Krijesat parahistorike qė ende jetojnė nė Tokė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Krijesat parahistorike qė ende jetojnė nė Tokė

Mesazh  Androo prej 15.11.11 17:17



Krijesat parahistorike qė ende jetojnė nė Tokė


Numri i llojeve tė gjallesave nė zhdukje ka shėnuar rritje alarmante gjatė vjetėve tė fundit. Shumė nga gjallesat zhduken si pasojė e ndryshimeve tė klimės e tė ambientit, por edhe tė faktorit njeri. Megjithatė ka edhe lloje shumė rezistente qė ia kanė dalė tė mbijetojnė deri mė sot.

Pjotėr Naskrecki, biolog nė Muzeun e zoologjisė komparative tė Harwardit, meret me biogjeografinė, evolucionin dhe mbrojtjen e insekteve qė prodhojnė zė.

Nė librin e tij mė tė ri, me titull “Relics: Travels in Nature’s Time Machine”, ai ka prezantuar disa lloje mė pak tė njohura qė kanė mbijetuar ndryshimet e kushteve tė ambientit jetėsor gjatė historisė. Disa nga gjallesat dhe bimėt qė kanė ekzistuar nė paleozoik dhe mezozoik, si lloje ekzistojnė sot e kėsaj dite.

Ato mbijetuan nė saje numrit tė vogėl tė pėrfaqėsuesve qė mbijetuan ndryshimet nė kohė dhe pastaj vazhduan llojin.

Ja gjallesat qė pėrballuan kohėt:

Bretkoca nga Guineja e Re



Njė lloj bretkoce nga Gueineja e Re gjatė evolucionit iu pėrshtat kushteve tė ambientit, kėshut qė tani mashkulli kujdeset pėr vezėt deri sa nuk arrijnė nivelin pėrkatės tė zhvillimit


Tuatara nga Zelanda e Re



Tuatara sot mund tė ndeshet vetėm nė Zelandė tė Re, e cila 80 milion vjet ishte e “veēuar” nga pjesa tjetėr e botės.


Gjinkalla



Insekti mė i vjetėr qė prodhon zė jeton nė Wajoming. Bėhet fjalė pėr llojin e gjinkallės qė ėshtė mė sė shumti aktiv gjatė qershorit.


Dragoi i pyllit nga Guineja e Re



Nė pyjet e Giunesė sė Re fshihet dragoi i pyllit, predator qė ėshtė nė gjendje prenė e tij ta presė aq gjatė sa nė tė zhvillohen bimė tė vogla.


Kacadreni i Arlekut nga Amerika Jugore



Kacadreni shumė i bukur i Arlekut sot mund tė ndeshet vetėm nė pjesėn veriore tė Amerikės Jugore, dhe nė trupin e tij strehohen organizma mė tė vogla qė e shfrytėzojnė si mjet tė vėrtetė transporti.


Gaforret e patkoita nga Amerika Verirore



Ēdo maj e qershor gaforret e patkoita braktisin ujėrat e Oqeanit Atlantik dhe lėshojnė vezėt nė tokė. Kėtė me siguri e bėjnė nga shkaku se dikur nė ujė ka pasur mė shumė predatorė nė ujė, se nė tokė.


Magnoli gjigant

Magnolet gjigante na bindin pėr lidhjen e afėrt tė dikurshme ndėrmjet bimėve e insekteve, tė vendosur par 135 milionė vjetėsh. Magnolet vazhdojnė tė mbėshtetėn nė insekte tė vogla, si bartėse kryesore tė polenit, meqė nė kohė tė hershme bletėt nuk ekzistonin.


Shkencėtarėt kanė vėnė re se gati ėshtė e pamundur tė ruhen tė paprekura kushtet jetėsore tė bimėve e gjallesave, kėshtu qė tash e pas do tė koncentrohen nė mbrojtjen e pėrfaqėsuesve tė sa mė shumė llojeve , nė mėnyrė tė nė tė ardhmen ato lloje tė mund tė vazhdojnė zhvillimin.

avatar
Androo

296


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi