Margot Wolk,gruaja qe provoi per 2.5 vjet ushqimin e Hitlerit

Shko poshtė

Margot Wolk,gruaja qe provoi per 2.5 vjet ushqimin e Hitlerit

Mesazh  Agamemndon prej 10.02.14 14:08

Frika e Hitlerit se mos helmohej nga aleatėt, njė histori e rrallė




/a>Secili vakt mund tė kishte qenė i fundit pėr tė, por shijuesja e ushqimit tė Adolf Hitlerit, Margot Wolk jetoi pėr tė treguar historinė e saj. E detyruar tė provonte ushqimet e udhėheqėsit nazist pėr mė shumė se dy vjet, 95-vjeēarja tregon pėr Spiegel se ajo ka jetuar nėn njė frikė tė vazhdueshme.


Mund tė ishte diēka e thjeshtė si pėr shembull njė racion asparagus i bardhė. I qėruar, gatuar me avull dhe shėrbyer me njė salcė tė shijshme, sipas traditės mė tė mirė gjermane tė gatimit. Shoqėruar dhe me gjalpė tė vėrtetė, i cili mungonte nė kohė lufte.

Ndėrsa pjesa tjetėr e vendit luftonte pėr tė gjetur qoftė edhe pak kafe, ose pėrdorte margarinėn e holluar me miell pėr tė lyer bukėn, Margot Wolk mund tė shijonte me ėndje gjellė perimesh tė shtrenjta – nėse nuk do tė ishte pėr frikėn e vdekjes. Wolk ishte njė prej 15 grave tė reja qė u detyruan tė shijonin ushqimin e liderit nazist Adolf Hitler pėr rreth dy vjet e gjysėm, gjatė Luftės sė Dytė Botėrore.

Sekretarja 24-vjeēare ishte larguar nga apartamenti i prindėrve nė Berlin i cili ishte bombarduar nga aleatėt nė dimrin e vitit 1941, duke u transferuar tek shtėpia e vjehrrės nė fshatin prusian tė Gross-Partsch, nė lindje tė Prusisė, tani Parcz, Poloni. Ishte njė vend i mrekullueshėm mes gjelbėrimit, dhe ajo jetonte nė njė shtėpi me njė kopsht tė madh. Por mė pak se tre kilometra larg ishte vend i pėrzgjedhur nga Hitleri pėr tė ndėrtuar selinė qendrore tė Frontit Lindor – Strofka e Ujkut ose Wolfsschanze siē e thėrrisnin gjermanėt.

“Kryetari i Bashkisė sė qytezės ishte njė nazist i vjetėr”, thotė Wolk. “Unė sapo kisha arritur nė qytezėn e vogėl kur u shfaq nė portė SS-ja dhe urdhėroi: “Ejani me ne!”.

Qėndron e ulur nė tė njėjtin apartament ku lindi 95 vite mė parė, nė zonėn Schmargendorf tė Berlinit. Ha me kujdes njė copė tė vogėl torte me njė pirun argjendi. “E mrekullueshme”, thotė ajo. Wolk ka mėsuar tė shijojė ushqime pėrsėri, por kjo nuk ishte e lehtė.

Shėrbyesit e Hitlerit e sollėn Wolk sė bashku me tė tjera gra tė reja nė kazermat pranė Krausendorf, ku kuzhinjerėt gatuanin dhe pėrgatisnin ushqim pėr selinė qendrore tė Frontit “Strofka e Ujkut”, nė njė ndėrtesė dykatėshe. Personeli i shėrbimit mbushte pjatancat me perime, salcra, gjellė tė ndryshme dhe fruta ekzotike. Pjatancat vendoseshin nė njė dhomė tjetėr mbi njė tavolinė tė madhe prej druri, ku ushqimi duhej shijuar. “Asnjėherė nuk u shėrbye mish pasi Hitleri ishte vegjetarian,” kujton Wolk. “Ushqimi ishte i mirė – shumė i mirė, por ne nuk mund ta shijonim atė.”


Bllokuar nė Strofkėn e Ujkut

Kishte shumė zėra se Aleatėt kishin plane pėr tė helmuar Hitlerin. Pasi gratė konfirmonin se ushqimi ishte i sigurt, anėtarė tė SS-ve e dėrgonin atė nė selinė kryesore tė futur nė kuti tė mbyllura. Ēdo mėngjes nė 8:00, Wolk hidhej nga shtrati nga SS-ja, i cili bėrtiste nga poshtė dritares sė saj “Margot, ēohu!”. Ajo ishte e nevojshme vetėm nėse Hitleri kishte ardhur nė tė vėrtetė tek “Strofka e Ujkut”, edhe pse ajo nė fakt nuk arriti ta shihte asnjėherė atė.

Nė kėtė mėnyrė gruaja e re e cila kishte refuzuar tė bashkohej me Lidhjen e Vajzave Gjermane (BDM), versioni pėr femra i Rinisė Hitleriane, dhe babai i tė cilės ishte dėrguar larg sepse refuzoi tė bashkohej me partinė naziste, u bė ndihmėse e Hitlerit. Ēdo ditė, jeta e saj vihej nė rrezik pėr njė njeri qė ajo e pėrēmonte thellė.

Largimi, nuk ishte njė opsion. Bombat aleate kishin dėmtuar apartamentin e saj nė Schmargendorf, i cili ishte mbuluar nga uji qė arrinte deri ne gju. Karli, burri i saj ishte nė luftė dhe nuk kishte marrė asnjė lajm prej tij nė dy vite. Ajo kishte kohė qė mendonte se ai kishte vdekur. “Ku mund tė shkoja?” pyet ajo. Tė paktėn nė Gross-Partsch ajo kishte vjehrrėn dhe njė krevat.

Dhe ja ku erdhi 20 korriku i vitit 1944. Njė grup ushtarėsh kishte ftuar gratė nga zona nė njė shfaqe filmike tė organizuar nė njė tendė nė afėrsi tė selisė kur bomba e vėnė nga koloneli Claus von Stauffenberg shpėrtheu. “Shpėrthimi na fluturoi pėrtej stolave prej druri,” thotė Ėolk. Pastaj dikush ēirrej, “Hitleri ka vdekur!” Por komploti pėr vrasjen e tij kishte dėshtuar. “Hitleri u largua vetėm me disa tė nxira”, thotė Ėolk me ton tė thatė.

Pas kėsaj, nazistėt forcuan sigurinė rreth Strofkės sė Ujkut, dhe shijuesve tė ushqimit nuk ju lejohej tė jetonin mė nė rrethina. Ata u zhvendosėn nė njė shkollė bosh aty pranė. “Ne po ruheshim si kafshėt nė kafaz,” thotė Wolk.


Arratisja drejt Berlinit

Njė natė, njė oficer i trupave SS pėrdori njė shkallė pėr tė hyrė nė dhomėn ku ajo ishte duke fjetur dhe e pėrdhunoi. Ajo thotė se qėndroi e heshtur gjatė sulmit. “Derri i vjetėr,” thotė Wolk, duke shtuar se ajo kurrė nuk ishte ndjerė kaq e pafuqishme. “Mėngjesin tjetėr shkalla ishte ende nė ballė tė ndėrtesės.” Qėndron e qetė duke thėnė se ėshtė e rėndėsishme qė historia e saj tė merret seriozisht.

Kur ushtria sovjetike ishte vetėm disa kilometra larg nga Strofka e Ujkut, njė toger e tėrhoqi mėnjanė dhe i tha: “Ik, dil nga kėtu!” Oficeri e hipi nė njė tren pėr Berlin, dhe i shpėtoi jetėn. Pas luftės, Wolk e takoi pėrsėri oficerin dhe ai i tregoi se tė gjithė shijuesit e tjerė tė ushqimeve ishin qėlluar dhe vrarė nga ushtarėt sovjetikė.

Jeta e saj u shpėtua pėr tė dytėn herė nga njė mjek nė Berlin i cili e strehoi pasi ajo u arratis nga Strofka e Ujkut. Kur ushtarėt e trupave SS erdhėn nė klinikėn e tij pėr tė kėrkuar pėr tė arratisurėn, ai gėnjeu duke e fshehur dhe oficerėt u larguan.

Megjithatė, kur u kthye nė Schmargendorf ajo ra nė duart e ushtrisė sovjetike. Pėr dy javė me rradhė, ata e dhunuan nė mėnyrė tė ripėrsėritur, duke i shkaktuar lėndime brutale tė tillė qė ajo kurrė nuk ishte mė nė gjendje tė kishte fėmijė. Ndalon nėn kujtesėn e dhimbshme. “Isha e dėshpėruar”, pėshpėrit 95-vjeēarja. “Nuk doja tė jetoja mė.”


Njė truk pėr tė mbijetuar

Shpresa pėr jetėn rilindi pėrsėri kur u ritakua me burrin e saj Karl nė vitin 1946, tregon Wolk. Ai ishte sėmurė nga vitet e luftės dhe tė burgimit, por ajo e kuroi burrin, dhe ēifti kaloi 34 vjet tė lumtura sė bashku.

Wolk buzėqesh kur mendon pėr burrin e saj. Pas tė gjitha pėrvojave, ajo nuk ėshtė njė grua e hidhur. Nė tė vėrtetė ėshtė e kundėrta. Ka veshur nė njė triko ngjyrė blu mbretėrore dhe njė gjerdan me rruaza prej druri. Gjithashtu me pak truk, ose “pikturuar veten,” siē e quan ajo. Pavarėsisht tė kaluarės, ajo thotė se ėshtė pėrpjekur gjithmonė tė jetė e lumtur. “Unė nuk e humba humorin tim,” thotė ajo. “Edhe pse humori tashmė kishte tone sarkastike.”

Ajo vendosi tė mos i marrė shumė seriozisht tė gjitha gjėrat. “Ky ishte truku im pėr mbijetesė”, thotė ajo.

Por pėr njė kohė tė gjatė, Wolk nuk donte tė mendonte pėr ēka ndodhi nė Gross-Partsch, dhe as tė fliste pėr tė. Megjithatė, pėrvojat shpesh i vinin si ėndrra. Kjo ndodhte deri kėtė dimėr, kur njė gazetar lokal bėri njė vizitė pėr ditėlindjen e saj tė 95-tė dhe filloi ta pyeste. Aty ajo filloi tė fliste nė lidhje me atė qė ajo i quan vitet mė tė rėnda tė jetės sė saj. Nė atė moment, ajo papritur vendosi tė prishė heshtjen e saj. “Doja vetėm tė tregoja se ēfarė ka ndodhur nė atė vend”, thotė ajo. “Qė Hitleri ishte njė njeri me tė vėrtetė i pėshtirė. Dhe njė derr.”


avatar
Agamemndon

Besim do tė thotė tė besosh diēka qė e di qė s'ėshtė ashtu.

— Mark Tuein


220


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi