Tempulli misterioz i Khmereve

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Tempulli misterioz i Khmereve

Mesazh  Meridiani 0 (zero) prej 27.12.11 10:24



Ndėrtesa misterioze por tepėr gjigande e Angkor Wat e ndėrtuar prej tij, i pėrket periudhės sė qeverisjes sė perandorit Suryavarman ΙΙ (1113 – 1150). Kompleksi i ndėrtesave nė Siem Riap tė cilat dallojnė pėr nga mėnyra arkitekturore e ndėrtimit tė tyre dhe tė 100 tempujve tė ndėrtuar me Gur, pėrbėjnė tempullin mė tė madh tė Adhurimit Fetar nė Botė, simbol i prosperitetit tė perandorisė Khmer.

Nė periudhėn e ndėrtimit tė saj, Khmer-t, kishin nėn kontrollin e tyre gjithė territorin e Kamboxhit, tė Laos-it, tė Vietnamit, si dhe njė pjesė tė konsiderueshme tė Tailandės. Nė fotografi shikoni njė pėrfaqėsim tė kompleksit tempullar tė Angkor Wat me teknologji 3D.

Cilat janė femrat misterioze roje!

Nė tempullin e shkėlqyeshėm tė Angkor Wat, tė shekullit tė 12-t, qėndrojnė disa qindra-mijė roje tė heshtura mbi 1,786 figura femėrore, tė njohura dhe si devatas, me njė pamjet tepėr impresionuese por kurrsesi me avėr erotike.

Identifikimi i figurave femėrore, tė cilat ndodhen tė gdhendura nė statujat e mrekullueshme tė tempullit Hinduist tė Kamboxhit (nė fotografin e poshtme), nuk i shqetėsoj aspak arkeologėt perėndimor tė cilėt i studiuan hollėsisht. Pasi njė studiues amator amerikanė u ofroi njohurit e tij dhe shtjelloj misterin.



Zhvillimi i qytetėrimit Khmer, ishte -sipas konceptimit tė shumė arkeologėve dhe historianėve- logjik matriarkale dhe femrat ishin tė lira dhe fuqiplote. Shumė prej tė cilave bėheshin dhe mbretėresha, pasi froni kalonte lehtė nė duart e femra si dhe trashėgohej prej tyre pa hasur asnjė rezistencė. Nga qindra-mijėra figurat femėrore tė cilat gjendeshin pranė tempullit tė Angkor Wat, ēdo njėra prej tyre pėrfaqėsonte diēka unike si dhe luante rolin e saj.

Siē edhe shpjegon Trudeau Jacobson, profesor historie nė Universitetin e Queensland, devates (figurat femėrore) tė cilat ndodhen tė pozicionuara nė hyre tė portave tė tempullit, kishin rolin e rojeve si dhe kishin pushtet tė plotė pėr tė vendosur se kush nga kalimtarėt e thjeshtė do tė kalonte portėn e tempullit pėr nga ajo natyralja nė atė mbinatyrore. Shumė prej tė cilave fluturojnė dhe kėrcejnė ishin pėrgjegjėse pėr transferimin e shpirtrave.

Tempuj tė krijuar prej Zotave apo nga Gjigandėt?

Pėr njė kohė shumė tė gjatė, tempujt e Nagkor Wat ishin tė mėnjanuara, tė fshehur brenga nė qendėr tė xhunglės sė pakalueshme tė Kamboxhias. Kompleksin e tempujve tė Angkor Wat e zbuluan para 150-vjetėve kolonizator Francez, tė cilėt tė magjepsur nga legjendat e vendasve vendosėn tė kėrkojnė me shpresėn se ndoshta mund tė arrinin tė zbulonin atė ēka fshihej pas misterit dhe legjendės se tempulli ishte krijuar nga “Perėndit dhe Gjigandėt”.

Tė shumtė ishin ata tė cilėt i konsideronin gojėdhėnat e vendasve dhe historitė e tyre si pjesė tė fantazisė dhe pėrralla tė varfra, ndėrsa njė kategori tjetėr kishte pėrshtypjen se bėhej fjalė pėr “Qytetin e humbur tė perandorisė sė Kamboxhit”. Tempujt u zbuluan u zbuluan mė 1860 nga njė murg Francez dhe natyralist, i cili pas zbulimit tė kompleksit tė tempujve fillori menjėherė rikonstruksionin e tyre. Vepra e tij vazhdoi deri mė 1968-ėn, dhe u ndėrprenė nga lufta nė Vietnam.

Sot ėshtė bėrė e njohur se Angkor ishte metropoli mė i madh i perandorisė sė Khmer, qė nga krijimi i saj mė 880-ėn deri mė 1225.
avatar
Meridiani 0 (zero)

317


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi