Mitet e Krijimit

Faqja 1 e 3 1, 2, 3  Next

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Mitet e Krijimit

Mesazh  Neo prej 01.06.08 2:41

Mitet e Krijimit - Nga e gjithe bota



Eshte vertete interesante te shikosh se si njerezit ne shekuj e kane shikuar boten, krijimin e saj dhe lidhjen e tyre me te "shenjten".

Mitet jane marre nga nje permbledhje (antologji) "Primal Myths" e Barbara Sproul.

Miti i krijimit siē e besonin Pellazget

Eurynome, zonja e te gjitha gjerave, u zgjua e zhveshur nga Kaosi por nuk gjeti vend kur te vendoste kembet prandaj ndau detin nga qielli duke kercyer e vetme ne valet e tij. Ajo kercente drejt jugut dhe levizja e saj krijoi Eren.

Duke vallezuar me te ajo kap eren, e rrotullon ne vallezim dhe krijon gjarprin e madh Ophion. Ajo kercente dhe kercente per te ngrohur vetveten, ndersa Ophion behej sa me i uritur per tu lidhur me ate trup te shenjte ne ciftezim. Nga ky ciftezim Eurynome ngel shtatzene.

Pastaj, ajo kthehet ne nje pellumb, dhe vazhdon vallezimin ne vale dhe kur koha vjen ajo lind Vezen Universale. Me kerkesen e saj, gjarpri Ophion rrotullohet shtat here rreth kesaj veze deri sa ajo ndahet ne dysh dhe jashte dalin te gjitha gjerat qe egzistojne, femijet e saj:dielli, hena, yjet dhe toka me te gjitha malet dhe lumenjt, pemet dhe barishtet dhe te gjitha krijesat e gjalla.

Eurynome dhe Ophion vendosen ta ken shtepine ne malin Olimp, ku Ophion merzit Eurynome kur i thote qe ai eshte autori i Universit. Eurynome i shtyp koken me kemben e saj, ja heq shumicen e dhembeve dhe e denon te jetoje ne shpellat e erreta nen toke.

Pastaj Eurynome krijoi shtat forcat e planeteve dhe i vuri nje Titane dhe nje Titan per ti ruajtur. Ajo krijoi dhe burrin e pare Pelasgus, gjyshin e te gjitheve te cilin e mesoi te ndertonte kasolle dhe te ushqehej.

ps. Interesante qe gjarpri ne pergjithsi karakterizohet me te keqin (djallin) dhe denohet te jetoje nen toke. Po ashtu, interesante qe Universi krijohet nga nje ciftezim i te mires me te keqen (Eurynome dhe Ophion).


Edituar pėr herė tė fundit nga Ujk nė 29.12.08 15:10, edituar 1 herė gjithsej

Neo

"Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1447


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Mitet e Krijimit

Mesazh  Neo prej 01.06.08 2:42

Miti nga fisi Afrikan Yao

Kjo eshte nga fisi Afrikan Yao, qe jetojne ne brigjet e liqenit Nyasa ne veri te Mozambikut.

Ne fillim nuk kishte njerez, vetem Mulungu dhe kafshet e botes. Nje dite Chameleon po peshkonte dhe ne rrjete i rane dy krijesa qe si kishte pare kurre. I solli ne shtepi tek Mulungu (i ati) dhe i thote:

-Mulungu, shiko ca solla.
-Hiqi nga rrjeta-, tha Mulungu - dhe vendosi ne toke se do rriten. Dhe Chameleon i vuri ne toke dhe mashkulli dhe femra u rriten dhe u bene sa jane sot. Te gjithe kafshet shikonin se ca do bente njeriu.

Dhe njeriu krijoi zjarrin duke ferkuar dy shkopinj bashke. Zjarri u shpernda ne shkurre dhe dogji pyllin. Kafshet vrapuan ti iknin zjarrit.

Njerezit pastaj moren demat dhe i vrane dhe i poqen ne zjarr dhe i hengren. Te nesermen bene te njejten gje.
-Ato po djegin gjithcka- tha Mulungu- po vrasin te gjitha krijesat.

Dhe kafshet vrapuan dhe u larguan sa munden nga njeriu.
-Une do iki- tha Mulungu i cili thirri Merimangen.

Merimanga i ndertoi nje fije te gjate me te cilen Mulungu dhe Chameleon u ngjiten ne qiell per te jetuar. Keshtu Zotat iken nga toka nga njeriu i keq.

ps. Njerezit e Yao besojne se e kane prejardhjen nga uji (sic tregon edhe miti). Miti reflekton gjykimin e tyre mbi karakterin e njeriut si shkaterrimtar duke e pare nga syri i krijuesit.


Edituar pėr herė tė fundit nga Ujk nė 29.12.08 15:13, edituar 2 herė gjithsej

Neo

"Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1447


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Mitet e Krijimit

Mesazh  Neo prej 01.06.08 2:44

Nje tjeter mit afrikan i fisit Ngombe, qe jeton ne pyjet e Zaire's (ne fakt jane dy mite).

Ato i besojne ne "te pashpjegueshmen" dhe egzistencen e "Atij qe mundeson qenien e te gjitha gjerave". Ne kete rast, ne te kundert me mitin e meparshem te pellazgeve, tregohet shoqeria patriarkale e fisit i cili beson qe eshte faji i femres per gjendjen e botes.

Desha te shtoj qe ne pergjithesi keto mite krijimi dhe personifikimi qe i bejne "zotave" shoqerite e ndryshme, ne te shumten e rasteve pasqyron menyren e jeteses dhe mendimet e besimtareve.

Ja dhe mitet:

1. Akongo (Zoti), nuk ishte gjithmone sic eshte tani. Ne fillim krijuesi jetonte mes njerezve; por njerezit ishin grindavece. Nje dite paten nje grindje te madhe dhe Akongo i la vetem. Ai iku dhe u fsheh ne pyll dhe asnjeri nuk e ka pare me. Njerezit kane harruar si dukej.

2. Ne fillim nuk kishte njerez ne toke. Njerezit jetonin ne ne qiell me Akongo'n dhe ishin te lumtur. Por aty ishte dhe nje femer Mbokomu e cila i merziste te gjithe.

Nje dite Akongo vendosi gruan ne nje kosh bashke me djalin dhe vajzen e saj dhe e uli koshin ne toke. Familja ndertoi nje kopesht ne toke i cili shkelqente nen kujdesin e tyre.
Nje dite nena i tha te birit: - Kur te vdesim kopeshti jone nuk do kete njeri qe te kujdeset per te.
-Nuk kemi ca te bejme - i thote i biri
-Ti duhet te kesh femije- i thote e ema
-Si- i thote i biri- ne jemi te vetmit njerez ketu. Ku te gjej nje nuse?
-Motra jote eshte grua. Merre dhe martoju me te qe te keni pasardhes.
I biri nuk degjon por e ema insiston duke thene qe eshte e vetmja menyre qe te riprodhohen. Ne fund djali bindet dhe i kerkon motres te kene femije, e cila pranon dhe ngel shtatzene.
Nje dite motra takon nje krijese qe dukej si njeri vetem se ishte shume leshatak. Ajo u tremb por krijesa i foli shume embel dhe motres i pelqeu dhe pas disa kohesh u bene shoke. Nje dite ajo mori briskun e burrit dhe shkoi te kerkonte burrin e mbuluar ne floke. Ajo e beri te shtrihej dhe i hoqi te gjitha floket. Me pas krijesa u duk si nje njeri. Emri i tij ishte Ebenga, qe do te thote fillestari.
Ebenga i beri magji motres e cila kur lindi perseri, lindi nje femije qe dinte magjine. Ai femij u rrit nen influencen e Ebenges dhe i solli magjine dhe te gjitha te keqijat njerezimit. Keshtu motra populloi njerezit e mire dhe te keqinj te botes.

Tani ne qiell ndollen dy krijesa, Libanja dhe Songo. Libanja mban qiellin ne lindje dhe Songo e mban ne perendim. Kur ato te lodhen duke mbajtur qiellin, ai do bjeri dhe te gjithe njerezit do kthehen ne hardhuca.

Neo

"Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1447


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Mitet e Krijimit

Mesazh  Neo prej 01.06.08 2:45

Ky eshte nga fisi Krachi nga Togo.

Ne ditet e para Wulbari (Zoti) dhe njeriu jetonin ne te njejtin vend. Wulbari jetonte mbi token nene Asase Ya. Por toka nuk kishte shume hapesire dhe nuk kishte vend per te levizur. Jetesa e njerezve e merziti te shenjtin i cili i me perbuzje iku dhe u ngjit ne qiell, ne vendin ku qendron tani, qe c'do njeri ta admiroje po asnjeri te mos mund ti afrohet.

Wulbari u merzit per disa arsye. Nje grua e vjeter e cila po thurte i binte gjithe kohes Wulbarit me shkopin e saj. Kjo e besdiste Wulbarin dhe ai u largua pak qe ajo te mos e prekte. Gjithashtu zjarri dhe tymi i njerezve i shkonte ne sy Wulbarit, gje e cila i shkaktonte dhimbje dhe merzi.

Disa njerez thone qe Wulbari perdorej nga njerezit si peshqir dhe ato fshinin gishtat e piste ne te, gje qe e merziste jashte mase.

Por ajo qe e beri Wulbarin te ikte perfundimisht ishte nje grua e vjeter. Ajo c'do dite donte te bente supe te mire dhe priste nga nje cope e Wulbarit per c'do vakt. Me kete akt, Wulbari hoqi dore nga bashkjetesa me njeriun dhe u ngjit ne qiell.

ps. Zoti (Wulbari) per ta gjate "bashkjeteses" me njeriun ishte nje substance qe mbeshtillte boten .


Edituar pėr herė tė fundit nga Ujk nė 29.12.08 15:11, edituar 1 herė gjithsej

Neo

"Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1447


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Mitet e Krijimit

Mesazh  Neo prej 01.06.08 2:47

Mit i Indise qe ka daten rreth viteve 700 para lindjes te Krishtit.

1. Ne fillim bota nuk egzistonte. Pastaj u be egzistente. U kthye ne nje veze. Ndenji per nje periudhe 1 vjecare. Pastaj u nda. Njera pjese ishte floriri tjetra argjendi. Argjendi u be toka, dersa floriri u be qielli. Cipa e vezes u bene malet. Cipa e brendshme u be re. Ato qe ishin vena, u bene lumenj. Lengu qe kishte brenda u be oqean.

Nga i kuqi i vezes, u be dielli. Kur ai lindi te gjithe krijesat duartrokiten dhe brohoriten dhe te gjithe u ngriten drejt tij.

nga Chandogya Upanishad


Edituar pėr herė tė fundit nga Ujk nė 29.12.08 15:10, edituar 1 herė gjithsej

Neo

"Hyjnorja - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1447


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Faqja 1 e 3 1, 2, 3  Next

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi