Programet mė sekrete tė CIA-s

Shko poshtė

Programet mė sekrete tė CIA-s

Mesazh  Agamemndon prej 26.02.14 12:43

Programet mė sekrete tė CIA-s


Gjatė viteve, CIA amerikane ka fituar reputacionin e tė qenit si agjencia e inteligjencės mė e sofistikuara nė tė gjithė planetin. Nė tė njėjtėn kohė, CIA ėshtė bėrė e njohur pėr paranojėn e saj tė pabesueshme dhe nxitjen pėr ndėrmarrjen e projekteve tė kushtueshme, herė-herė tė paligjshme dhe shpesh absurde. Kjo nė emėr tė fitores tė njė avantazhi mbi konkurrencėn.

Por i gjithė ky aktivitet i cili ka thithur me miliona dollarė nuk ka shkuar gjithmonė sipas parashikimeve. Shpeshherė disa prej programeve tė saj kanė mbetur pėrgjysėm dhe herė tė tjera kanė dėshtuar, duke mos pėrmendur kėtė edhe bėrjen publike tė sekreteve.

Gjithsesi  nė 50 vitet e fundit, ajo mban primatin si shėrbimi sekret mė i famshėm rreth tė cilės janė ngritur shpeshherė edhe teori nga konspiracionistėt. Por kėtu janė sjellė dhjetė programet mė sekrete tė CIA-s tė cilat njihen nga shtypi. Tė gjitha kanė pasur njė bum gjatė periudhės sė luftės sė ftohtė. Nga macet spiune, nė hipitė psiqikė, programi Stargate, e deri tek rrėzimin e liderit komunist kubanez Fidel Kastro. Ndaj nė njė listė tė pėrpiluar janė renditur dhjetė programet mė tė ēuditshme qė qeveria amerikane ka propozuar dhe financuar gjatė viteve tė saj.   


1. Pushtimi i Gjirit tė  Derrave


Pėr njė absurditet tė vėrtetė, disa nga projektet mė shpenzuese tė CIA-s dėshtuan pushtimin e Gjirit tė Derrave. Programi ėshtė njė prej pėrpjekjeve tė para pėr tė pėrmbysur udhėheqėsin komunist kubanez Fidel Kastro, por ai ishte edhe i fundit, mė shkatėrrues dhe i pasuksesshėm. Programi filloi nė 1960, kur CIA-s, nėn autorizimin e Presidentit, filloi planifikimin e njė tentative tė pėrmbysjes sė qeverisė kubaneze.

 Nė mėnyrė qė tė eliminojė ēdo lidhje me SHBA, sulmi do tė ishte kryer nga njė ushtri e emigrantėve tė kthyer kubanezė tė trajnuar posaēėrisht nga CIA. Pas njė serie tė sulmeve diversioniste ajrore, mė 17 prill, 1961, njė grup i trupave amfib zbarkoi nė njė plazh nė Gjirin e Derrave dhe filloi shkarkimin e mallrave tė tyre tė 1.300 guerrilasve nga mėrgimi. Plani pėr ta ishte qė tė takoheshin me njė grup mė tė vogėl tė parashutistėve pėr ti braktisur shumė shpejt pas mbėrritjes sė tyre, por qė nga fillimi plani i tyre ishte i dėshtuar tragjikisht.

 Ndėrkohė, theksohet se 2000 kubanezė vdiqėn gjatė pushtimit, ndėrsa 100 anėtarė tė ushtrisė nė mėrgim u vranė nė aksion, 1200 tė tjerė qė mbetėn u kapėn dhe u burgosėn, dhe disa tė tjerė u ekzekutuan me urdhėr tė Kastros.


2. Projekti MKULTRA


Njė nga programet e qeverisė qė tė rrėnqeth mė shumė lėkurėn dhe ushqen teoritė e panumėrta tė konspiracionit, Projekti MKULTRA ishte gjithėpėrfshirėse dhe program i fshehtė i CIA-s filloi nė fillim tė viteve 1950 qė pėrfshiu eksperimente nė “pyetje kimike” dhe kontrollin e mendjes. Me pak fjalė, MKULTRA ishte njė plan i cili kėrkoi tė pėrdorė droga, stres psikologjik, dhe metoda tė ēuditshme tė marrjes nė pyetje pėr tė marrė informacion, kontrollin e sjelljes, madje edhe tė ndryshojė funksionin e trurit.

 Pėr kėtė ditė, shumė prej informacionit nė projekt mbetet sekret, por ajo qė ne dimė ėshtė se programi pėrfshin testimin dhe marrjen nė pyetje tė qytetarėve privatė – shpesh pa dijeninė e tyre apo pėlqimin-nė shėrbim tė zbulimit apo jo tė drogave tė caktuara mund tė pėrdoret si serum i vėrtetė. Kjo pėrfshinte dhėnien e dozave tė mėdha tė LSD-sė, amfetaminės, dhe meskalinės, si dhe terapia e shok-ut.

Nė njė rast, subjektet ishin dozuar gjoja me acid pėr 77 ditė me radhė nė njė pėrpjekje pėr tė provuar efektet e ekspozimit afatgjatė ndaj drogės. Teoritė konspirative pajtohen rreth qėllimeve tė vėrteta tė projektit, me disa qė thonė se ai ishte njė program pėr tė krijuar vrasės-zombie pėrmes kontrollit tė mendjes dhe ndėrrimit tė pikėpamjeve.


3. Operacioni Mongoose

Nė fillim tė ‘60, Kuba komuniste u bė njė nga fushėbetejat mė tė mėdha tė Luftės sė Ftohtė, dhe presidenti i tij Fidel Kastro u konsiderua si njė nga figurat mė tė rrezikshme politike nė botė.

Pas pėrpjekjeve tė hershme pėr tė pėrmbysur me forcė Kastron dėshtuan, CIA themeloi Operacionin Mongoose, qė ishte njė luftė e fshehtė propaganda dhe sabotimit i projektuar pėr tė hequr udhėheqėsi kuban nga pushteti. Operacioni Mongoose kishte njė qėllim tė gjerė, dhe ka pėrfshirė plane tė sulmeve tė rreme tė emigrantėve kubanė, pėr tė siguruar armė grupeve tė opozitės, dhe shkatėrrimin e kulturės sė kallamit tė sheqerit kubanez.

 Ajo gjithashtu, pėrfshihen edhe disa pėrpjekje pėr tė vrasė ose diskredituar Kastron nė shtyp, ku secila prej tyre ishte mė e pėrpunuar dhe qesharake se sa tjetra. Agjencia shqyrtoi, mes tė tjerash, duke helmuar furnizimin personal tė cigareve puro tė Kastros, duke vendosur eksplozivin e maskuar nė sportet e tij tė preferuara tė notit, dhe duke injektuar atė me njė kimikat vdekjeprurės nga njė gjilpėrė e injektuar nėn lėkurė e maskuar si njė stilolaps. Fatkeqėsia e krizės sė raketave kubane vunė Operacionin Mongoose nė pritje, dhe pas njė marrėveshje mes John F. Kennedy dhe sovjetikėve, ai pak a shumė u braktis.


4. Projekti Stargate

Tė 20 milionė dollarėt pėr Projektin Stargate ishte njė term koperturė i pėrdorur pėr tė pėrshkruar njė numėr tė madh eksperimentesh psikike dhe hetimeve tė ndėrmarra nga qeveria e SHBA mes viteve ’90 dhe ‘70. Qėllimi mė i madh i projektit  Stargate ishte hetimi probabilitetin shkencor i “shikimit tė largėt,” e cila ėshtė aftėsi psikike ndaj ngjarjeve tė dėshmuara  nė distanca tė mėdha. Programi, i cili gjithashtu heton edhe aftėsitė psikike si nga pėrvoja e trupit dhe mprehtėsisė, testoi subjektet nė aftėsinė e tyre pėr tė parashikuar ngjarjet e ardhshme ngjarje dhe lexon dokumentet e fshehura.

Projekti Stargate zakonisht thjeshtėzoi shėrbimet kudo nga 3 deri nė 12 lėndė nė kohė, shumė prej tė cilėve arritėn tė provuar nė test me njė vlerėsim tė saktė, aq shumė saqė arrinte 15 % mė lart sesa norma. Megjithatė, edhe pse disa nga pjesėmarrėsit pohuan se kanė parashikuar ngjarjet mė tė mėdha botėrore si sulme ushtarake dhe situata pengjesh, programi gjeti se shikuesit e largėt dhe tė ashtuquajtur telepati ishin ende tė gabuara rreth 80 pėr qind tė kohės, dhe nė vitin 1995 CIA-s anuloi Projektin Stargate.


5. Operacioni Midnight Climax

Nė fillim tė viteve 1960, kultura rinore e Amerikės ishte fillimi i parė qė do tė eksperimentonte me drogėn haluēinogjene si LSD, dhe kėshtu ishte Agjencia Qendrore e Inteligjencės. Operacioni Midnight Climax ishte njė nga pėrpjekjet mė qesharake dhe tė paligjshme tė qeverisė pėr tė testuar pėrdorimin e mundshėm tė drogės, si acidi me administrimin e saj ndaj qytetarėve tė padyshuar.

Programi ėshtė drejtuar nga njė koleksion nė Nju Jork dhe Kaliforni. Prostitutat u pėrdorėn pėr tė joshur tė rinjtė nė shtėpi, nė atė pikė qė ata i kishin dhėnė ushqim ose pije me gjemba tė mprehta me LSD dhe drogra tė tjera dhe janė vendosur nė njė dhomė me dy rrugė pasqyrash ku sjellja e tyre mund tė observohej.

 Midnight Climax ishte nė thelb njė program eksperimental i projektuar pėr tė monitoruar pėrdorimin e mundshėm taktik tė drogės psikotrope dhe shantazhit seksual nė fushė, por edhe brenda Agjencisė ishte e diskutueshme, dhe kjo u mbyll pas vetėm disa vjetėsh. Shumica e dokumenteve tė lidhura me operacionin u shkatėrruan, por disa mbijetuan, dhe nė fillim tė viteve ‘70 dokumentet nė lidhje me Midnight Climax dhe shumė programe tė tjera tė paligjshme tė CIA-s u sollėn nė dritė nė njė histori tė famshme nga New York Times.


6. Projekti  Pėllumbi

Njė nga programet e dukshėm dhe absurde ushtarake tė tė gjitha kohėrave ka ndodhur gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, kur psikologu i famshėm i sjelljes BF Skinner u rekrutua nga qeveria pėr tė provuar njė tren pėllumbash pėr pėrdorimin nė njė sistem udhėrrėfyes tė raketave.

Nė atė kohė, Skinner ishte i njohur si njė prej praktikuesve mė tė mėdhenj tė kushtėzimit operues, njė sistem qė pėrdorte shpėrblimin dhe dėnimin si njė mjet pėr kontrollin e sjelljes. Me kėto ide nė mendje, Skinner vendosi njė seri tė posaēėm pėllumbash tė trajnuar brenda raketave. Njė aparat fotografik pėrballė raketave regjistroi rrugėn e vet tė fluturimit, i cili ishte projektuar mė pas nė njė ekran pėr pėllumbat qė ta shihnin.

 Zogjtė ishin trajnuar pėr tė njohur objektivin e qėllimit tė raketave, dhe ata do tė ēukisnin ekranin nė qoftė se ajo ishte jashtė kursit. Ky informacion ishte i ushqyer nga kontrolli i armėve tė fluturimit, i cili mė pas do tė ndryshohet pėr tė pasqyruar tė koordinatat e reja. Skinner ishte dhėnė fillimisht 25,000 dollarė pėr tė marrė drejtimin e projektit dhe, dhe ai nė fakt arriti tė bėjė njė pėrparim tė vogėl me tė. Por zyrtarėt e qeverisė nuk ishin mjaft tė aftė pėr tė kapėrcyer absurditetin e dukshėm tė programit, dhe ajo u mbyll pėrfundimisht.


7. Operacioni Northwoods

Nė fillim tė viteve 1960, kur Lufta e Ftohtė ishte nė aktivitet tė plotė dhe frika e komunizmit ishte e shfrenuar, njė plan i quajtur Operacioni Northwoods ishte propozuar brenda CIA-s amerikane. Me pak fjalė, ai bėri thirrje pėr qeverinė pėr tė kryer njė seri veprimesh tė dhunshme terroriste nė qytetet e SHBA-sė duke pėrfshirė shpėrthime, rrėmbime, trazira tė rreme, dhe sabotazhe, tė cilat pastaj mund tė binin mbi Kubėn.

Kjo do tė rriste mbėshtetjen pėr njė luftė kundėr komunistėve dhe ēonte nė njė operacion tė mundshėm ushtarak pėr tė larguar nga pushteti Fidel Kastron. Plani ishte hartuar dhe nėnshkruar nga shefat e pėrbashkėt tė Shtabit, iu paraqit Presidentit John F. Kennedy, i cili personalisht e kundėrshtoi atė, dhe programi mė pas ishte braktisur. Pėr vite mė pas, Operacioni Northwoods ka ekzistuar si njė thashethem, por ai mė nė fund u shpall tė jetė i vėrtetė, kur dokumente top-sekret duke pėrshkruar planin janė bėrė publike nė vitin 1997 si pjesė e njė deklarate tė qeverisė nė lidhje me dokumentat e vrasjes sė John F. Kennedy.


8. Operacioni Gold

Njė prej operacioneve mė tė guximshme tė inteligjencės sė Luftės sė Ftohtė ishte Operacioni Gold i 1953, e cila ka qenė njė sforco e pėrbashkėt midis CIA-s dhe MI6 britanike pėr tė ndėrhyrė nė linjat telefonike tė shtabit sovjetik nė Berlinin Lindor. Kjo kėrkoi ndėrtimin e tuneli tė gjatė masiv prej 450 metrash tė gjatė qė do tė ndėrpritet me njė kryqėzim nėntokėsor telefonik. Vetėm pėrgatita e tunelit mori gjashtė muaj, dhe pėrfshiu njė sasi tė konsiderueshme tė rrezikut.

Por kur ajo ishte bėrė, CIA vazhdoi me kujdes tė regjistrojė mė shumė se 50.000 biseda telefonike gjatė rrjedhės sė gati njė viti. Problemi? Njė tradhtar nė zbulimin britanik informoi KGB rreth Operacionit Gold para se tuneli tė ishte pėrfunduar dhe, sovjetikėt i kishin ushqyerit ata me informacion tė rremė  gjatė gjithė kohės. Nė vitin 1956, sovjetikėt kontrolluan tunelin dhe e mbyllėn atė, dhe operacioni pėrfundimisht shkaktoi njė sasi tė madhe polemikash pėr komunitetet e zbulimit amerikan dhe britanik.


9. Operacioni Mockingbird

Njė prej programeve mė ambicioze dhe tė fshehta ndonjėherė tė lanēuara nga CIA ishte operacioni Mockingird, njė projekt propagandistik qė u implementua nė vitet e para tė 1950. Kjo ishte njė ndėrmarrje masive qė pa mė shumė se 3.000 agjentė tė CIA-s dhe bashkėpunėtorėt e nė tentativėn pėr tė fituar pak kontroll mbi shtypin e lirė duke ngrėnė grupe tė seleksionuar tė reporterėve tė informacionit dhe pėrdorimin e gazeta nė shtėpi dhe jashtė vendit pėr tė filtruar llojet e historive qė shkonin pėr publikun.

Nė kulmin e saj, programi pėrfshiu shkrimtarė qė shkruanin pėr New York Times, Newsweek, dhe Time Magazine midis radhėve tė saj, dhe u tha qė tė ketė njė ndikim tė rėndėsishėm deri nė 25 gazetat kryesore. Program pati njė ndikim tė madh jashtė vendit, si edhe, ajo ka shėrbyer si njė funksion i madh pėr tė ndihmuar nė ndikimin e opinionit publik nė prag tė njė pėrmbysjeje tė mundshme tė presidentit tė majtė tė Guatemalės. Operacioni Mockingbird vazhdoi tė ketė njė efekt tė madh nė mediat botėrore gjatė viteve ‘50, dhe kjo nuk zgjati deri nė vitet ’60 pasi njė seri raportesh nga gazetarėt investigativ e  solli nė dritė programin.


10. Kitty Akustik

Pjesa mė e madhe e personave nuk mendojnė se njė mace e zakonshme shtėpie si njė maestro potenciale tė spiunazhit, por CIA e ka bėrė. Nė 1960, inteligjenca amerikane thuhet se ka shpenzuar 20 milion dollarė pėr “Akustik Kitty”, njė projekt top-sekret qė pėrdor macet si njė dispozitiv regjistrimi. Projekti mori njė grup macesh posaēėrisht tė stėrvitura dhe me anė tė ndėrhyrjes kirurgjikale iu vunė mikrofonė, antena dhe bateri nė bishtin e tyre, dhe mė pas i liruan afėr ambasadės ruse.

 Ideja ishte se njė mace pa pretekste do tė ishte nė gjendje qė tė shkonte deri tek grupi i funksionarėve komunistė dhe tė dėgjojė bashkėbisedimet e tyre, tė cilat mund tė kthenin agjentėt me pajisjet e sofistikuara tė radios. Plani mė pas u vu nė aksion, por macja e parė e dėrguar nė fushė u shtyp nga njė taksi pėrpara se tė regjistrimet, dhe operacionin “Acoustic Kitty” u braktis pak mė pas.


avatar
Agamemndon

Besim do tė thotė tė besosh diēka qė e di qė s'ėshtė ashtu.

— Mark Tuein


220


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi