Ēfarė kishte vallė pėrpara lindjes sė Gjithėsisė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Ēfarė kishte vallė pėrpara lindjes sė Gjithėsisė

Mesazh  Neo prej 05.06.08 18:13

Ēfarė kishte vallė pėrpara lindjes sė Gjithėsisė

Kozmologėt e dinė pak a shumė mirė se ēfarė ndodhi njė tė biliontėn e sekondės pas Bumit tė Madh. Por tani ata po pėrpiqen tė ēajnė edhe kufirin e fundit tė dijes njerėzore pėr tė shpjeguar se si erdhi puna deri tek Bumi i Madh.

Ndonjėherė, nė asnjė pikė kohore, buroi Bota pėrbrenda njė tė biliontėn pjesė tė sekondės. Njeriu ėshtė nė kėrkim tė zanafillės sė saj pasi beson se pėrmes kėsaj mundet tė kthjellojė domethėnien e jetės dhe tė arrijė tė kuptojė, pėrse ekziston dhe pėr ku po shkon. Por 'domethėnia' nuk mundet as tė matet as tė vėrtetohet pėrmes shkencave natyrore.

Filozofėt grekė ishin tė parėt, tė cilėt e kanė shqyrtuar kėtė ēėshtje duke arsyetuar mbi se cilat janė bazamenti dhe zanafilla e realitetit. Materia apo shpirti - apo njė sintezė dualiste e tė dyjave. Aristoteles (Aristoteli) fliste mbi njė zot. "Zoti", thonte ai "ėshtė fillimi i lėvizjes, ai ėshtė lėvizėsi i palėvizshėm". Krishterimi e ēon mė tej dhe e zbukuron kėtė tezė.

Njeriu ka nevojė ta dijė 'domethėnien', ai nuk mundet tė jetojė i vetėm nė njė botė tė llogaritshme, pra qė i pėrket shkencave tė natyrės, thotė Friedrich Cramer, biolog molekulash dhe drejtues i dikurshėm i Institutit Max Planck pėr Mjekėsi nė Göttingen tė Gjermanisė.

Nė njė oqean fillestar notoi njė vezė dhe prej saj lindi Ra, perėndia diellore, e cila nga ana e saj krijoi Botėn. Kėshtu tregon historia e egjiptianėve. Kėshtu qė duhet tė ketė pasur gjithnjė diēka mė parė. Prej asgjėsė nuk mund tė lindė asgjė. Kėshtu thotė njėra palė ndėrkohė qė pala tjetėr thotė: Gjithēka ka rrjedhur nga asgjėja.

Shkenca bėn mė tepėr pyetje nga ēka mund tė pėrgjigjet. Njeriu - ky 'kurorėzim i Krijimit' - ka krijuar nga ana e tij zotin e tij pėr tė pasur mundėsi pėr tė shpjeguar atė qė nuk mund tė hulumtohet? "Realitet ėshtė, ajo qė e matshme ėshtė", sipas Max Planck (Maks Plank). Dhe Zoti nuk ėshtė i matshėm. Majatė besonin se njerėzit ishin mbrujtur nga argjila. Dhe niseshin, po ashtu si filozofėt e natyrės tė lashtėsisė, nga ajo qė gjithmonė ka pasur diēka mė pėrpara.

Mos ka qenė gjithnjė vetė Gjithėsia - pasi tė qenėt nė shumėn e vet as mund tė krijohet dhe as mund tė zhduket? Apo, ashtu si nėnkuptojnė disa rryma tė reja tė astrofizikės, njė qenie inteligjente ? Sa mė tepėr dimė aq mė tepėr pyetje na dalin.

Nga Alvin Ekmekēiu
Burimi:Nano/Der Urknall philosophisch/28.11.2001
avatar
Neo

"Njėshmėria - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1442


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi