Dhjete ''ēudirat'' e Hapėsirės

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Dhjete ''ēudirat'' e Hapėsirės

Mesazh  Nikolaos prej 30.01.12 14:40



Kanibalizmi Galaktikor




Ashtu si jeta nė Tokė edhe galaktikat mund tė "hanė" njėri-tjetrin dhe tė evoluojnė me kalimin e kohės. Fqinji i galaktikes sone Milky Way, Andromeda, ėshtė aktualisht ne 'ngrėnie' nga njė satelit i saj. Mė shumė se njė duzinė grupimesh yjesish janė tė shpėrndara nė tė gjithė Andromeden,si mbetjet kozmike te 'ngrėnies' tė fundit. Imazhi mė sipėr ėshtė nga njė simulim i galaktikės se Andromeda ,njė ngjarje qė do tė zhvillohet pas rreth 3 miliard vjetesh

Energjia nė vakum


 

Fizika kuantike na tregon se nė kundėrshtim me studimet, hapėsira ​​boshe ėshtė njė grmbull i grimcave "virtuale" subatomike qė janė vazhdimisht duke u krijuar dhe shkatėrruar. Grimcat 'fluturuese' menaxhojne ēdo centimetėr kub tė hapėsirės ​​me njė energji tė caktuar qė, nė bazė tė relativitetit tė pėrgjithshėm, prodhojne njė forcė anti-gravitacionale qė shtyn ne hapėsirė .Megjithatė askush nuk e di se ēfarė,ne tė vėrtetė shkakton zgjerimin e pėrshpejtuar tė universit.

Antimateria


 

Antimateria eshte e kunderta e materies (lendes). Ekuacioni i famshem i Ajnshtajnit  E=mc² eshte pershtatur ne menyre qe te tregoje se masa mund te marre jo vetem vlera pozitive por edhe vlera negative .Ekuacioni  E=-mc² merr ne konsiderate ekzistencen e anti-therrmijave.Disa studiues mendojne se anijet futuristice(te se ardhmes) mund te ndertohen me motore antimaterie.

Mini vrimat e zeza(mini black hole)


 

Mini vrimat e zeza shperndahen nė tė gjithė sistemin tonė diellor dhe janė me mijėra vrima tė vogėl tė zeza, secila me madhėsinė e njė bėrthamė atomike. Ndryshe nga ''vėllezėrit'' e tyre tė mėdhenj, kėto mini-vrima te zeza janė mbeturina primordiale nga Big Bengu dhe ndikojnė nė hapėsirė ne kohė tė ndryshme pėr shkak tė shoqerise sė tyre tė ngushtė me njė dimension tė pestė.

Mikrovalet nga sfondi Kozmike



 

Gjithashtu i njohur si CMB, ky rrezatim ėshtė njė mbeturine nga fillesat e Big Bengut qė ka lindur universin. Ai u zbulua sė pari gjatė viteve 1960 si njė zhurmė radio qė duket se buron kudo nė hapėsirė. CMB(Cosmic Microwave Background) konsiderohen si njė nga provat mė tė mira tė fakteve pėr teorine e Big Bengut. Matjet e fundit tė bera saktė,nga projekti WMAP rezulton se mikrovalet kozmike kane temperatura nė -455 gradė Fahrenheit (ose -270 Celsius).

Materia e errėt




Shkencėtarėt mendojne se pėrbėn pjesėn mė tė madhe te materies nė univers, por ajo as nuk mund tė shihet as zbulohet direkt duke pėrdorur teknologjitė aktuale.Pjesezat variojnė me pesha te lehta tek neutrinot pėr vrimat e zeza tė padukshme.Pyetjes se disa shkencėtarėve nėse materie e zezė ėshtė e vėrtetė,   misteret e kesaj pergjigje  mund tė shpjegohen me njė kuptim mė tė mirė, tė efekteve te gravitetit.


Eksoplanetėt


 

Deri rreth viteve 1990, planetet e njohur vetėm nė univers ishin ato tė njohura nė sistemin tonė diellor. Astronomėt kanė identifikuar mė shumė se 500 planete extrasolar (deri nė nėntor 2010). Ata shohin nga universi masa gjigande gazi,qe eshte turp pėr tė folur per yje tė vegjel,e xhuxha te kuqe. Kėrkimet pėr njė Tokė tė dytė, megjithatė, janė ende nė vazhdim. Astronomėt nė pėrgjithėsi besojnė se teknologjite mė tė mira,pėrfundimisht do tė zbulojne botė tė ngjashme me tonat.


Valėt e Gravitetit




Valet e gravitetit janė shtrembėrime nė strukturėn e hapėsirė-kohė tė parashikuara nga teoria e realitivitetit te pergjithshem e Albert Einstein . Valėt gravitacionale udhėtojnė me shpejtėsinė e dritės, por ata janė kaq tė dobėta se shkencėtarėt presin qė tė zbulojė vetėm ato tė krijuara gjatė ngjarjeve kolosale kozmike, tė tilla si bashkimet me nje vrimė tė zezė si e treguar mė sipėr. LIGO dhe LISA janė dy detektorė tė dizajnuara nė vend te valėve te pakapshme.


Neutrinot




Neutrinot janė elektrone neutrale, pothuajse nė masė mė pak se grimca elementare qė mund tė kalojė nėpėr ngushtica mikronike te papenguara. Disa janė duke kaluar tashti nėpėr trupin tuaj gjate kohes qe ju po lexoni per neutrinot. Kėto grimca "fantazmė",janė prodhuar nė 'zjarret e brendshme' gjatė djegies,ne yje tė shėndetshem si dhe nė shpėrthimet e supernovave,tė yjeve qė  vdesin.Disa detektorė janė duke u ngulitur nėntokė, nėn det, ose nė njė copė tė madhe tė akullit, si pjesė e projektit te zbulimit te nje neutrinoje

Kuazarėt




Kėto beaconse te ndritshem,ndricojne nga skajet e tė dukshme te universit  dhe janė  pėr shkencėtarėt ''arkivat'' e fillimeve te universit tonė kaotike. Kuazarėt clirojne mė shumė energji se qindra galaktika tė kombinuara. Konsensusi i pėrgjithshėm ėshtė se ato jane vrima te zeza aremonstrouse  nė zemrat e galaktikave tė largėta. Ky imazh ėshtė i Quasar 3C 273, fotografuar nė vitin 1979.

http://www.space.com/9699-top-10-strangest-space.html


avatar
Nikolaos

"Kthejeni fytyrėn nga Dielli dhe ēdo hije mbetet mbrapa jush"

519


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi