Zbulohen gjurmėt njerzore 800 mijė vjecare nė Angli

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Zbulohen gjurmėt njerzore 800 mijė vjecare nė Angli

Mesazh  Agamemndon prej 15.02.14 15:29


Zbulohen gjurmėt e kėmbėve tė njeriut 800 mijė vjecare nė Angli




Janė gjetur nė Angli gjurmėt mė tė vjetra tė njeriut tė zbuluara ndonjėherė nė Evropė . Kėto janė gjurmėt e para njerėzore jashte nga kontinenti Afrikan .Keta njerz kane jetuar rreth 800 mije vjet mė parė , duke lene gjurme me kėmbėt e tyre nė baltėn e bregut te grykėderdhjes se gjerė e te lashtė te Happisburghut , nė verilindje tė Norfolkut .

Zbulimi eshte bėrė nga njė ekip shkencėtarėsh tė Quen Mary College, Muzeut Britanik dhe Muzeut te Historisė Natyrore te Londres.Ndoshta ishin gjurme vetėm te njė familjeje britanike te cilat ngelen ne baltovine 800 mije vjet mė parė .

Nė fakt , ato janė gjurmėt mė tė vjetra tė njeriut tė gjetura ndonjėherė nė Evropė, provat mė tė hershme tė jetės njerėzore nė kontinentin e vjetėr , dhe i pari gjetur ndonjėherė jashtė Afrikės .

Zbuluesit i identifikuan gjurmėt e lena nga njė maksimumi prej pesė njerėzve tė cilet kishin shkelur nė baltėn e njė grykėderdhje tė lashtė tė Happisburgh , nė bregdet nė lindje tė vendit .

" Nė fillim ne nuk e dinim se ēfarė ishim duke parė , " thotė Dr Nick Ashton i Muzeut Britanik . " Por,pasi kemi hequr  mbetjet nga rėra , ishte e qartė se zgavrat ngjanin me gjurmėt e kėmbėve dhe se ishte e domosdoshme pėr ti analizuar nė sipėrfaqe,sa mė shpejt tė ishte e mundur,mbasi rrezikoheshin nga batica . "

Sipas perfundimeve tė Dr Nick Ashton , zbulimi i cili eshte reklamuar nė revistėn PLoS ONE,na tregon lidhjet e prekshme me tė afėrmit e hershem te njeriut tonė .

" Koha ishte shumė e rėndėsishme , " thotė Dr Simon Lewis i Shkollės sė Gjeografisė nė kolegjin Queen Mary. " Pozicioni i gjurmėve u zbulua nė momentin nė tė cilin shkencetaret ishin nė ate vend . Sikur tė kishim qenė me vonė se dy javė , batica do tė dėmtonte dhe fshinte gjurmėt. Zbulimi i kėtyre gjurmėve ėshtė i nje rėndėsie te vecante dhe te rralle" .

Zbulimi

Per gazeten Telegraph, Dr Martin Bates ,nje gjeo-archaeologist nė Universitetin e Uellsit . thote-" Ne ishim duke bėrė disa sondazhe gjeofizike nė ate zonė , kur kemi pare tė gjithė njė seri gjurmesh nė baltė . "

" Ne kemi gjetur vetem nė kėtė sipėrfaqe disa forma tė ēuditshme. Pėr mė tepėr , njė vit mė parė kisha bėrė disa punime per kerkim nė disa gjurmė tė neolitit nė sedimente tė ngjashme nė bregun perėndimor tė Uellsitpor,por nuk hasem ne te tilla shenja,vetem tashti rame ne gjurmėt e kėmbėve tė njeriut 800 mije vjecar. "

Ghjurmet ishin vetėm pak metra nga mbrojtjet e lashta artificiale te instaluar nė vitin 1953 pėr tė ndalur pėrmbytjet dhe erozionin bregdetar .

" Mbrojtjet janė ndėrtuar pothuajse afėr gjurmėve , me rrezikun e shfarosjen se tyre ne menyren me tė lehtė , " spiegon Bates . " Nė kete vend mbrojtjet e kanė mbrojtur nė masė tė madhe zonen." Shenjat e gishtave , nė fakt , janė ruajtur nga njė shtresė balte dhe rėrė pėr qindra e mijėra vjet pėrpara se tė ekspozoheshin ndaj valės .

Para se shenjat e gishtave te ishin shkatėrruar nga deti , ekipi pėrdori disa pajisje tė pėrparuara tė imazhit pėr tė kapur fotografi tre- dimensionale dhe nje scaner-gjurmėsh nė shkėmb .

Shkencėtarėt kanė frikė se shumė  gjurmė arkeologjike kanė humbur nė mėnyrė tė pakthyeshme nė dy muajt e fundit pėr shkak tė stuhive tė rėnda dhe shterngatat qė kanė shkatėrruar brigjet e Norfolk .

Por cfare ishin ato gjurmė kėmbėsh ?



Gjurmet  e gishtave tė hapur te kalcifikuar ne baltovine e grykderdhjes,me kalimin e kohės, na lejuan pėr tė parė 'live ' gjurmėt e paraardhėsit tanė mė tė hershme . Ndoshta , ato u lanė nga njė grup njerėzish,tė paktėn dy fėmijė dhe njė i rritur mashkull . Ajo mund tė ketė qenė njė familje e angazhuar nė proēesin e grumbullimit tė bimėve pranė lumit .

Ashton thote se shenjat e gishtave mund tė jenė nė mes tė njė milion deri ne 800 mijė vjet me per, tė paktėn 100 mijė vjet me para para se c'ishin percaktuar e propozuar nga shkencėtarėt pėr shfaqjen e parė tė njeriut nė Britani . Kjo ėshtė njė gjetje e rėndėsishme sepse na tregon se Britania e 700-800 mijė vjet mė parė kishte njė klimė mesdhetare

Hulumtuesit mendojnė se shenjat e gishtave janė tė lidhura me Homo Antecessor-in , njė specie e zhdukur Hominidi,qe datonė nė mes tė 2 milionė deri 800 mijė vjet mė parė ,dhe konsiderohet si njė fazė e ndėrmjetme mes Homo Heidelbergensis  dhe Homo georgicus..

" Ky ėshtė njė zbulim jashtėzakonisht I rėndėsishėm , " tha Clive Gamble , profesor i arkeologjisė nė Universitetin e Southampton , i cili nuk ishte i pėrfshirė nė hulumtim . " Kjo ėshtė prova mė konkrete qė ne kishim pėr tė vėzhguar kėta njerėz kaq te vjetėr . "

Hulumtimi do tė vazhdojė nė Happisburgh dhe shkencėtarėt shpresojnė tė gjejnė edhe mbetjet fosile tė njerėzve tė lashtė , ose gjurmėt e shtėpive tė tyre, kėshtu qė mund tė ndėrtohet njė tablo mė e plotė tė mėnyrės sė tyre tė jetės . Gjetja do tė jetė pjesė e njė ekspozite tė organizuar nga Muzeu i Historisė Natyrore ne  Britani i titulluar: njė milion vjet tė historisė njerėzore .
avatar
Agamemndon

Besim do tė thotė tė besosh diēka qė e di qė s'ėshtė ashtu.

— Mark Tuein


261


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi