Gjėra qė nuk i dini pėr ėndrrat

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Gjėra qė nuk i dini pėr ėndrrat

Mesazh  Luli prej 13.05.14 0:02



Ēfarė janė ėndrrat?

Nė kuptimin e drejtpėrdrejtė, ėndrrat janė mendime dhe imazhe, tinguj, zėra dhe ndjenja subjektive qė pėrjetohen kur jemi nė gjumė. Mund tė pėrfshijnė njerėz qė ne i njohim ose krejt tė huaj, vende tė njohura ose qė nuk i kemi parė kurrė nė jetė.


Ndonjėherė janė thjeshtė kujtime tė vagullta tė ngjarjeve qė kanė ndodhur gjatė ditės, ndėrsa nė raste tė tjera mund tė evokojnė sekretet tona mė tė errėta, frikėn dhe fantazitė intime.
Frojdi besonte se ėndrrat ishin njė dritare nė pavetėdijen tonė, dhe disa studime thonė se ai mund tė ketė pasur tė drejtė nė kėtė konstatim.
Por nga ana tjetėr ekzistojnė me qindra teori qė rreken tė zbulojnė se ēfarė janė ėndrrat dhe cili ėshtė qėllimi i tyre.



1. Nė ėndėrr nuk mund tė lexohet

Nėse nuk jeni tė sigurt nėse jeni duke ėndėrruar apo jo, provoni tė lexoni diēka. Shumica dėrrmuese e njerėzve nuk janė nė gjendje tė lexojnė nė ėndrrat e tyre. E njėjta gjė vlen edhe pėr orėn; ēdo herė qė ju shikoni nė njė orė, do t’ju tregojė njė kohė tė ndryshme.



2. Kur ėndėrrojmė

Deri disa vjet mė parė, besohej se ėndėrrohej vetėm gjatė fazės sė gjumit tė ashtuquajtur REM.
Por disa hulumtime thonė se ėndėrrojmė edhe gjatė gjumit jo-REM (NREM). Gjumi REM ėshtė faza mė e afėrt nga zgjimi, ndaj jemi mė tė prirur qė tė kujtojmė mė kollaj ėndrrat e para gjatė fazės REM sesa ato qė shohim gjatė fazės NREM. Ēdo faze tė gjumit i korrespondojnė edhe ėndrra tė ndryshme. Gjatė gjumit REM, pėr shembull, njerėzit zakonisht raportojnė se kanė ndėrvepruar me 2-3 personazhe, zakonisht njerėz qė i njohin nė jetėn reale. Ndėrsa faza NREM mund tė pėrfshijė mė tepėr personazhe edhe tė panjohur, njėsoj si nė njė film.



3. Ėndrrat e dhimbshme

Disa studime pohojnė se dhimbja vjen nė ėndėrr, duke tejkaluar barrierėn midis zgjimit dhe gjumit. Dhimbjet intensive mund t’i japin jetė anktheve tė vėrteta, por njė studim i spitalit tė Montreal nė Kanada ka treguar se edhe sikur thjesht duke shkaktuar njė ndjesi shpimi gjilpėrash nė kėmbėn e dikujt, bėn qė ai tė ėndėrrojė dhimbjen qė pėrjeton.



4. Njė ndihmės pėr kujtesėn

Njė eksperiment i kryer nga neuroshkencėtari Robert Stickgolddell, nga ‘Harvard Medical School’, ka konfirmuar se ata qė menjėherė pas leximit bien nė njė gjumė plot me ėndrra kanė kujtesė mė tė fortė sesa ata tė cilėt ėndėrrojnė mė pak. Kjo, pasi truri gjatė gjumit tė thellė i vihet punės pėr tė bėrė lidhjen mes gjėrave tė sapomėsuara dhe atyre qė tashmė i njeh.



5. Ėndrra me ngjyra

80 pėr qind e ėndrrave janė me ngjyra, por njė pėrqindje e vogėl njerėzish thonė se ata ėndėrrojnė bardhė e zi.



6. Kontrolli i ėndrrave

Quhet ėndėrr e qartė ajo nė tė cilėn ju jeni tė vetėdijshėm se jeni duke ėndėrruar, edhe nė qoftė se jeni ende zgjuar. Gjatė kėtij lloji ėndėrrimi mund tė kontrollohet pėrmbajtja e ėndrrės maksimumi deri nė 30 minuta. Ėndėrrimtarėt e vetėdijshėm ėndėrrojnė sidomos gjėra tė tilla si; sikur fluturojnė, sikur ecin nėpėr mure apo udhėtojnė nė kohė.



7. Ėndrra tė famshme

Shumė autorė dhe shpikės kanė deklaruar se krijimet e tyre kanė lindur nga njė ėndėrr. Ndėr kėta pėrfshihet shkrimtari Mary Shelley, i cili ėndėrroi personazhin e Frankenstein, fizikani Nikola Tesla (ėndrrat e tė cilit magjepsin ende tė apasionuar pas misterit), Elias Howe i cili u frymėzua pikėrisht nga njė ėndėrr pėr tė shpikur makinėn qepėse. Duket se ėndrra ka frymėzuar edhe Larry Page pėr krijimin e njė motori kėrkimi si Google.



8. Emocione negative

Studiuesi amerikan, Calvin S. Hall nė 40 vjet ka mbledhur mė shumė se 50.000 pėrshkrime ėndrrash nga studentėt e universitetit. Kėto raporte janė bėrė tė disponueshme pėr publikun nė vitin 1990 dhe zbulojnė se ne jetojmė nė ėndrra emocione tė shumta, tė tilla si gėzim, lumturi dhe frikė. Emocion mė i zakonshėm nė ėndrra ėshtė ankthi: emocionet negative nė pėrgjithėsi zotėrojnė mbi ato pozitive.



9. Ėndrra universale

Ėndrrat shpesh ndikohen nga pėrvojat tona personale, por shkencėtarėt kanė zbuluar se disa tema janė tė pėrbashkėta pėr tė gjithė individėt, pėr shembull, kur jemi duke u ndjekur nga dikush a diēka, duke u sulmuar ose duke rėnė nga ndonjė lartėsi. Pėrvoja tė tjera tė zakonshme pėrfshijnė provimet shkollore, ndjesinė e tė qenėt i paralizuar, mbėrritja me vonesė etj.



10. Parandjenjat

A janė tė mundura? Sipas dėshmisė sė njė miku tė Abraham Linkoln, presidenti amerikan ėndėrroi vrasjen e tij 10 ditė para se ajo tė ndodhte vėrtetė. Disa historianė, megjithatė, janė skeptikė. Sipas tyre, vetė Linkoln kishte kureshtje tė theksuar nė lidhje me ėndrrat, pėr tė cilat besonte se kanė aftėsi paralajmėruese dhe ky fakt sipas tyre mund ta ketė fryrė legjendėn lidhur me vrasjen e tij.
avatar
Luli

"Duhet bredhur shumė nė errėsirė derisa tė preket drita"

928


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi