nė zorrėt e brendshme tė milingonave apo ndonjė sekret qė i bėn ato tė rritėn si koloni dhe tė shkatėrrojnė”.

A mundem ne tė ndalim ndryshimet klimatike nėse do tė jemi me tė mirė me milingonat? Dorn ende nuk ka arritur tė pėrcaktoi sasinė e dyoksidit tė karbonit qė milingonat largojnė nga atmosfera. Megjithatė, procesi i tyre ėshtė i njėjta pėr sekuestrimin natyral tė karbonit edhe nga pemėt kurse oqeani pėrdoret pėr tė larguar plaēkėn e dyoksidit tė karbonit e qė ėshtė njė metodė shumė mė e lirė (ndoshta edhe mė e sigurt) se sa projekti pėr sekuestrimin artificial tė karbonit qė manualisht mund ta shtoj atė edhe mė shumė nė tokė. Megjithatė, profesori Dorn ėshtė lavdėruar nga komuniteti i shkencėtarėve qė ka analizuar pėr 25 vjet milingonat, madje edhe nevojėn e tyre dhe nė fund mund tė shpejtojė tokėn nga ndryshimet e klimės.
avatar
Luli

"Duhet bredhur shumė nė errėsirė derisa tė preket drita"

884


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Planetit tonė po i kanoset rreziku

Mesazh  55 prej 13.08.14 10:05

Ndermjet 2040 dhe 2043 dhe te shkaterrohet kjo toke -bibla gnostike.
Ne 2060 do te ndodhi armagedoni-Isak Njuton
avatar
55



Asgje nuk eshte e parashikueshme, gjithcka eshte surpriz. Gjithcka eshte e parashikueshme, asgje nuk eshte surpriz


265


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Planetit tonė po i kanoset rreziku

Mesazh  syri i art prej 13.08.14 16:08

rreziku me i madh qe i kanoset Tokes esht dora e njeriut,jemi pjes e kesaj natyre dhe me te gjith forcen punojm per ta shketerruar...DHE VETEM ZGJIMI I VETEDIJES MUND TA SHPETOJ KETE PLANET...
avatar
syri i art

Qdo gje esht natyr,ska te keqe ska te mir...

180


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Planetit tonė po i kanoset rreziku

Mesazh  Sponsored content


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi