Universi ėshtė njė Hologram

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  Jon prej 17.01.14 11:51

Universi ėshtė njė Hologram



Universi ėshtė njė hologram dhe gjithcka qė ju shihni nė tė, pėrfshirė edhe kėtė artikull qė lexoni, ėshtė pjesė e njė projeksioni tė thjeshtė.

Nė vitin 1997, fizikanti Juan Maldacena publikoi teorinė e tij, sipas tė cilės ajo qė ne shohim, qė nga objektet qė kemi pranė e deri tek trupat qiellorė miliona kilometra larg, janė njė hologram 3D i njė universi tjetėr 2D.

Deri mė tani, kjo teori nuk ishte testuar kurrė matematikisht. Por sė fundmi, modelet studiuese tė saj sugjerojnė se hipoteza kurajoze e Maldacena-s mund tė jetė e vėrtetė.

Sipas kėsaj teorie, graviteti nė univers ekziston falė valėve lėkundėse nė hapėsirė, qė nga ana e tyre janė holograme tė ndodhive dhe ngjarjeve qė ndodhin nė njė tjetėr kozmos tė sheshtė. Modeli i profesorit Maldacena sugjeron se universi ekziston nė 9 dimensione nė hapėsirė dhe njė nė kohė.

Kur ka kaluar mė shumė se 1 dekadė e gjysmė nga hedhja e kėsaj teorie, studiuesit japonezė u pėrpoqėn ta zbatojnė atė nė kushte laboratorike, duke siguruar tė dhėna matematikore qė sugjerojnė se parimi holografik i ndėrtimit tė universit tonė, mund tė jetė i vėrtetė.

Ky parim thotė se ekziston njė sipėrfaqe 2 dimensionale qė nevojitet pėr tė pėrshkruar njė objekt 3 dimensional. Sipėrfaqja 2 dimensionale, gjithnjė sipas kėsaj teorie, ėshtė njė tjetėr univers, ndėrsa ajo 3 dimensionale ėshtė universi ynė, gjithė ajo cka ne shohim.

Maldacena pėrforcon teorinė e tij duke pretenduar se tė dhėnat qė pėrmbajnė pėrshkrimin e masės nė hapėsirė, si njeriu apo kometa, mund tė ‘strehohen’ nė zona tė caktuara tė universit tė sheshtė.

Kėto zona, thotė fizikanti, janė “Vrimat e zeza”. Nė kėto pjesė tė universit, shkencėtari thotė se tė gjitha objektet qė bien nė to, ‘ruhen’ si njė kujtim tė dhėnash, jo si objekte fizike qė vėrtet ekzistojnė.

Me pak fjalė, i gjithė universi ynė mund tė shihet si njė “strukturė 2 dimensionale e projektuar nė hapėsirė”, ose mė thjeshtė akoma, “universi nė tė cilin ne besojmė se jetojmė, ėshtė njė projeksion 3D i njė universi tjetėr 2D”
avatar
Jon

1230


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  gjilanasi prej 22.01.14 13:04

Hipoteza bashkon teoritė qė nuk pajtoheshin deri tani.

Universi mund tė jetė njė hologram , ose mė mirė tė themi projektim i njė bote me dhjetė madhėsi, ku mund tė shohim vetėm katėr , tre nė lidhje me hapsirėn plus kohėn .


Ėshtė hipoteza paraqitur nga dy studime teorike tė botuar nė arXiv , faqja e internetit qė boton paraprakisht artikuj shkencorė. Studimet firmosen tė dyja nga grupi i Yoshifumi Hyakutake i universitetit japonez tė Ibarakit. Artikujt furnizojnė pėr herė tė parė dėshmi nė mbėshtetje tė 

ashtuquajturės supozim Maldacena , i cili siguron mundėsinė pėr tė pajtuar teorinė e relativitetit dhe mekaniken kuantike, tė cilat konsideroheshin tė vėrteta deri mė tani , por tė papajtueshme .

Nuk ėshtė njė provė pėrfundimtare , por megjithatė ėshtė njė hap pėrpara nė drejtim tė hipotezės magjepsėse e njohur si supozimi Maldacena – thotė Antonio Masiero , nėnkryetar i Institutit Kombėtar tė Fizikės Bėrthamore ( INFN ) .

Supozimi merr emrin nga fizikanti teoricien argjentinas Juan Maldacena Mart i cili e formuloi atė nė vitin 1997 pėr tė shpjeguar disa paradokse nė lidhje me “vrimat e zeza”. E gjitha lindė nga fakti se ne kemi njė problem tė madh, pikėrisht pėr tė pajtuar nė tė gjitha nivelet e teorisė sė relativitetit me mekanikėn kuantike , ” ka vėzhgu Masiero .



Njė nga nyjet ka tė bėj me mundėsinė pėr tė pėrshkruar forcėn e gravitetit nė shkallė shumė tė vogla, dhe pėr ta bėrė kėtė mekanika kuantike duhet tė hipotetizoj njė univers me dhjetė madhėsi .

” Ideja – thotė eksperti – ėshtė se ekziston njė korrespondencė midis realitetit qė ne njohim me tre madhėsi  plus madhėsinė kohore , dhe ajo ė bėrė nga njė numėr tė ndryshėm tė madhėsive. ”

Kjo ” bashkėjetesė ” sipas hipotezės sė grupit japonez , mund tė imagjinohet si njė hologram nė tė cilėn realiteti ynė ėshtė thjesht njė projeksion i shumė madhėsive tė tjera qė ne nuk mund tė vėzhgojmė.

Si pikė nisje e grupit Hyakutake janė disa prona tė vrimave tė zeza bazuar nė teorinė e fijes/varg , sipas tė cilit materia, energjia , dhe nė disa raste hapėsira dhe koha janė manifestim i subjekteve themelore fizike tė quajtur fije – vargje . Bazuar nė kėtė hipotezė , studiuesit tregojnė se graviteti mund tė pėrshkruhet si njė projektim i madhėsive “tė padukshme”.

Ansa.It
avatar
gjilanasi

397


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  Berti69 prej 24.01.14 13:38


Unė besoj se e "GJITHA", i gjithe universi, gjendet ne nivelin atomik, e gjitha e vendosur ne Mandelbrot, fraktal.   

Ouroboros pafundesisht i madh dhe pafundesisht i  vogel.
avatar
Berti69

"Si ėshtė lartė, ashtu ėshtė edhe poshtė, e si ėshtė poshtė, ashtu ėshtė edhe lart"


475


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  Equinox prej 01.05.15 0:41

Universi ynė, njė hologram 2D



Njė grup shkencėtarėsh austriakė pretendojnė se kanė bėrė mirė ‘detyrat’ matematikore dhe mbėrrijnė nė pėrfundimin se me gjasė universi ynė ėshtė mė shumė njė hologram dydimensional se njė hapėsirė tredimensionale.

Shkencėtarėt e Universitetit tė Teknologjisė nė Vjenė kanė tri vite qė vėzhgojnė lidhjen mes teorisė sė gravitetit dhe teorisė kuantike dhe tani besojnė qė kanė tė dhėnat e nevojshme pėr tė hedhur nė qarkullim hipotezėn e tyre..

“Pėrllogaritjet tona konfirmojnė se parimet holografike mund tė zbatohen edhe nė hapėsira tė sheshta dhe ka prova pėr zbatimin e kėtyre parimeve mė sė miri nė universin tonė”, thotė Max Riegler, udhėheqės i studimit.

Se ēfarė do tė thotė kjo tezė e studiuesve austriakė pėr jetėn nė Tokė, ėshtė paksa e vėshtirė tė shpjegohet, por e thėnė me terma mė tė thjeshtė; gjithēka qė shohim, prekim dhe njohim mund tė jetė pasqyrim i njė universi paralel.
avatar
Equinox

238


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  gjilanasi prej 10.04.16 13:01



A ėshtė universi njė simulim i sofistikuar?


Neil de Grasse Tyson dhe shkencėtarė tė tjerė e diskutojnė kėtė mundėsi

Edhe pse ne e perceptojmė universin si diēka tė madh dhe real, gjatė viteve tė fundit, njė numėr gjithnjė e mė i madh i shkencėtarėve e kanė konsideruar mundėsinė qė, ēdo gjė qė ne e perceptojmė si realitet, nė fakt mund tė dalė tė jetė njė simulim i sofistikuar.


Mendimi i disa shkencėtarėve


Njė grup shkencėtarėsh tė dalluar, duke pėrfshirė edhe emrat, si: Neil deGrasse Tyson, Lisa Randall, nga Universiteti i Harvardit; Max Tegmark, kosmolog nga Instituti i Masaēusetsit pėr teknologji (MIT); David Chalmers, profesor i filozofisė nė Universitetin e Nju Jorkut; Zohreh Davoudi, njė fizikan teoricien nga MIT dhe James Gates, fizikan teoricien nga Universiteti i Merilendit, ishin mbledhur nė Muzeun e Historisė natyrore nė Nju-Jork, pėr ta diskutuar mundėsinė qė universi, nė fakt, njė simulim i sofistikuar. Duket se kėrkuesit shkencorė janė duke u bėrė tepėr mendjehapur gjatė viteve tė fundit.

Mundėsia qė universi tė jetė simulim, nuk ėshtė e re, meqė shumė shkencėtarė e kanė diskutuar kėtė mundėsi nė tė kaluarėn. Bile, disa kanė shprehur mendimin se universi mund tė jetė njė hologram, derisa tė tjerėt sugjerojnė se, ēdo gjė qė ne e konsiderojmė si univers, nė tė vėrtetė mund tė jetė pjesė e njė “kodi” tepėr tė avancuar.

Sipas teorisė holografike, graviteti nė univers vjen nga telat e hollė, qė vibrojnė. Kėrkuesit thonė se kėta tela janė holograme apo ngjarje qė ndodhin nė njė kozmos shumė mė tė thjeshtė dhe mė tė rrafshėt.

Max Tegmark beson se deri nė 17% tė universit tonė mund tė jetė simulim i sofistikuar.

Filozofi Chalmers thoshte: “Ne nuk mund tė kemi dėshmi se nuk gjendemi nė njė simulim, meqė ēdo dėshmi do tė simulohej”.

Ngjarja, e cila ishte pjesė e serisė sė Debateve memoriale “Isaac Asimov”, mbahet ēdo vit nė shenjė tė jetės sė njėrit prej shpikėsve dhe kėrkuesve mė tė dalluar shkencorė.


Ēka thotė Max Tegmark


“Nėse shikoni sesi lėvizin kėto kuarke, atėherė shihni se rregullat janė nė tėrėsi matematikore”, thotė Max Tegmark, kozmolog nė Institutin e Masaēusetsit pėr teknologji.

“Kjo mė bėn qė tė mendoj sikur unė tė isha karakter i njė loje kompjuterike, e cila fillonte duke bėrė pyetjet e njėjta, tė mėdha rreth botės sime tė lojės, unė po ashtu, do ta zbuloja herėt a vonė se rregullat duken tepėr rigide dhe matematikore“.

Nė tė kaluarėn, kėrkuesit shkencorė po ashtu thoshin se universi, nė fakt, mund tė jetė simulim i pėrkryer kompjuterik.

Robert Lawrence Kuhn, autor dhe moderator i programit “Closer to Truth” (Mė afėr tė sė vėrtetės), tash vonė eksploroi teorinė e tij nė njė episod, ku intervistoi disa shkencėtarė, duke pėrfshirė edhe Nick Bostromin, filozof nga Universiteti i Oksfordit, i cili thotė se skenari i prezantuar nė filmin e filozofit qė punon nė Universitetin e Oksfordit, i cili thotė se skenari i prezantuar nė filmin “Matrix” mund tė jetė i vėrtetė, “po nė vend tė truve tė lidhur me njė stimulator tė madh, trutė tanė po ashtu do tė ishin pjesė e simulimit multivers”

avatar
gjilanasi

397


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Universi ėshtė njė Hologram

Mesazh  Sponsored content


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi