Dimensione paralele

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Gjithėsi Paralele

Mesazh  Admin prej 03.06.08 13:25

Gjithėsi Paralele

Jo vetem nuk dime nese jemi te vetem ne Gjithesi por nuk dime as nese ka vetem nje Gjithesi apo jo. Ne teori, nuk ka vetem 4 permasa (dimensione) qe kane te bejne me hapesiren dhe kohen dhe qe ne i njohim mire, por ka edhe 6 permasa te tjera.

Me Shperthimin Zanafilles (Big Bang) mund te jene krijuar plot Gjithesi te pavarura nga Gjithesia jone.

Deri me sot ideja mbi nje "Shumegjithesi" mbetet vetem nje hipoteze. Por ndoshta nje dite do te arrinim me te vertete qe duke udhetuar permes te ashtuquajturave Vrimakrimbash te vizitonim banore te boterave te panjohura - apo te udhetonim ne nje te shkuar ku te takonim dinosauret.

Ne gjysmen e pare te qindvjeēarit te 20-te linden dy teori themelore te fizikes me ane te se cilave u perpoq te shpjegohej Bota: Teoria e Pergjithshme e Relativitetit e Albert Einstein (Ajnshtajnit) si dhe Mekanika Kuantike .

Ekuacionet e Ajnshtajnit pershkruajne krijimin e Kozmosit ne permasa te medha: p.sh. se si terheqja qe i bejne planetet njeri-tjetrit ēon drejt perkuljes se hapesires dhe te kohes. Ndersa Teoria Kuantike ka te beje me Kozmosin e Vockel, boten e atomeve dhe pjesezave me te thjeshta. Qe te dyja teorite jane bindese, por ama kane nje problem thelbesor: nuk bien ne njezeshmeri me njera-tjetren.

Teoria e Fillit

Qe ne fillim te viteve 30-te u perpoqen fizikantet te nderthurnin midis tyre keto formulime - pa rezultat. Ne vitet 60-te doli nje teori e re, qe njihet si Teoria String (e fillit) apo ne nje lloj tjeter me te zhvilluar te saj njihet si Teoria Superstring.

Ajo thote se guri themelor i lendes (materies) nuk eshte i formes se pikes (lemsh, rruzull, atom) por i formes se fillit (pejzes, vargut). Keto fille qe deri me sot gjinden vetem ne teori, jane teper te vegjel per tu perfillur prej nesh.

Por para se gjithash Teoria e Fillit thote se fillet e vegjel nuk jane te lidhur pas 4 permasash te kohes dhe hapesires qe njohim ne por sillen me te shpejte permes gjithsej 10 permasash. Ne nuk mundemi t“i dallojme permasat e tjera pasi keto jane veshur e ngjeshur brenda njeri-tjetrit ne ate menyre saqe nuk munden te maten me asnje mjet mates.

Por ēfare te magjeps eshte ajo qe: perpara e se keto permasa shtese te zhdukeshin, mund te kene bere te mundur krijimin e nje numri te madh Gjithesishe Paralele. Per ta shpjeguar tere kete me nje perfytyrim te vetem: se bashku me Shperthimin Zanafilles u krijua nje numer i pafundte botrash posi flluska sapuni te nje lloj shkume prehistorike.
Botrat e tjera dhe rruget per atje

Por si do te dukeshin keto Gjithesi Paralele per te cilat po flasim ?

Ato mund te jene kryekeput ndryshe nga Gjithesi a jone dhe mund te funksjonojne sipas disa ligjesh natyre krejt te tjera. Ndoshta do te kete nga ato ku gravitacioni do te jete kaq i dobet saqe gazrat e koheve zanafillese nuk kane arritur te denden per te krijuar galaksite apo yjet. Ndoshta ne botra te tilla nuk eshte arritur te krijohet as vete lenda dhe ku hapesira do te jete e mbushur vetem me rrezatim.

Ndoshta do te kishte Gjithesi, qe do te ishin kaq te ngjashme me tonen saqe edhe atje te jete krijuar jeta. Ose te tilla qe do te ishin pothuajse kopje e sones por diferenca me tonen te qendronte ne kohen. Mund te ndodhe qe edhe vete ne te gjendemi njekohesisht edhe ne nje Gjithesi Paralele por ne nje forme tjeter. Ose te kishte nje bote tjeter krejt si e jona ku te jetonte nje kopje e jona. Gjithsesi: vete Ajnshtajnit i ka dalur si perfundim te nje ekuacioni te tij qenia e nje Gjithesie

Pasqyre me Gjithesine tone

A do te mundeshim parasegjithash te lidheshim me Gjithesi te tilla te cilat do te egzistonin ne menyre te pavarur nga e jona ? Ne teori, ka rruge per te udhetuar ne keto botra te huaja: keto rruge njihen si Vrimekrimbi.

Vrimekrimbi eshte nje lloj tuneli qe lidh dy Gropa te Zeza me njera-tjetren. Kur kemi Vrimekrimbi, Gropat e Zezat jane te fundme. Keshtu edhe forcat te cilave do tĀ“i nenshtrohej nje anije kozmike do te ishin te llogaritshme.

Keshtu fundi i nje Grope te Zeze do te jete nje Grope tjeter e Zeze e cila do te villte jashte anijen tone kozmike. Por perseri nuk dihet se ku do te na vjelle kjo Grope tjeter e Zeze.

Nje Vrimekrimbi mund te ishte ure per ne Gjithesi te tjera por edhe shkurtim udhe perbrenda vete Gjithesise sone. Ndoshta edhe do te na ēonte midis koheve te ndryshme.

Teorikisht nje Vrimekrimbi eshte e ndertueshme.

Nga astro-shqip

Admin

1162


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Neo prej 17.08.09 0:09

UNIVERSE PARALELE

Njė tjetėr realitet?


Imagjinoni sikur tė jeni nė gjendje tė jepni njė shpjegim, pėr ēdo lloj fenomeni qė ndodh nė univers. Qė nga ngjarjet mė tė vogla, deri tek mė tė mėdhatė. Eshtė kjo ėndrra qė kanė kultivuar shkencėtarėt mė brilantė, qė nga koha e Ajnshtainit. Dhe sot, ndoshta ky shpjegim ėshtė gjetur. Njė teori qė na lė tė shtangur, qė do tė na ofronte njė shpjegim tė ri e tė jashtėzakonshėm: Universi nė tė cilin jetojmė, nuk ėshtė i vetmi. E gjithė kjo qė do tė lexoni ėshtė e vėrtetė, ose tė paktėn, e tillė ėshtė nė kėtė univers.

Pėr pothuajse 100 vite, shkenca ka regjistruar ngjarje, tė cilave nuk ishte nė gjendje t'u jepte pėrgjigje. Fenomene tė pashpjegueshėm, tė lidhur me ekzistencėn e mundshme tė botėve misterioze tė fshehura, tė paperceptueshme nga shqisat humane. Njerėzit qė merreshin me tė mistershmen kanė besuar gjithmonė nė ekzistencėn e vendeve tė tillė, qė sipas tyre banoheshin nga fantazma dhe shpirtėra. Asosacioni me supersticione tė tillė, natyrisht qė nuk hynte nė ambiciet e shkencės zyrtare. Por qė nga viti 1920, shkencėtarėve u ėshtė dashur qė tė bėjnė llogaritė me njė zbulim sikletosės. Duke kėrkuar pozicionin ekzakt tė thėrrmijave atomike si elektronet, arritėn nė pėrfundimin se ishte absolutisht e pamundur qė tė grupoheshin. Elektronet thjeshtė nuk kishin njė mėnyrė tė vetme grupimi.

Nėse studion cilėsitė e atomeve, zbulohet se realiteti ėshtė shumė herė mė i ēuditshėm se sa ēdo lloj shpikjeje fantastike. Thėrrmijat kanė aftėsinė qė nė njė farė mėnyre tė jenė nė shumė vende nė tė njėjtėn kohė. I vetmi shpjegim i mundshėm, i hedhur si hipotezė nga njė pjesė e madhe e fizikantėve ėshtė se thėrrmijat nuk ekzistojnė vetėm nė universin tonė. Ato mendohet qė tė jenė tė pranishme edhe nė universe tė tjerė. Madje, teoria shkon mė tej, pėr tė thėnė se ekziston njė numėr i madh universesh paralelė. Njėri i ndryshėm nga tjetri.

Praktikisht, mund tė ketė njė univers paralel, nė tė cilin Napoleoni tė ketė fituar betejėn e Vaterlosė. Njė tjetėr nė tė cilin perandoria britanike ka mundur qė tė ruajė zotėrimin e saj mbi kolonitė amerikane. Dhe njė tjetėr akoma, nė tė cilin ne ndoshta nuk jemi lindur asnjėherė.

Shkurt, mendohet se mund tė ekzistojė njė univers i ndryshėm nga yni, me njė realitet tė kundėrvėnė kėtij tonit, ku madje do tė ishim nė gjendje qė tė gjenim Al Gorin si president dhe Eliv Preslin ende gjallė. Njė teori e tillė ishte kaq trazuese, saqė pėr dekada tė tėra ajo u injorua nga shkencėtarėt. Por, sidoqoftė ideja e universeve paralelė ishte e destinuar qė tė rikthehej si protagoniste. Dhe kėtė herė, do tė ishte ndryshe. Do tė kish shkaktuar shumė mė tepėr tronditje se sa thjeshtė zbulimi qė "Elvis Presli nuk ka vdekur".

Njė proverb i vjetėr anglez thotė: "Kujdes nga ajo qė dėshiron. Sepse dėshirat mund tė realizohen". Dhe dėshira mė e madhe e fizikantėve ka qenė pėr njė kohė tė gjatė qė tė gjenin njė teori tė vetme dhe elegante qė tė pėrmbledhė nė vetvete tė gjithė kuptimet e universit tonė. Ka qenė pikėrisht kjo ėndrra qė i ka ēuar nė mėnyrė tė pavetėdijshme drejt rizbulimit tė universeve paralelė. Endrra qė ka udhėhequr punėn e pothuajse ēdo astrofizikanti. Einstein nuk arriti qė tė kompletojė Teorinė e tij tė Gjithēka-sė. Por pas tij, ishin tė shumtė fizikanėt qė u pėrpoqėn shumė tė arrinin njė objektiv tė tillė thelbėsor, njė objektiv i parealizueshėm deri disa vite mė parė.

Nė vitet '80-tė, ndodhi nė fakt njė revolucion i vėrtetė. Nė universitetet e tė gjithė botės, shkenca nisi tė zhvillojė ide tė reja. Mė nė fund, dukej se ēdo gjė nė kėtė univers kish arritur tė bėhej e shpjegueshme. Nė Britaninė e Madhe, fizikanti i njohur Stephen Hawking ishte aq shumė i bindur, sa tė deklaronte guximshėm se fizika ishte e gatshme tashmė tė lexonte deri edhe nė mendjen e Zotit. Shumė shpejt, nuk do tė kishte probleme tė fizikės tė pazgjidhur. Por njė ide, e cila dukej se ishte mė revolucionarja nga tė gjitha u duk se do tė shėrbente pėr tė konkretizuar Teorinė e Gjithēka-sė. Dhe ajo ndezi fantazinė e shkencėtarėve, mes tė cilėve Bart Ovrut. Ideja kishte tė bėnte me fijet.

Nga ata qė merreshin me fizikė, mendohej se materia ishte e pėrbėrė nga thėrrmija. Sot kemi ndryshuar ide nė lidhje me kėtė dhe mendojmė se ajo ėshtė e pėrbėrė nga fije tė vogla. Pėr vite tė tėrė, ideja, sipas tė cilės e gjithė materia e universit ishte e formuar prej thėrrmijave tė vogla tė padukshme, kishte qenė njė parim i padiskutueshėm. Pastaj, krejt papritur fizikanėt qė merreshin me thėrrmijat zbuluan se kishin bėrė njė gabim. Nė realitet, materia ishte e formuar nga fijet, shumė tė vogla dhe tė padukshme. Kjo teori, u quajt Teoria e Fijeve. Dhe, sipas saj, materia emeton pikėrisht nėpėrmjet kėtyre fijeve njė lloj melodie, njė muzikė tė vėrtetė. Mund ta imagjinojmė si njė kordė violine apo kitare, nėse ajo preket nė mėnyrė tė caktuar dalin prej sasj frekuenca tė caktuara, por nėse tė njėjtėn kordė do ta prekim nė mėnyrė tė ndryshme, do tė kemi mė shumė frekuenca, por edhe nota tė ndryshme. Pra, ėshtė sikur natyra tė jetė e pėrbėrė nga nota tė lėshuara pikėrisht nga kėto super fije.

Por, pėr tė vėnė poshtė Teorinė e Gjithēka-sė, tė lėnė pėrgjysėm nga Einsteini, Teoria e Fijeve duhej tė kapėrcente njė provė shumė tė vėshtirė. Duhej qė tė shpjegonte njė ngjarje shumė speciale: lindjen e Universit. Shkencėtarėt e dinė prej kohėsh se Universi e kishte origjinėn tek njė shpėrthim gjigant, ose Big Bangu. Duke ndarė tė kaluarėn nga e tashmja, kozmologėt kanė udhėtuar pas nė kohė, qė nga ditėt tona, deri nė momentin e Big Bangut, me njė detyrė jashtėzakonisht shumė mirė tė pėrcaktuar.

Nėse universi ėshtė i gatshėm pėr njė shpjegim tė vetėm, atėherė Teoria e Fijeve dhe ajo e Big Bangut duhej tė pėrputheshin shumė mirė dhe duhej qė tė plotėsonin nė mėnyrė tė pėrsosur njėra-tjetrėn. Nė fund tė fundit, njėra kishte tė bėnte me lindjen e universit. Dhe tjetra kishte tė bėnte me materien nė brendėsinė e saj. Momenti fillestar i Big Bangut ėshtė misteri mė i madh i tė gjithė kozmologjisė. Ai ka marrė definicionin: Veēantia.

Por pikėrisht nė momentin kur shkencėtarėt dukej se ishin nė prag tė "dorėzimit", njė zbulim i befasishėm ofron impulse tė reja pėr kėrkimet e tyre, duke i shtyrė qė tė rishikonin tė gjithė teoritė zyrtare ekzistuese dhe duke i nxitur qė tė pėrballeshin tashmė me njė ide shumė joshėse: ajo e universeve paralelė. Normalisht, tė gjithė jemi mėsuar qė tė jetojmė nė njė botė me tre dimensione. Nė fakt, ne jemi nė gjendje qė tė lėvizim nė tre drejtime tė ndryshme. Majtas-Djathtas, Lartė-Poshtė, Para-Mbrapa. Por fizika dukej se ishte nė kėrkim tė dimensioneve tė tjerė. Einsteini propozoi Kohėn si dimension tė katėrt. Fizikanė tė tjerė sugjeronin njė dimension tė pestė, edhe ai hapėsinor dhe mė pas edhe njė dimension tė gjashtė. Numri vazhdonte tė rritej.

Ideja ishte qė dimensionet e tjerė ishin tė pėrhapur nė univers dhe ne nuk jemi nė gjendje qė t'i perceptojmė. Pjesa mė e madhe e tyre mendohet qė tė jenė mikroskopikė, por shkencėtarėt shprehen se janė tė sigurtė pėr ekzistencėn e tyre. Sipas Teorisė sė Fijeve, dimensionet e universit tonė nė total duhet tė jenė njėmbėdhjetė.

Ndėrkohė qė Teoria e Fijeve vazhdonte tė fitonte mbėshtetje gjithnjė e mė tė madhe, ishin tė paktė ata qė e merrnin seriozisht nė konsideratė dimensionin e njėmbėdhjetė. "Kam qenė gjithmonė i bindur se nė fund do tė pranohej vlefshmėria e dimensionit tė 11, nuk e dija kur dhe si, por isha i sigurtė se herėt a vonė dimensioni i njėmbėdhjetė do tė shndėrrohej nė njė element shumė tė rėndėsishėm, thotė shkencėtari Paul Steinhart.

Fijet shumė tė vogla dhe tė padukshme, qė i kishin dhėnė emrin teorisė, mendohet qė tė jenė elementėt pėrbėrės themelorė tė tė gjithė materies sė universit. Por tani, me shtimin e dimensionit tė njėmbėdhjetė ato nuk ishin mė tė tilla. Ishin pėrhapur dhe kombinuar me njėra-tjetrėn. Konkluzioni qė la tė shtangur shumėkėnd ishte se e gjithė materia e universit ishte e ndėrlidhur nė njė strukturė tė vetme dhe shumė tė madhe, njė membranė energjie. Praktikisht, i gjithė universi ynė ėshtė njė membranė.

Krejt papritur, fizikanėt e tė gjithė botės e shihnin dimensionin e njėmbėdhjetė si njė ēelės nė pėrpjekjen e tyre pėr zgjidhjen e problemeve shumė tė vjetėr. Nė ēdo rast, dukej se shpjegimi ēonte gjithēka drejt njė universi tjetėr paralel. Domethėnė qė, kudo qė hidhnin sytė, dukej se shihnin universe tė tjerė paralelė, qė dukej se shfaqeshin pasi dilnin nga cilindri i njė prestigjatori.

Disa kishin formėn e membranės tredimensionale, ashtu si edhe universi ynė. Tė tjerė ishin thjeshtė shtresa energjie. Kishte madje membrana cilindrike dhe nė formė unaze. Dukej pra se i gjithė dimensioni i njėmbėdhjetė ishtė njė seri membranash. Secila prej kėtyre membranave ishte njė tjetėr univers i mundshėm.

Pra, mund tė ketė universe tė tjerė paralelė me tanėt dhe ndoshta edhe shumė pranė nesh, por ndoshta ne mund tė mos e kuptojmė asnjėherė kėtė gjė. Mund tė jenė krejtėsisht tė ndryshėm, me ligje tė ndryshėm tė natyrės. Mund tė mos jenė tė gjithė tė banueshėm, por mund tė jetė vetėm njė pjesė e tyre, por nga ana tjetėr, nėse ekziston njė numėr i pafundėm i kėsi lloj universesh, atėherė me siguri ka njė numėr tė pafundėm universesh me qytetėrime tė gjallė.

Universet paralelė lėvizin pėrmes dimensionit tė njėmbėdhjetė si valė. Dhe ashtu si ēdo valė, edhe kėto puthiten diku. Kanė qenė pikėrisht takime apo puthitje tė tilla qė kanė krijuar masat e materies pas Big Bangut. Kozmologėt kishin tashmė mė nė fund nė dispozicion shpjegimin e plotė tė lindjes sė universit tonė. Dhe tashmė, ata mund t'i dedikoheshin diēkaje edhe mė tė thellė. Mund tė transferonin ligjet e fizikės pas nė kohė, deri nė momentin e Big Bangut e madje edhe pak pėrpara tij.

Kjo ide ėshtė aq e re, saqė sapo ka nisur qė tė shohė kundėrvėnie. Por nėse do tė vėrtetohet nga bota shkencore, kjo do tė thotė se teoria e lėnė e papėrfunduar nga Einsteini, mė nė fund do tė plotėsohet. Por, ndoshta pėr shkencėn do tė ishte njė fitore e hidhur. Sepse, konkluzioni i njė kėrkimi dhe studimi kaq tė gjatė, mund tė ishte qė universi, kaq i vėshtirė pėr t'u deshifruar, nė fund tė fundit nuk ėshtė asgjė kaq e veēantė. Ėshtė vetėm njėri, mes njė numri tė pafundėm membranash, thjeshtė njėri prej shumė universeve qė formojnė MULTIVERSIN.

Por ky nuk ėshtė ende fundi i kėsaj historie. Tani qė ndoshta Teoria e Gjithēka-sė mund tė jetė gjetur mė sė fundi, shkencėtarėt do tė donin qė ta vinin nė provė. Fizika ėshtė duke u pėrgatitur pėr njė fluturim tė fundit fantastik. Tė krijojė njė univers nė laborator, pa mistere, apo pikėpyetje pa pėrgjigje.
avatar
Neo

"Njėshmėria - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1442


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Neo prej 17.08.09 0:11

Multi universet ose universet paralele

Multiuniverset jane nje hipoteze e mundesise se ekzistences se universeve multiple (perfshire tonin) qe te gjitha permblidhen ne nje realitet fizik, ato jane te quajtura ndryshe dhe universet paralele.

Struktura e universeve,natyra e secilit prej tyre brendaperbrenda dhe lidhja ndermjet universeve te ndryshme konstituente, varet nga hipotezat specifike multiverse te marra ne konsiderate.

Multiuniverset kane qene te hipotizuara ne kozmologji, fizike, filozofi, dhe fiction, gjithashtu jane te quajtur, universet quantum, botet paralele, realitete alternative.

Ne ēdo moment krijohen versione alternative te realitetit, te cilat vazhdojne te ekzistojne te pavarura nga njera tjetra, e nga sejcila prej tyre krijohen versione te tjera, ne pafundesi.

Multiverset jane nje koncept i rendesishem dhe i domosdoshem ne avancimin e botekuptimit tone mbi vete krijimin.

Nuk e them kete sepse keshtu thote mekanika kuantike.
Por vete llogjika me shtyn ne kete teori.

Imagjino se si rriten dimensionet nga njeri tjetri.
(shenim: *=shumezim,^=ngritja ne fuqi):
pika 0 dimensionale.
vija 1 dimensionale= pika *infinit
plani 2 dimensional=vija * infinit=pika * infinit^2
hapesira 3 dimensionale=plani * infinit=vija * infinit ^2=pika * infinit^3

Kjo ishte pamja klasike e dimensioneve, dhe siē mund te shohim, nje dimension X eshte zgjatimi ne infinit i dimensionit (X-1).

Pas Ainshtajnit, natyrisht u pa se hapesira me 3 dimensione nuk ka kuptim pa kohen.
Keshtu qe u shtua dhe dimensioni i kohes.

Vetem se, ndersa hapesiren e shohim si te perbere nga 3 dimensione, ku mund te levizim lirisht ne 3 drejtime, me kohen kjo gje nuk ndodh, e shohim si nje dimesion te vetem qe zgjatet drejt infinitit.

Pra koha qe ne shohim eshte si vija ne hapesire.
A nuk duket llogjike qe ne nje dimension me lart se dimensioni ku ndodhemi, koha te kete 2 dimensione.

Shtimi i dimensionit te 2 ne kohe ben te mundur krijimin e multiverseve.
ne ēdo moment(ne ēdo pike te vijes kohore), lind nje vije tjeter ne planin kohor. Meqe ne vijen kohore kemi infinit momente, do te kemi rrjedhimisht infinit multiverse.

Dhe kjo nuk mbaron me kaq. Instikti me shtyn te mendoj se koha duhet te kete te pakten 3 dimensione te saja ashtu si edhe hapesira.

Koha me dy dimensione mundeson krijimin e universeve paralele ose si mund ti quajme realitete alternative. Me kete mund te heqim qafe edhe paradoksin e gjyshit me udhetimin ne kohe, qe nese ti shkon mbrapa ne kohe dhe vret gjyshin tend, ti nuk do lindesh ne te ardhmen, e nuk do kishe mundesi te vrisje gjyshin tend te te shkuaren. Nje gje e tille ishte.

Me kohen ne dy hapesira ne te vertete duke shkuar mbrapa ne kohe, qe ne momentin e pare qe ne "shkelim" ne ate moment ne te shkuaren, ne kemi krijuar automatikisht nje realitet alternativ, dhe veprimi jone do ndikoje vetem realitetin ku ndodhemi, jo ate nga kemi ardhur.

Problemi me kohen ne 2 dimesione eshte se nese ne do donim te ktheheshim mbrapa ne kohe per ti dhene vetes rezultatet e ndeshjeve te futbollit per te fituar ne totofutboll, ne te vertete ne nuk do behemi kurre te pasur ne kete version te realitetit.

Per tu kthyer mbrapsht ne realitetin tone origjinal na duhet dimensioni i 3 i kohes. nepermjet te cilit mund te kercejme nga nje realitet ne tjetrin.

Natyrisht qe kjo lloj llogjike mund te vazhdoje ne infinit, nuk mund ta dime se sa dimensione ekzistojne ne te vertete.

Ajo qe ve re gjithashtu eshte se ndersa ne hapesire duket sikur jemi ne gjendje te levizim lirisht, ky eshte vetem nje iluzion, perderisa hapesira dhe koha jane te pandara, edhe nese ne nisemi nga pika A ne B, dhe pastaj kthehemi ne piken A , kjo do jete pika A pas T kohe, dhe nuk do jete e NJEJTA pike, perderisa mund te kete te njejtin pozicion ne hapesire por jo ne kohe.

Vetem ne nje realitet (qe duhet te jete i domosdoshem per vete ekzistencen) ku koha me 3 dimensione eshte vazhdimi i hapesires me 3 dimensione, gjithesej 6 dimensione, ne mund te levizim lirisht ne hapesire-kohe.

Realiteti me 6 dimensione do ishte shuma e kombinimeve te mundshme te te gjitha realiteteve.
Ashtu si hapesira (pa kohen) ne 3 dimensione jep shumen e kombinimit e 3 koordinatave nga (0,0,0) ne (infinit,infinit,infinit). Pikrisht nje pike e ēfaredoshme ne hapesire eshte nje nga kombinimet e mundshme ne kete dimension.

Ne dimensionin tone real, ku kemi dhe kohen, kemi kombinimet e (x,y,z,t) qe perfshin kombinimet e dimensionit te 3-te, per ēdo 0<t<infinit, dmth nga (0,0,0,0) ne (infinit, infinit,infinit,infinit).
avatar
Neo

"Njėshmėria - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1442


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Neo prej 17.08.09 0:17

Gjithėsi Paralele

Jo vetėm nuk dimė nėse jemi tė vetėm nė Gjithėsi por nuk dimė as nėse ka vetėm njė Gjithėsi apo jo. Nė teori, nuk ka vetėm 4 pėrmasa (dimensione) qė kanė tė bėjnė me hapėsirėn dhe kohėn dhe qė ne i njohim mirė, por ka edhe 6 pėrmasa tė tjera. Me Shpėrthimin Zanafillės (Big Bang) mund tė jenė krijuar plot Gjithėsi tė pavarura nga Gjithėsia jonė.

Deri mė sot ideja mbi njė "Shumėgjithėsi" mbetet vetėm njė hipotezė. Por ndoshta njė ditė do tė arrinim me tė vėrtetė qė duke udhėtuar pėrmes tė ashtuquajturave krimbvrimash tė vizitonim banorė tė botave tė panjohura - apo tė udhėtonim nė njė tė shkuar ku tė takonim dinozaurėt.

Nė gjysmėn e parė tė qindvjeēarit tė 20-tė lindėn dy teori themelore tė fizikės me anė tė sė cilave u pėrpoq tė shpjegohej Bota: Teoria e Pėrgjithshme e Relativitetit e Albert Einstein (Ajnshtajnit) si dhe Mekanika Kuantike. Ekuacionet e Ajnshtajnit pėrshkruajnė krijimin e Kozmosit nė pėrmasa tė mėdha: p.sh. se si tėrheqja qė i bėjnė planetėt njėri-tjetrit ēon drejt pėrkuljes sė hapėsirės dhe tė kohės. Ndėrsa Teoria Kuantike ka tė bėjė me Kozmosin e Vockėl, botėn e atomeve dhe grimcave mė tė thjeshta. Qė tė dyja teoritė janė bindėse, por ama kanė njė problem thelbėsor: nuk bien nė njėzėshmėri me njėra-tjetrėn.

Teoria e Fillit

Qė nė fillim tė viteve 30-tė u pėrpoqėn fizikantėt tė ndėrthurnin midis tyre kėto formulime - pa rezultat. Nė vitet 60-tė doli njė teori e re, qė njihet si Teoria String (e fillit) apo nė njė lloj tjetėr mė tė zhvilluar tė saj njihet si Teoria Superstring. Ajo thotė se guri themelor i lėndės (materies) nuk ėshtė i formės sė pikės (lėmshit, rruzullit, atomit) por i formės sė fillit (pejzės, vargut). Kėto fille qė deri mė sot gjinden vetėm nė teori, janė tepėr tė vegjėl pėr t''''u pėrfillur prej nesh.

Por para sė gjithash Teoria e Fillit thotė se fillet e vegjėl nuk janė tė lidhur pas 4 pėrmasash tė kohės dhe hapėsirės qė njohim ne por sillen me tė shpejtė pėrmes gjithsej 10 pėrmasash. Ne nuk mundemi t“i dallojmė pėrmasat e tjera pasi kėto janė veshur e ngjeshur brenda njėri-tjetrit nė atė mėnyrė saqė nuk munden tė maten me asnjė mjet matės.

Por ēfarė tė magjeps ėshtė ajo qė: pėrpara e se kėto pėrmasa shtesė tė zhdukeshin, mund tė kenė bėrė tė mundur krijimin e njė numri tė madh Gjithėsishė Paralele. Pėr ta shpjeguar tėrė kėtė me njė pėrfytyrim tė vetėm: sė bashku me Shpėrthimin Zanafillės u krijua njė numėr i pafundtė botėrash posi flluska sapuni tė njė lloj shkume parahistorike.

Botėt e tjera dhe rrugėt pėr atje

Por si do tė dukeshin kėto Gjithėsi Paralele pėr tė cilat po flasim ?

Ato mund tė jenė kryekėput ndryshe nga Gjithėsia jonė dhe mund tė funksionojnė sipas disa ligjesh natyre krejt tė tjera. Ndoshta do tė ketė nga ato ku graviteti do tė jetė kaq i dobėt saqė gazrat e kohėve zanafillėse nuk kanė arritur tė denden pėr tė krijuar galaksitė apo yjet. Ndoshta nė botė tė tilla nuk ėshtė arritur tė krijohet as vetė lėnda dhe ku hapėsira do tė jetė e mbushur vetėm me rrezatim.

Ndoshta do tė kishte Gjithėsi, qė do tė ishin kaq tė ngjashme me tonėn saqė edhe atje tė jetė krijuar jeta. Ose tė tilla qė do tė ishin pothuajse kopje e sonės por ndryshimi me tonėn tė qėndronte nė kohėn. Mund tė ndodhė qė edhe vetė ne tė gjendemi njėkohėsisht edhe nė njė Gjithėsi Paralele por nė njė formė tjetėr. Ose tė kishte njė botė tjetėr krejt si e jona ku tė jetonte njė kopje e jona. Gjithsesi: vetė Ajnshtajnit i ka dalur si pėrfundim tė njė ekuacioni tė tij qenia e njė Gjithėsie Pasqyrė me Gjithėsinė tonė.

A do tė mundeshim parasėgjithash tė lidheshim me Gjithėsi tė tilla tė cilat do tė egzistonin nė mėnyrė tė pavarur nga e jona ? Nė teori, ka rrugė pėr tė udhėtuar nė kėto botė tė huaja: kėto rrugė njihen si krimbvrima. Krimbvrima ėshtė njė lloj tuneli qė lidh dy Gropa tė Zeza me njėra-tjetrėn. Kur kemi krimbvrimė, Gropat e Zezat janė tė fundme. Kėshtu edhe forcat tė cilave do t“i nėnshtrohej njė anije kozmike do tė ishin tė llogaritshme.

Kėshtu fundi i njė Grope tė Zezė do tė jetė njė Gropė tjetėr e Zezė e cila do tė villte jashtė anijen tonė kozmike. Por pėrsėri nuk dihet se ku do tė na vjellė kjo Gropė tjetėr e Zezė. Njė krimbvrimė mund tė ishte urė pėr nė Gjithėsi tė tjera por edhe shkurtim udhe pėrbrenda vetė Gjithėsisė sonė. Ndoshta edhe do tė na ēonte midis kohėve tė ndryshme.
Teorikisht njė krimbvrimė ėshtė e ndėrtueshme.

Pėrgatiti Alvin Ekmekēiu
avatar
Neo

"Njėshmėria - mund tė njihet vetėm duke u bashkuar me tė."


1442


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Dimensione paralele

Mesazh  arial4356 prej 29.06.10 20:26

A mendoni se ekzistojne dimensione paralele me tonin ?

Neqoftese po, perse mendoni keshtu ?

Personalisht mendoj se mund te ekzistojne dimensione paralele me tonin sepse keshtu mund te shpjegohen zhdukjet e cudtishme te personave ose mjeteve te ndryshme si anije ose avione.

Mendimin tim e bazoj tek kjo teori e cila thote se : Dimensionet jane si valet e nje radioje dhe dimensioni yne esht vala e nje radioje dhe mjafton qe te nderrosh stacionin sic mund ta nderrosh ne nje radio dhe je ne nje dimension tjeter. Kete teori e kam lexuar tek libri "Sekreti i madh" te David Icke.

Ndoshta shpjegimi im s mund te duket shume bindes pasi nuk e mbaj mend shume mire teorine por gjithsesi thashe qe te shkruaja per te.
avatar
arial4356

6


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Luli prej 30.06.10 14:01

Sipas nocioni linear te kohes, ne nuk mundemi te jemi prezent ne shume vende ne te njejten kohe.

Sipas neve (tokesoreve) koncepti linar qe i referohet trupit tone, mendjes sone dhe ndėrgjegjes sone eshte njė menyre apo nje tjeter i lidhur me trupin tone / trurin.

Shkenca nuk mundet akoma te shpjegoje saktesisht se si trupi dhe ndergjegjia jane te « lidhura » por ajo e mbeshtet teorine se ndergjegja nuk mundet te ekzistoje pa trup fizike.

Por une besoj qe ndergjegjia jone eshte shumėdimensionale edhe kur ne mendojme se jemi tė burgosur nė trupin tone fizike.
avatar
Luli

"Duhet bredhur shumė nė errėsirė derisa tė preket drita"

924


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  zxcvb prej 02.07.10 9:15

Ca quani dimensione paralele ? Te kete te tjera 3D si puna e botes tone ,apo the me tej 4D etj ???
avatar
zxcvb

8


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  arial4356 prej 02.07.10 10:56

Te kete universe paralele me universin tone.
avatar
arial4356

6


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  zxcvb prej 02.07.10 13:55

Ne lidhje me universe paralele besoj se ka, ndoshta infinit... nuk eshte cudi qe te kete nje tjeter por qe jetoj ne nje alternative tj te kesaj bote, duke qene se jemi ndeshur perballe shume zgjedhjeve.
avatar
zxcvb

8


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Teori e cuditshme

Mesazh  xhimi tlipani prej 04.07.10 10:19

Meqe e krahasuat ekzistencen e dimensionit paralel me statcionet e nje radioje ... atehere edhe kalimi nga nje dimension ne nje tjeter duhet te behet ne menyre analoge, apo jo?
avatar
xhimi tlipani

8


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

me duket nnje teori e "cuditcme"

Mesazh  xhimi tlipani prej 04.07.10 10:21

Meqe e krahasuat ekzistencen e dimensionit paralel me statcionet e nje radioje ... atehere edhe kalimi nga nje dimension ne nje tjeter duhet te behet ne menyre analoge, apo jo?
avatar
xhimi tlipani

8


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  arial4356 prej 04.07.10 18:35

besoj se po.
avatar
arial4356

6


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  gjilanasi prej 31.08.10 17:37

Po, mendoj qe ekzistojne universet paralele...
avatar
gjilanasi

396


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  benardi prej 05.09.10 15:08

ka 7 universe dhe 7 superuniverse (dimensione dhe superdimensione paralele)
avatar
benardi

55


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Fakiri prej 08.09.10 18:01

Po unė besoj ne dimensione paralele... sipas mistikės islame (tesavufit) univerzi ėshtė sikur qepa ndėrsa dimensionet e saj sikur fletėt e qepės...
avatar
Fakiri

987


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Odin prej 19.12.10 23:30

Kur shohim nga dritarja dhe shohim shtepi, ndertesa, peme, lule, qene, njerez qe ecin rruges... nuk imagjinojme qe mund te ekzistoje diēka tjeter "prapa" ketij dekori...

E megjithate ...! Po, megjithate ekziston diēka...! Cfare? Bote tjera!
Bote te tjera te panumerta!Ato qe ne i quajme Bote paralele...

Nese ekzistojne keto bote paralele me te vertete, ku jane ato, ēfare jane ato? Si mund t'a dime, askush nuk i ka pare!
Sa me shume qe mendojme, aq me shume kjo duket qesharake!
avatar
Odin

575


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  benardi prej 20.12.10 15:22

ka mė shumė se njė univers?

Nė Stanford University tė Kalifornisė fizikani Andrej Linde ka njė shpjegim shumė tė thjeshtė pėr ekzistencėn e Materies: Universi jonė ėshtė thjesht njėri nga pafund shumė universe tjerė paralele me pafund shumė tipare tė ndryshme. Ka pafund botė, nė tė cilat sundojnė mbase ligje krejtėsisht tjera fizike, ndryshe nga bota jonė. Dhe krejt rastėsisht, ky i yni ėshtė krijuar ashtu, qė ne tė mund tė jetojmė.

Andrej Linde:
Fill pas Shpėrthimit tė Madh Universi nis tė prodhojė pjesė tė tij tė veta tė ndryshme. Dhe mbasi ky proces po zhvillohet pėrjetėsisht, ka mundėsi tė lindin gjithė universet e mundshme, madje edhe ato mė tė pamundshmit. Disa mund tė kenė ligje fizike qė mund tė ngjasojnė me tonat. Dhe disa herė lindin universe me ligje krejtėsisht tė ndryshme. Ne mund tė udhėtonim shumė e shumė larg pėr tė arritur te kėta universe dhe tė shikonim diēka krejt tjetėr. Por pėr tė udhėtuar aq larg nuk jemi nė gjendje ta bėjmė fizikisht. Atėherė mendojmė: ky ėshtė Universi im dhe ky ėshtė njė tjetėr univers ku jeton dikush tjetėr. Kėtė unė e quaj imazhin e Multiversit
Multiversi ėshtė mė shumė se njė ide. Linde e ka pėrllogaritur kėtė dhe fizikanėt tjerė nuk e shohin idenė e tij si tė pamundur. Por si ėshtė krijuar nė fakt? Pėrgjigjja tij: fjalėpėrfjashėm nga Hiēi. Nga Hiēi e ka llogaritur formulėn e Multiversit. Sipas Teorisė sė Lindes ka njė Vakuum zanafille me luhatje tė vogla. Nga kjo ėshtė krijuar Universi. Kėto lėvizje kanė qenė shkak pėr shpėrndarjen e parregullt tė Materies: nė disa vende u formuan galaktika dhe disa tė tjera hapėsira boshe. Por nga ky vakuum luhatės nuk lindi vetėm njė univers, por pafunsisht shumė.
Koperniku na mėsoi qė nuk jemi nė qendėr tė Universit. Giordano Bruno vuri re se yjet janė diej njėsoj si yni. Hubble na vėrtetoi se Universi zgjerohet. A do tė na mėsojė Andrej Linde qė Universi jonė me qindra miliarda galaktika nuk ėshtė i vetmi?

Saul Perlmutter:
Nė tė vėrtetė duhet tė supozojmė mundėsinė e ekzistencės sė universeve tė tė gjithė llojeve dhe sasive tė mundshme dhe se tė gjithė kėta mund tė ekzistojnė nė tė njėjtėn kohė – nė qoftėse ekziston diēka e tillė si koha.
Harald Lesch nuk ėshtė dakord. Ai mendon se shkenca nuk ėshtė nė gjendje t’i japė pėrgjigje njė pyetjeje tė tillė, sepse sipas parakushteve qė shtron, ėshtė e pamudur tė ketė njė pėrgjigje. Ēdo mendim qė braktis sistemin e vet pėr tė nuk ėshtė mė shkencė.

Harald Lesch:
Pėr ēdo shkencė natyrore ėshtė deēizive qė sė pari tė respektojmė kauzalitetin dhe sė dyti kundėrvėnien midis hipotezės dhe eksperimentit. Kur kjo nuk respektohet, dhe kjo ndodh per Definition nė rastin e universeve paralele, atėherė dy pikat e rėndėsishme, qė shkenca ka zbatuar me aq madhėshti dhe triumfalitet nė tre shekujt e kaluar, nuk ekzistojnė mė.
Nė Penn State University tė Pennsylvanisė atstofizikanėt Martin Bojowald dhe Abhay Ashtekar janė tė njė mendimi tjetėr. Ata kanė llogaritur njė formulė, e cila vėrteton matematikisht, qė nuk ka patur asnjėfarė Shpėrthimi tė Madh, por ēdo gjė ka nisur me njė Big Bounce, njė proces sustimi. Njė tezė e bazuar matematikishit pėr kohėn para Shpėrthimit tė Madh ėhtė e llahtarshme, sepse sipas teorise klasike tė Shpėrthimit tė Madh, nuk duhej tė kishte fare kohė para Shperthimit. Koha dhe hapėsira do tė duhej pra tė ishin krijuar vetėm nė momentin e Shpėrthimit.
Problemi qė kemi deri mė sot ėshtė: sa mė larg tė zhvendosemi nė tė kaluarėn e Universit, aq mė pranė do t’i vijmė ēastit, kur e tėrė masa e Gjithėsisė tkurret shumė e mė shumė, deri nė momentin qė volumi arrin te zeroja, ndėrsa trysnia pafund. Por nė kėtė pikė ēdo teori merr fund. Pėrshkrimi i njė gjendjeje tė tillė nuk ka qenė i mundur me metodat tona shkencore dhe prandaj rrėzohet edhe teorikisht. Pse Abhay Ashtekar dhe Martin Bojowald vazhdojnė tė bėjnė akoma llogari edhe pse fizika e tyre duhej tė ndalonte nė momentin e Shperthimit tė Madh?
Shkanca ka mundur deri mė tani ta shpjegojė Universin ose me Teorinė e Relativitetit ose me Teorinė e Kuanteve, por qė t’i kombinojė tė dy kėta principe matematikore s’ka arritur deri mė tani askush. Tė gjitha llogaritė nuk shkojnė mė tej se deri tek momenti i Shpėrthimit tė Madh. Ashtekar dhe Bojowald mundėn pėr herė tė parė tė kombinojnė dy teoritė dhe arritėn nė njė ekuacion plotėsisht tjetėr. Meqenėse nuk do ecnin larg me metodat normale pėrllogaritėse, ata vet kohės i japin njė strukturė hapsinore. Shkurt: llogaritė i bėnin nė dimensionin e katėrt. Kjo lloj llogaritjeje quhet teoria e gravitetit kuantik tė lakimit (Loop Quantum Gravity). Nė momentin kur tė dy shkencėtarėt pėrdorėn teorinė dhe pėrllogaritjet e tyre pėr kohėn para Shpėrthimit tė Madh, si rezultat fituan diēka apsolutisht tė habitshme: llogaritjet nxorrėn njė univers paraardhės.

Abhay Ashtekar:
Megjithatė e papritura mė e madhe ishte qė me tė vėrtetė nė anėn tjetėr – pra para Big Bangut – ka patur njė tjetėr univers. Kėtė nuk e kemi pritur. Nė fillim nuk isha i sigurt nė mos bėhej fjalė pėr njė efekt artificial. Por me llogaritjet e mėtejme pamė se kishim tė bėjmė me njė efekt real fizik.
Nė vend tė njė fillimi absolut,a mos ėshtė fjala pėr njė cikėl pa mbarim? A mos vallė Bojowald dhe Ashtekar gjetėn pėrgjigjen e pyetjes „ēka pėrpara“? Gjer mė tani thuhej: kujt i ec pėr dore tė kombinojė Terinė e Relativitetit me atė tė Kuanteve ai do ta zgjidhi enigmėn e Formulės sė Botės! A mos ia kanė dalė Ashtekar dhe Bojowald?

Harald Lesch:
Ne nuk kemi kurrfarė mundėsie pėr tė kuptuar tė tėrė sistemin. Pėr kėtė duhet tė qėndronim jashtė sistemit. Atėherė dhe vetėm atėherė mund t’i pėrgjigjeshim pyetjes se ē’kishte para Shpėrthimit tė Madh, apo dhe pyetjes tė famshme, se nga po zgjerohet nė tė vėrtetė Universi? Me kėtė duhet tė pajtohemi. Kozmologjia ėshtė njė arqitekturė e brendshme, pra mund tė na japė vetėm tiparet e brendshme tė Universit. Vetėm nė qoftė se dalim jashtė tij do tė kishim njė shansė. Por pėrderisa jemi brenda, dhe ne jemi brenda, s’kemi asnjė mundesi.

shkenca.org

avatar
benardi

55


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  artan ajnshtajni prej 25.03.11 20:19

Mendoj se universet paralele ekzistojne.
ne ē'do moment krijohen versione alternative te realitetit.
te cilat vazhdojne te ekzistojne te pavarura nga njera tjetra, e nga sejcila prej tyre krijohen versione te tjera, ne pafundesi.
Multiverset jane nje koncept i rendesishem dhe i domosdoshem ne avancimin e botekuptimit tone mbi vete krijimin.
Nuk e them kete sepse keshtu thote mekanika kuantike.
Por vete llogjika me shtyn ne kete teori.
Imagjino se si rriten dimensionet nga njeri tjetri.
(shenim: *=shumezim,^=ngritja ne fuqi):
pika 0 dimensionale.
vija 1 dimensionale= pika *infinit
plani 2 dimensional=vija * infinit=pika * infinit^2
hapesira 3 dimensionale=plani * infinit=vija * infinit ^2=pika * infinit^3

kjo ishte pamja klasike e dimensioneve, dhe siē mund te shohim, nje dimension X eshte zgjatimi ne infinit i dimensionit (X-1).

Pas Ainshtajnit, natyrisht u pa se hapesira me 3 dimensione nuk ka kuptim pa kohen.
keshtu qe u shtua dhe dimensioni i kohes.
Vetem se, ndersa hapesiren e shohim si te perbere nga 3 dimensione, ku mund te levizim lirisht ne 3 drejtime, me kohen kjo gje nuk ndodh, e shohim si nje dimesion te vetem qe zgjatet drejt infinitit.

pra koha qe ne shohim eshte si vija ne hapesire.
A nuk duket llogjike qe ne nje dimension me lart se dimensioni ku ndodhemi, koha te kete 2 dimensione.
shtimi i dimensionit te 2 ne kohe ben te mundur krijimin e multiverseve.
ne ēdo moment(ne ēdo pike te vijes kohore), lind nje vije tjeter ne planin kohor. Meqe ne vijen kohore kemi infinit momente, do te kemi rrjedhimisht infinit multiverse.

dhe kjo nuk mbaron me kaq. Instikti me shtyn te mendoj se koha duhet te kete te pakten 3 dimensione te saja ashtu si edhe hapesira.

koha me dy dimensione mundeson krijimin e universeve paralele ose si mund ti quajme realitete alternative. Me kete mund te heqim qafe edhe paradoksin e gjyshit me udhetimin ne kohe, qe nese ti shkon mbrapa ne kohe dhe vret gjyshin tend, ti nuk do lindesh ne te ardhmen, e nuk do kishe mundesi te vrisje gjyshin tend te te shkuaren. Nje gje e tille ishte. Me kohen ne 2 hapesira ne te vertete duke shkuar mbrapa ne kohe, qe ne momentin e pare qe ne "shkelim" ne ate moment ne te shkuaren, ne kemi krijuar automatikisht nje realitet alternativ, dhe veprimi jone do ndikoje vetem realitetin ku ndodhemi, jo ate nga kemi ardhur.
Problemi me kohen ne 2 dimesione eshte se nese ne do donim te ktheheshim mbrapa ne kohe per ti dhene vetes rezultatet e ndeshjeve te futbollit per te fituar ne totofutboll, ne te vertete ne nuk do behemi kurre te pasur ne kete version te realitetit.
Per tu kthyer mbrapsht ne realitetin tone origjinal na duhet dimensioni i 3 i kohes. nepermjet te cilit mund te kercejme nga nje realitet ne tjetrin.

natyrisht qe kjo lloj llogjike mund te vazhdoje ne infinit, nuk mund ta dime se sa dimensione ekzistojne ne te vertete.

Ajo qe ve re gjithashtu eshte se ndersa ne hapesire duket sikur jemi ne gjendje te levizim lirisht, ky eshte vetem nje iluzion, perderisa hapesira dhe koha jane te pandara, edhe nese ne nisemi nga pika A ne B, dhe pastaj kthehemi ne piken A , kjo do jete pika A pas T kohe, dhe nuk do jete e NJEJTA pike, perderisa mund te kete te njejtin pozicion ne hapesire por jo ne kohe.

Vetem ne nje realitet (qe duhet te jete i domosdoshem per vete ekzistencen) ku koha me 3 dimensione eshte vazhdimi i hapesires me 3 dimensione, gjithesej 6 dimensione, ne mund te levizim lirisht ne hapesire-kohe.

realiteti me 6 dimensione do ishte shuma e kombinimeve te mundshme te te gjitha realiteteve.
Ashtu si hapesira (pa kohen) ne 3 dimensione jep shumen e kombinimit e 3 koordinatave nga (0,0,0) ne (infinit,infinit,infinit). Pikrisht nje pike e ēfaredoshme ne hapesire eshte nje nga kombinimet e mundshme ne kete dimension.
ne dimensionin tone real, ku kemi dhe kohen, kemi kombinimet e (x,y,z,t) qe perfshin kombinimet e dimensionit te 3-te, per ēdo 0

artan ajnshtajni

1


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

EKZISTOJNE 13 DIMENSIONE

Mesazh  cosmiclove prej 26.03.11 20:43

Ideja e universeve paralele qendron ne faktin se ne jemi statike kundrejt nje objekti qe ne nuk e shohim dot. Psh kur dikush leviz me shpejtesine e drites ai nuk eshte i dallueshem nga syri i dikujt qe rri ne prehje sepse ka nje frekuence te ndryshme. Cdo gje vibron ose lekundet ne hapesire dhe ne kohe.

Ne jemi gjatesi vale(tone, tinguj) dhe ngjyra (vale drite) te perziera me energjine e burimit apo krijuesit. drita kozmike eshte e shperndare ne te gjithe universin dhe ben qe te ekzistojne disa universe ne te njejten moment por me frekuence te ndryshme njelloj si shembulli i sakte i radios.

Fakti qe ne nuk kemi mesuar ende si ta kalibrojme energjine positive te universit per te udhetuar midis yjeve nuk do te thote qe sdo ja arrijme kurre. Sipas filosofise kabbalah ekzistojne gjithsej 11 sefirote apo sfera energjitike ne bote.

Secila ka vecorite e saj unikale dhe arkengjellin perkates qe perkojne me planetet e sistemit tone diellor. mendohet se ka pasur nje planet te shkaterruar midis marsit dhe jupiterit me prejardhje nga siriusi apo plejadat.

Kurse me afer te vertetes eshte sistemi egjiptian me 13 cakrat e trupit qe sherbenin si porta energjitike por kjo sherbente edhe per makrokozmosin. 7 dimensione jane spirituale prej drites se paster ndersa 5 jane fizike. ndersa dimensioni i 13 eshte fundi bashkimi i te gjitha gjerave per te krijuar nje ekzistence te re.

Kam degjuar nje person astrolog qe ka thene se ne evoluimin me te larte njerezor trupat tane rimishirohen duke u kthyer ne planete e mes pas ne diej duke shkuar drejt qendres se galaktikes ku takohen me qendren e saj qe eshte nje vrime e zese gjigande.

Por mbi te gjitha duhet lartesim shpirteror personal per ti kuptuar te gjitha keto... nje koment nuk besoj se mjafton.
avatar
cosmiclove

55


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  benardi prej 26.03.12 16:25

Me kalimin e kohes, duke jetuar ne planetin Toke, ne vazhdimisht zbulojme me shume gjera ne lidhje me universin. Shume kohe me pare mendohej se Toka ishte e sheshte.

Po te lundroje shume larg do te bije ne hapesire. Nderkohe qe etja jone per njohuri arriti kulmin, mbizoteronte mendimi qe ne ishim qendra e universit. Megjithate, sa me shume qe mesojme, aq me shume e kuptojme se sa pak dime. Shume shkencetare besojne ne teorine e Big Bang, qe do te thote qe universi u krijua nga reaksioni i gjerave te cilat kane levizur me drejtim per jashte pas nje shperthimi gjigand. Pra, teknikisht, Big Bang nenkupton veprimet qe vijne si pasoje e nje ngjarjeje te ndodhur menjehere perpara tij.

Teoria e Universit Paralel dhe Shkenca

Nje fizikant me emrin Alan Guth, u shfaq me nje teori per universe paralele, te bazuar ne shume vezhgime. Referencat e teorise se tij jane quajtur universi inflacionist ose teoria inflacioniste e kozmologjise. Profesori Guth eshte aktualisht Profesor ne Institutin e Teknologjise ne Massachusetts. Shume prej kolegeve te Profesorit Guth mendojne qe teoria e tij eshte e sakte. Guth beson se qe kur universi filloi, ne vend te terheqjes gravitacionale per te mbajtur gjerat te bashkuara, ndodhi lloj i kundert graviteti qe i shtynte ato larg njera tjetres, duke krijuar nje “vakuum fals”. Duke qene se shkencetaret kane arritur ne rezultatin qe bota jone eshte duke u zgjeruar vazhdimisht, kjo teori duket shume bindese.

Nje pjese tjeter e teorise eshte se Guth pretendon qe ne kohen e Big Bang, “vakumi fals” filloi te prishej duke krijuar sasi te jashtezakonshme grimcash. Keto grimca jane te njejta si ato qe krijuan universin tone. Sipas kesaj teorie, universi eshte shume me i gjere nga sa mund ta kishim parashikuar. Nese kjo teori eshte e vertete, keto grimca u bene ‘flluska’, pikerisht ashtu si flluska qe Guth mendon qe ishte pikenisja e universit tone. Sa me shume te prishet “vakumi fals”, aq me shume flluska krijohen. Nese kjo teori mahnitese eshte e vertete, do te provohej ekzistenca e shume universeve, te cilet te gjithe do te kene te njejtat karakteristika dhe do t’u binden te njejtave ligje fizike si universi jone. Por, duke qene se kjo teori nuk mund te vertetohet plotesisht, ka shume spekullime mbi permbajtjen e ketyre universeve te tjere.

Ka dy ide te ndryshme mbi permbajtjen e ketyre universeve te ndryshem.

1- Ideja e pare eshte qe keto universe jane te njejta ne materie dhe ne ligjet fizike si universi jone. Megjithate, per shkak te ndryshimit te gradeve ne te cilat ato jane krijuar, keto bote te tjera mund te kene cdo kombinim te mundshem te grimcave. Me fjale te tjera, keto bote do te operonin me te njejtat parime, por do te kishin cdo kombinim te mundeshme qe ekziston. Per shembull, oqeanet do te ishin atje ku jane kontinentet tona ose e kunderta, etj.

2- Ideja e dyte eshte qe botet e tjera do te ishin potencialisht te ndryshme pasi ato mund te mos operojne ne te njejten menyre me boten tone.

Nderkohe qe te dyja keto ide jane bindese, ideja e pare lejon besimin ne universet paralele, dhe ne idene qe cdo njeri mund te ekzistoje ne te njejten kohe ne me shume se nje vend. Nese ne do te kishim fuqine qe te udhetonim ne keto univese te tjera, do te ishim te afte qe te takonim vetvetet e tjere. Megjithese kjo eshte nje gje vertet e cuditshme per tu menduar, ju mund te imagjinoni edhe vete mundesite qe do te krijoheshin nese nje udhetim i tille do te ishte i mundur. Nese qeniet tuaja do te takoheshin me njera tjetren dhe do te ndanin eksperiencat, mendoni per inteligjencen dhe njohurite qe do te mund te merrnit. Secili do te kishte eksperienca te ndryshme dhe rezultate te ndryshme. Ne nje bote ju mund te ishit nje doktor, ne nje bote tjeret nje politikan, ne nje tjeter nje person i varur nga droga. Mundesite do te ishin virtualisht te pafundme.

Edhe pse ka njerez qe pretendojne se mund te kapercejne nga nje univers ne tjetrin, nuk ka asgje te verifikuar dhe keta njerez nuk mund te paraqesin prova. Por ndoshta ne te ardhmen keto pikepyetje nuk do te ekzistojne me.

avatar
benardi

55


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  mirela deda prej 16.11.12 8:43

Eshte mjaft e veshtire per ta perballuar ose pranuar nje teori te tille!Gjithsesi do te ishte ngushelluese!
avatar
mirela deda

ZOTI eshte 1

1


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Dimensione paralele

Mesazh  Sponsored content


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi