Parapsikologjia
Faqja 1 e 1 • Share •
Parapsikologjia
PARAPSIKOLOGJIA
Gjatė gjithė historisė sė njerėzimit, kokat mė tė njohura tė botės janė munduar qė tė kuptojnė tė vėrtetėn pėr fenomenet tė ashtuquajtura "paranormale", fenomene tė cilat kanė ekzistuar prej se ekziston njeriu, por kah fundi i shekullit XIX, dhe nė rrjedhė tė shekullit XX, studiuesit filluan tė merren seriozisht me to dhe tė vėrtetojnė rėndėsinė e tyre pėr njerėzimin e posaēėrisht pėr ardhmėrinė.
Fjala "parapsikologji" ėshtė formuar nė vitin 1889 ( mė herėt kėto dukuri kishin emėrtime tė ndryshme si: "kėrkime psikike" (psychicol research), "metapsikologji", "shqisa e gjashtė", "okultizėm" etj.), dhe nga atėherė gjėr mė sot, nė mė se 50 shtete, nė mėnyrė shkencore, studiohen dukuritė parapsikologjike dhe nė kėtė drejtim janė formuar rreth 150 institute.
Fjala "parapsikologji" rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė "para"- pranė; "psych"- shpirt dhe "logos"- shkencė, dituri, mendim.
Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, tė cilat janė jashtė forcės sė tė kuptuarit tė shqisave njerėzore, e shpesh i kalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore e qė nė popull merren edhe si ēudira.
Nė mesin e shkrimtarėve dhe personalitetve qė kanė bėrė kėrkime mbi kėto dukuri gjenden edhe emrat e A. Ajnshtajnit, M. Plonkės, A. Brenksonit, A. Shopenhauerit, J. Gėtes. K. Jungut, I. Pavlovit etj., tė cilėt me njohuritė e tyre kanė kontribuar shumė pėr konsolidimin e parapsikologjisė nė rang shkencor.
Njė zbulim epokal nė kėtė lėmė e bėri shkencėtari rus, S. Kilirian (bashkė me tė shoqėn). Ai para 40 vitesh, me ndihmėn e rrymės elektrike tė frekuencave tė larta, zbuloi dhe arriti tė fotografojė "aurėn", energjia e shndritshme dhe shumėngjyrėshe e sė cilės, i rrethon tė gjitha qeniet e gjalla...
Ne SHBA ėshtė shumė i njohur prof. D. Rein, dhe falė punė sė palodhur kėrkimore tė tij, u zgjėrua horizonti pėr parapsikologjinė nė shumė shtete tė zhvilluara dhe u pėrfshi nė shumė universitete. Nė Gjermani janė tė njohur: prof. H. Beneder, E. Jance, P. Jordan, filozofi H. Drisch etj.
Nė Angli, nė lėmin e parapsikologjisė ėshtė i njohur nobelisti, prof. O. Lodzh; nė Holand, prof. V. Teneat; nė Suedi, prof J. Bjenhen; nė Francė ėshtė i njohur psikologu dhe fiziologu e nobelisti, Sh. Risha etj.
Pėrveē anėve pozitve qė ka pėr shkencėn, parapsikologjia, nė qoftė se keqpėrdoret, bėhet armė e fortė, me pasoja tė paparashikueshme pėr njerėzimin.
Fatkeqėsisht, nė shumė institute punohet intensivisht pėr krijimin e njė arme psikike ose si e quajnė ndryshe "gjenerator psikotronik". Hipotezat pėr zhvillimin e armėve psikike definitivisht janė vėrtetuar nė simpoziumin e dytė "Liritė dhe kufijtė e njeriut", tė mbajtur nė Francė.
Shkencėtarėt ukrainas lajmėruan se mund ta krijojnė tė ashtuquajturin "gjenerator psikotronik" pėr kontrollimin e gjendjės psikike tė njeriut nga largėsia (bėhet fjalė pėr armėn psikike, e cila mundėson qė tė ndikohet nė psikėn e ushtarėve, ashtu qė ata tė pėrmbushin ēdo dėshirė tė eprorėve tė vetė).
Edhe gjenerali amerikan pranė institutin ushtarak pėr informim, D. Grean e vėrteton njė mundėsi tė tillė kur thotė: "Do tė ishte e palogjikshme po tė mos merreshim me tė".
Ndėrsa nė revisten "Millitery revy", autori Xh. Alexander, ekspert ushtarak, shpjegon se sot funksionon njė armė e tillė, e cila me forcėn e trurit ėshtė paralizuese, por mund tė jetė edhe vdekjeprurėse, si pėr individin ashtu edhe pėr masėn...
Disa shkencėtarė mendojnė se kėto kėrkime janė tė pavlera, se njeriu nuk mund tė ndikojė nė njeriun tjetėr nga largėsia dhe gjithė diskutimet rreth "gjeneratorit psikotronik" nuk kanė bazė. Mirėpo, me eksperimete tė shumta ėshtė vėrtetuar se, jo vetėm njeriu, por edhe secila qelizė e gjallė posedon forcė pėr rrezatimin e informatave nė largėsi.
Prof. D. Rajni nė librin e tij shkencor "Shpėrndarja e shpirtit tė njeriut" shkruan: "Ėshtė e pikllueshme, por e vėrtet qė ne sot mė mirė e njohim atomin se shpirtin, i cili na mundėsoi ta njohim atė.
Kur do ta njohim shpirtin vetėm sa gjysma e asaj, sa fizika njeh materien, atėherė, me gjasė, do tė ishim nė gjendje tė parashtronim ligje tė karakterit parimor, tė cilat pėr jetėn e njerėzve do tė ishin me rėndėsi tė madhe".
Shumica e parapsikologėve, parapsikologjinė e ndajnė nė disa grupe, si: Hipnozė, telepati, telekinezė, bioenergji, spiritizėm, radiestezi etj.
Gjatė gjithė historisė sė njerėzimit, kokat mė tė njohura tė botės janė munduar qė tė kuptojnė tė vėrtetėn pėr fenomenet tė ashtuquajtura "paranormale", fenomene tė cilat kanė ekzistuar prej se ekziston njeriu, por kah fundi i shekullit XIX, dhe nė rrjedhė tė shekullit XX, studiuesit filluan tė merren seriozisht me to dhe tė vėrtetojnė rėndėsinė e tyre pėr njerėzimin e posaēėrisht pėr ardhmėrinė.
Fjala "parapsikologji" ėshtė formuar nė vitin 1889 ( mė herėt kėto dukuri kishin emėrtime tė ndryshme si: "kėrkime psikike" (psychicol research), "metapsikologji", "shqisa e gjashtė", "okultizėm" etj.), dhe nga atėherė gjėr mė sot, nė mė se 50 shtete, nė mėnyrė shkencore, studiohen dukuritė parapsikologjike dhe nė kėtė drejtim janė formuar rreth 150 institute.
Fjala "parapsikologji" rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė "para"- pranė; "psych"- shpirt dhe "logos"- shkencė, dituri, mendim.
Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, tė cilat janė jashtė forcės sė tė kuptuarit tė shqisave njerėzore, e shpesh i kalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore e qė nė popull merren edhe si ēudira.
Nė mesin e shkrimtarėve dhe personalitetve qė kanė bėrė kėrkime mbi kėto dukuri gjenden edhe emrat e A. Ajnshtajnit, M. Plonkės, A. Brenksonit, A. Shopenhauerit, J. Gėtes. K. Jungut, I. Pavlovit etj., tė cilėt me njohuritė e tyre kanė kontribuar shumė pėr konsolidimin e parapsikologjisė nė rang shkencor.
Njė zbulim epokal nė kėtė lėmė e bėri shkencėtari rus, S. Kilirian (bashkė me tė shoqėn). Ai para 40 vitesh, me ndihmėn e rrymės elektrike tė frekuencave tė larta, zbuloi dhe arriti tė fotografojė "aurėn", energjia e shndritshme dhe shumėngjyrėshe e sė cilės, i rrethon tė gjitha qeniet e gjalla...
Ne SHBA ėshtė shumė i njohur prof. D. Rein, dhe falė punė sė palodhur kėrkimore tė tij, u zgjėrua horizonti pėr parapsikologjinė nė shumė shtete tė zhvilluara dhe u pėrfshi nė shumė universitete. Nė Gjermani janė tė njohur: prof. H. Beneder, E. Jance, P. Jordan, filozofi H. Drisch etj.
Nė Angli, nė lėmin e parapsikologjisė ėshtė i njohur nobelisti, prof. O. Lodzh; nė Holand, prof. V. Teneat; nė Suedi, prof J. Bjenhen; nė Francė ėshtė i njohur psikologu dhe fiziologu e nobelisti, Sh. Risha etj.
Pėrveē anėve pozitve qė ka pėr shkencėn, parapsikologjia, nė qoftė se keqpėrdoret, bėhet armė e fortė, me pasoja tė paparashikueshme pėr njerėzimin.
Fatkeqėsisht, nė shumė institute punohet intensivisht pėr krijimin e njė arme psikike ose si e quajnė ndryshe "gjenerator psikotronik". Hipotezat pėr zhvillimin e armėve psikike definitivisht janė vėrtetuar nė simpoziumin e dytė "Liritė dhe kufijtė e njeriut", tė mbajtur nė Francė.
Shkencėtarėt ukrainas lajmėruan se mund ta krijojnė tė ashtuquajturin "gjenerator psikotronik" pėr kontrollimin e gjendjės psikike tė njeriut nga largėsia (bėhet fjalė pėr armėn psikike, e cila mundėson qė tė ndikohet nė psikėn e ushtarėve, ashtu qė ata tė pėrmbushin ēdo dėshirė tė eprorėve tė vetė).
Edhe gjenerali amerikan pranė institutin ushtarak pėr informim, D. Grean e vėrteton njė mundėsi tė tillė kur thotė: "Do tė ishte e palogjikshme po tė mos merreshim me tė".
Ndėrsa nė revisten "Millitery revy", autori Xh. Alexander, ekspert ushtarak, shpjegon se sot funksionon njė armė e tillė, e cila me forcėn e trurit ėshtė paralizuese, por mund tė jetė edhe vdekjeprurėse, si pėr individin ashtu edhe pėr masėn...
Disa shkencėtarė mendojnė se kėto kėrkime janė tė pavlera, se njeriu nuk mund tė ndikojė nė njeriun tjetėr nga largėsia dhe gjithė diskutimet rreth "gjeneratorit psikotronik" nuk kanė bazė. Mirėpo, me eksperimete tė shumta ėshtė vėrtetuar se, jo vetėm njeriu, por edhe secila qelizė e gjallė posedon forcė pėr rrezatimin e informatave nė largėsi.
Prof. D. Rajni nė librin e tij shkencor "Shpėrndarja e shpirtit tė njeriut" shkruan: "Ėshtė e pikllueshme, por e vėrtet qė ne sot mė mirė e njohim atomin se shpirtin, i cili na mundėsoi ta njohim atė.
Kur do ta njohim shpirtin vetėm sa gjysma e asaj, sa fizika njeh materien, atėherė, me gjasė, do tė ishim nė gjendje tė parashtronim ligje tė karakterit parimor, tė cilat pėr jetėn e njerėzve do tė ishin me rėndėsi tė madhe".
Shumica e parapsikologėve, parapsikologjinė e ndajnė nė disa grupe, si: Hipnozė, telepati, telekinezė, bioenergji, spiritizėm, radiestezi etj.
Explorer- Shkrime: 1004
Parapsikologjia njohuri e re nė ekspansion
Parapsikologjia njohuri e re nė ekspansion
Edhe pse konstituimi i psikologjisė si shkencė, i takon etapės sė vonshme, ajo pėr njė kohė shumė tė shkurtė kishte arritur njė reputacion tė pakontestueshėm nė opinionin e gjerė.
▪ Pėrveē lėndės dhe metodės studimore, qė kryekėput mbėshtetet nė parime tė pėrcaktuara empirike, me kohė psikologjia si shkencė nė vete, pėrveē lėndės sė saj studimore, filloj tė ballafaqohet edhe me dukuri tė shumta tė shfaqjeve paranormale.
Meqė ishte e ngushtuar nga principet e veta rigoroze mbi tė cilat ndėrtohej, marrja me kėto dukuri u mohua nė tėrėsi, duke i shpallur kėto tendenca si sharlatanizėm.
Kėshtu, hulumtimi i kėtyre fenomeneve paranormale, iu mbeti nė duart e disa entuziastėve, tė cilėt, gradualisht, kėrkimet e veta nga kjo lėmi i lartėsuan nė nivelin e njohurisė sė re paralele tė quajtur PARAPSIKILOGJI.
Nocioni parapsikologji, buron nga togfjalėshi "para"-qė nė gjuhėn latine do tė thotė jashtė, dhe "psikologjia"-njohuri qė merret me studimin e psikes njerėzore. Pra, diēka qė nė njėfarė dore mund tė jetė doktrinė nė vete, por jashtė suazave tė pėrcaktuara dhe tė njohura zyrtarisht tė psikologjisė.
Edhe pse kjo lėmi u braktis nga shkenca, shumė hulumtues me nam, duke rrezikuar reputacionin e tyre akademik, gradualisht filluan t'i ndėrtojnė themelet e para tė njė lėmi tė ri kėrkimor, i cili, kohėn e fundit, me njė ekspansion tė pa parė, ka filluar seriozisht t'ju bėjė konkurrencė disiplinave tjera ekzistuese shkencore, e nė rend tė parė psikologjisė dhe psikiatrisė.
Historiku retrospektiv i zhvillimit tė parapsikologjisė ėshtė i gjatė, andaj, pa hyrė fare nė kronologjinė e fillit dhe zėnies sė saj, pėrmes kėtij artikulli, deshėm vetėm t'ju prezantojmė gjerėsinė e fushave kėrkimore, me tė cilat ndėrtohet trungu i saj struktural.
Sikurse edhe shumė shkencat tjera nė konstituim e sipėr, edhe parapsikologjia po ballafaqohet me ēėshtjet terminologjike tė emėrtimit tė saj.
Kjo ndoll ngaqė ende pa u definuar zyrtarisht nė qarqet e ndryshme akademike, pėrveē termit parapsikologji, mund tė hasim nė emėrtimet e ndryshme sikurse janė: "psikotronika", "metapsikologjia", "psikoenergjetika" etj.
Pa dashur tė polemizojmė me pėrshtatshmėrinė e kėtyre emėrtimeve, ne do ta pėrvetėsojmė termin "parapsikologji", i cili tashmė ėshtė mė i shpeshtė.
Lėnda studimore e parapsikologjisė
Sqarimi teorik i lėndės tejet voluminoze studimore tė parapsikologjisė, globalisht mund tė pėrfshihet nė katėr grupe themelore:
I. HULUMTIMI I PERCEPCIONEVE JASHĖSHQISORE, (ndryshe e quajtur si "ESP fenomene", qė ėshtė shkurtesė angleze e fjalėve: extra sennsory perception - "ESP"). Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) TELEPATIA- hulumtimi i dukurisė sė komunikimit mental nga largėsia, ndėrmjet dy a mė tepėr personave, pa kontakt fizik tė drejtpėrdrejtė;
b) QARTĖPAMĖSIA - hulumtimi i dukurisė sė regjistrimit tė qartė mental tė ngjarjeve nga largėsia, qė diku janė nė ndodhje e sipėr;
c) PREKOGNACIA - hulumtimi i dukurisė pėr parathėnien e ngjarjeve tė ndryshme para se tė ndodhin ato;
d) RETROKOGNACIA - hulumtimi i dukurisė sė qasjes sė qartė perceptive nė ngjarjet qė kanė ndodhur nė njė kohė tė kaluar.
II. PSIKOKINEZA - hulumtimi i ndikimeve pėrmes energjisė mentale nė lėvizjen e gjėsendeve fizike Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshin hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) MATERIALIZIMI- hulumtimi i dukurive tė paraqitjes sė gjėsendeve materiale, pa qenė ato mė parė tė pranishme aty;
b) DEMATERIALIZIMI- hulumtimi i dukurisė sė zhdukjes sė gjėsendeve fizike, tė cilat, paraprakisht, kanė qenė prezentė;
c) LEVITACIONI - hulumtimi i fenomenit tė ngathtėsisė mbi forcėn e gravitetit dhe qėndrimit tė sendit fizik pezull mbi sipėrfaqen e mbėshtetjes tokėsore ( kėtu mė tepėr hulumtimi orientohet kah fenomeni i ngritjes sė trupit dhe qėndrimi pezull mbi sipėrfaqen e platesė tokėsore);
d) TELEPORTACIONI - hulumtimin e fenomeneve tė dematerializimit tė gjėsendeve fizike dhe bartjes sė tyre nga njė vend nė njė vend tjetėr;
e) SHĖRIMI PSIKIK - hulumtimi i shėrimit tė shumė sėmundjeve tė ndryshme pėrmes metodave psikike tė veprimit;
f) FOTOGRAFIA MENTALE - hulumtimi i mundėsisė sė fotografimit nė shiritin e celularit filmik tė pamjeve tė ndryshme tė paramenduara si figuracione psikike.
III. PSIKOFIZIKA - hulumtimi i manifestimeve fizike tė fenomeneve parapsikologjike dhe formave tė ndryshme tė shprehjeve paranormale tė energjisė. Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) PARAFIZIKA- hulumtimi i fenomeneve tė ndryshme tė manifestimeve energjetike, tė cilat janė evidente, por nuk pėrkojnė me ligjshmėritė e njohura tė fizikės materiale;
b) UFO-FENOMENET - hulumtimi i ekzistimit tė civilizimeve tjera jashtėtokėsore nė Univers dhe mundėsia e vėnies sė kontakteve me ta;
c) ENERGJIA PIRAMIDALE - hulumtimi i fenomeneve tė manifestimit tė energjisė specifike nė hapėsirėn e brendėsisė sė piramidave tė lashta egjiptiane dhe ndryshimeve qė ajo shkakton nė strukturėn substanciale tė disa elementeve, me njė theks tė veēantė tė ndikimit tė kėsaj energjie nė psiken e njeriut.
IV. NOETIKA- ėshtė njė njohuri specifike kėrkimore qė vepron nė kuadrin e parapsikologjisė, e qė merret me hulumtimin e shpirtit dhe tė vetėdijes, si dhe fenomeneve tė manifestimit tė tyre. Nė kėtė lėmi tė veēantė kėrkimore hyjnė kėto degė:
a) PSIKOLOGJIA TRANSPERSONALE - e cila merret me hulumtimin e potencialeve tė ndryshme tė zhvillimit njerėzor;
b) TANATOLOGJIA - hulumtimi i ndodhjes sė procesit tė vdekjes;
c) GJENDJET E NDRYSHME SHPIRTĖRORE - hulumtimi i gjendjeve tė ndryshme shpirtėrore nė momentin e transit psikik, qetėsisė meditative, gjendjes hipnotike, projeksionit astral (udhėtimi i vetėdijshėm i shpirtit nė hapėsirat e pakufizuara jashtė trupit), krijimtarinė e ndėrvetėdishme dhe formave tė ndryshme tė kėtij manifestimi, siē bie fjala tė shkruarit automatizuar nė gjendje tė pavetėdijshme, etj.;
d) SISTEMET E USHTRIMEVE TRADICIONALE - kjo degė e lėmit tė parapsikologjisė, ka tė bėj me hulumtimin e koncentrimit mental, meditimit, jogės, hipnozės dhe autohipnozės, sugjestionit dhe autosugjestionit, etj.
Sikurse mund tė vėrejmė nga ky prezantim, lėnda studimore e parapsikologjisė ėshtė tejet voluminoze. Qė tė jetė sa mė e suksesshme nė rrugėn e vetė kėrkimore, asaj i nevojitet njė qasje multi-disiplinare.
Pra, i nevojitet edhe ndihma e inkuadrimit tė shkencave tjera ekzakte nė kėtė drejtim. Pa marrė parasysh stagnimin e deritashėm ekzistues nga shkenca oficiale, kohėve tė fundit vėrehet njė qėndrim mė liberal nė kėtė drejtim. Ky liberalizėm i heshtur, ndikon dukshėm qė kontributin e tyre nė kėtė drejtim, ta japin edhe shumė shkencėtar tė njohur botėror.
Njė faktor tjetėr i favorshėm nė kėtė drejtim, e qė kontribuon nė ngritjen kualitative tė metodave hulumtuese tė parapsikologjisė ėshtė, po ashtu, edhe zhvillimi i madh dhe i hovshėm i teknikės sė sofistikuar digjitale.
Dhe, pėr fund, lirisht mund tė konstatojmė se, parapsikologjia sot, nuk ėshtė mė njė lėmi e individėve tė papėrcaktuar kureshtar, por njė njohuri e re serioze qė ėshtė nė ekspansion tė vėrtetė.
Adnan Abrashi
Edhe pse konstituimi i psikologjisė si shkencė, i takon etapės sė vonshme, ajo pėr njė kohė shumė tė shkurtė kishte arritur njė reputacion tė pakontestueshėm nė opinionin e gjerė.
▪ Pėrveē lėndės dhe metodės studimore, qė kryekėput mbėshtetet nė parime tė pėrcaktuara empirike, me kohė psikologjia si shkencė nė vete, pėrveē lėndės sė saj studimore, filloj tė ballafaqohet edhe me dukuri tė shumta tė shfaqjeve paranormale.
Meqė ishte e ngushtuar nga principet e veta rigoroze mbi tė cilat ndėrtohej, marrja me kėto dukuri u mohua nė tėrėsi, duke i shpallur kėto tendenca si sharlatanizėm.
Kėshtu, hulumtimi i kėtyre fenomeneve paranormale, iu mbeti nė duart e disa entuziastėve, tė cilėt, gradualisht, kėrkimet e veta nga kjo lėmi i lartėsuan nė nivelin e njohurisė sė re paralele tė quajtur PARAPSIKILOGJI.
Nocioni parapsikologji, buron nga togfjalėshi "para"-qė nė gjuhėn latine do tė thotė jashtė, dhe "psikologjia"-njohuri qė merret me studimin e psikes njerėzore. Pra, diēka qė nė njėfarė dore mund tė jetė doktrinė nė vete, por jashtė suazave tė pėrcaktuara dhe tė njohura zyrtarisht tė psikologjisė.
Edhe pse kjo lėmi u braktis nga shkenca, shumė hulumtues me nam, duke rrezikuar reputacionin e tyre akademik, gradualisht filluan t'i ndėrtojnė themelet e para tė njė lėmi tė ri kėrkimor, i cili, kohėn e fundit, me njė ekspansion tė pa parė, ka filluar seriozisht t'ju bėjė konkurrencė disiplinave tjera ekzistuese shkencore, e nė rend tė parė psikologjisė dhe psikiatrisė.
Historiku retrospektiv i zhvillimit tė parapsikologjisė ėshtė i gjatė, andaj, pa hyrė fare nė kronologjinė e fillit dhe zėnies sė saj, pėrmes kėtij artikulli, deshėm vetėm t'ju prezantojmė gjerėsinė e fushave kėrkimore, me tė cilat ndėrtohet trungu i saj struktural.
Sikurse edhe shumė shkencat tjera nė konstituim e sipėr, edhe parapsikologjia po ballafaqohet me ēėshtjet terminologjike tė emėrtimit tė saj.
Kjo ndoll ngaqė ende pa u definuar zyrtarisht nė qarqet e ndryshme akademike, pėrveē termit parapsikologji, mund tė hasim nė emėrtimet e ndryshme sikurse janė: "psikotronika", "metapsikologjia", "psikoenergjetika" etj.
Pa dashur tė polemizojmė me pėrshtatshmėrinė e kėtyre emėrtimeve, ne do ta pėrvetėsojmė termin "parapsikologji", i cili tashmė ėshtė mė i shpeshtė.
Lėnda studimore e parapsikologjisė
Sqarimi teorik i lėndės tejet voluminoze studimore tė parapsikologjisė, globalisht mund tė pėrfshihet nė katėr grupe themelore:
I. HULUMTIMI I PERCEPCIONEVE JASHĖSHQISORE, (ndryshe e quajtur si "ESP fenomene", qė ėshtė shkurtesė angleze e fjalėve: extra sennsory perception - "ESP"). Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) TELEPATIA- hulumtimi i dukurisė sė komunikimit mental nga largėsia, ndėrmjet dy a mė tepėr personave, pa kontakt fizik tė drejtpėrdrejtė;
b) QARTĖPAMĖSIA - hulumtimi i dukurisė sė regjistrimit tė qartė mental tė ngjarjeve nga largėsia, qė diku janė nė ndodhje e sipėr;
c) PREKOGNACIA - hulumtimi i dukurisė pėr parathėnien e ngjarjeve tė ndryshme para se tė ndodhin ato;
d) RETROKOGNACIA - hulumtimi i dukurisė sė qasjes sė qartė perceptive nė ngjarjet qė kanė ndodhur nė njė kohė tė kaluar.
II. PSIKOKINEZA - hulumtimi i ndikimeve pėrmes energjisė mentale nė lėvizjen e gjėsendeve fizike Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshin hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) MATERIALIZIMI- hulumtimi i dukurive tė paraqitjes sė gjėsendeve materiale, pa qenė ato mė parė tė pranishme aty;
b) DEMATERIALIZIMI- hulumtimi i dukurisė sė zhdukjes sė gjėsendeve fizike, tė cilat, paraprakisht, kanė qenė prezentė;
c) LEVITACIONI - hulumtimi i fenomenit tė ngathtėsisė mbi forcėn e gravitetit dhe qėndrimit tė sendit fizik pezull mbi sipėrfaqen e mbėshtetjes tokėsore ( kėtu mė tepėr hulumtimi orientohet kah fenomeni i ngritjes sė trupit dhe qėndrimi pezull mbi sipėrfaqen e platesė tokėsore);
d) TELEPORTACIONI - hulumtimin e fenomeneve tė dematerializimit tė gjėsendeve fizike dhe bartjes sė tyre nga njė vend nė njė vend tjetėr;
e) SHĖRIMI PSIKIK - hulumtimi i shėrimit tė shumė sėmundjeve tė ndryshme pėrmes metodave psikike tė veprimit;
f) FOTOGRAFIA MENTALE - hulumtimi i mundėsisė sė fotografimit nė shiritin e celularit filmik tė pamjeve tė ndryshme tė paramenduara si figuracione psikike.
III. PSIKOFIZIKA - hulumtimi i manifestimeve fizike tė fenomeneve parapsikologjike dhe formave tė ndryshme tė shprehjeve paranormale tė energjisė. Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) PARAFIZIKA- hulumtimi i fenomeneve tė ndryshme tė manifestimeve energjetike, tė cilat janė evidente, por nuk pėrkojnė me ligjshmėritė e njohura tė fizikės materiale;
b) UFO-FENOMENET - hulumtimi i ekzistimit tė civilizimeve tjera jashtėtokėsore nė Univers dhe mundėsia e vėnies sė kontakteve me ta;
c) ENERGJIA PIRAMIDALE - hulumtimi i fenomeneve tė manifestimit tė energjisė specifike nė hapėsirėn e brendėsisė sė piramidave tė lashta egjiptiane dhe ndryshimeve qė ajo shkakton nė strukturėn substanciale tė disa elementeve, me njė theks tė veēantė tė ndikimit tė kėsaj energjie nė psiken e njeriut.
IV. NOETIKA- ėshtė njė njohuri specifike kėrkimore qė vepron nė kuadrin e parapsikologjisė, e qė merret me hulumtimin e shpirtit dhe tė vetėdijes, si dhe fenomeneve tė manifestimit tė tyre. Nė kėtė lėmi tė veēantė kėrkimore hyjnė kėto degė:
a) PSIKOLOGJIA TRANSPERSONALE - e cila merret me hulumtimin e potencialeve tė ndryshme tė zhvillimit njerėzor;
b) TANATOLOGJIA - hulumtimi i ndodhjes sė procesit tė vdekjes;
c) GJENDJET E NDRYSHME SHPIRTĖRORE - hulumtimi i gjendjeve tė ndryshme shpirtėrore nė momentin e transit psikik, qetėsisė meditative, gjendjes hipnotike, projeksionit astral (udhėtimi i vetėdijshėm i shpirtit nė hapėsirat e pakufizuara jashtė trupit), krijimtarinė e ndėrvetėdishme dhe formave tė ndryshme tė kėtij manifestimi, siē bie fjala tė shkruarit automatizuar nė gjendje tė pavetėdijshme, etj.;
d) SISTEMET E USHTRIMEVE TRADICIONALE - kjo degė e lėmit tė parapsikologjisė, ka tė bėj me hulumtimin e koncentrimit mental, meditimit, jogės, hipnozės dhe autohipnozės, sugjestionit dhe autosugjestionit, etj.
Sikurse mund tė vėrejmė nga ky prezantim, lėnda studimore e parapsikologjisė ėshtė tejet voluminoze. Qė tė jetė sa mė e suksesshme nė rrugėn e vetė kėrkimore, asaj i nevojitet njė qasje multi-disiplinare.
Pra, i nevojitet edhe ndihma e inkuadrimit tė shkencave tjera ekzakte nė kėtė drejtim. Pa marrė parasysh stagnimin e deritashėm ekzistues nga shkenca oficiale, kohėve tė fundit vėrehet njė qėndrim mė liberal nė kėtė drejtim. Ky liberalizėm i heshtur, ndikon dukshėm qė kontributin e tyre nė kėtė drejtim, ta japin edhe shumė shkencėtar tė njohur botėror.
Njė faktor tjetėr i favorshėm nė kėtė drejtim, e qė kontribuon nė ngritjen kualitative tė metodave hulumtuese tė parapsikologjisė ėshtė, po ashtu, edhe zhvillimi i madh dhe i hovshėm i teknikės sė sofistikuar digjitale.
Dhe, pėr fund, lirisht mund tė konstatojmė se, parapsikologjia sot, nuk ėshtė mė njė lėmi e individėve tė papėrcaktuar kureshtar, por njė njohuri e re serioze qė ėshtė nė ekspansion tė vėrtetė.
Adnan Abrashi
Explorer- Shkrime: 1004
Esenca e Parapsikologjisė
ESENCA E PARAPSIKOLOGJISĖ
Askush nuk ka tė drejtė tė nėnēmojė shkencėn, tė cilėn nuk e njeh(Paracelzusi)
Duke filluar nga shekulli XIX, botėkuptimet shkencore mbi botėn nė pėrgjithėsi kanė pėrjetuar ndryshime shumė tė thella. Njohjeve tė materies dhe energjisė si dhe tė shumė ligjeve tė fizikės klasike, iu bashkėngjitėn edhe njohuri tė reja, qė, si pasoj, sollėn edhe vėshtrim krejtėsisht tė ri dhe ekspansion tė madh tė horizontit.
Herci zbuloi vibracionet elektrike; Rėntgeni, dukuritė e panjohura tė rrezatimit; ēifti Curie, radioaktivitetin; pastaj, Ajnshtajni bėri tė njohur se materia pėrmban energji tė pamatur (gjė qė solli deri te fizika nukleare, qė nė anėn e saj pozitive mundėsoi shfrytėzimin e energjisė pėrmes elektranave nukleare, kurse nė anėn tjetėr, negative, e ballafaqoi njerėzimin me tmerrin e armės atomike).
Pastaj: telefoni, radioja, televizioni, automobilat, aeroplanėt etj. u bėnė dukuri tė pėrditshme. U zbulua radio-teleskopi, qė na mundėsoi shikim nė botėn makrokozmike, ndėrsa mikroskopi elektronik na i shpalosi thellėsitė e mikrokozmosit.
Nėpėr frigorifer me ngrirje tė thellė u vendosėn pjesė rezervė pėr trupin e njeriut, ndėrsa kirurgėt iu pėrveshėn punės pėr transplantimin e organeve tė rėndėsishme pėr jetė. Kompjuterėt (trurėt elektronik) depėrtuan nė shkencė, industri, bujqėsi etj.
Sakaq, amerikanėt lansuan anijen e parė kozmike, me njerėz pėr nė hėnė: pastaj satelitė tė tjerė pėr planete mė tė largėta, si dhe satelitė tė shumtė qė pandėrprerė i sillen rreth e pėrqark planetit tonė Tokės. Zbulimet dhe prodhimet e ndryshme, tė panumėrta ēuditėse, qė deri mė dje ishin science fiction u bėnė realitet i kohės.
Megjithatė, pėrkundėr gjithė kėtyre shpikjeve, gjithė kėtij pėrparimi, njė pjesė tė konsiderueshme tė njerėzimit e ka kapluar njė fobi e pakuptueshme. Trandjet psikike (streset), sėmundjet psikosomatike (psikofiziologjike), neurozat, psikozat si dhe vetėvrasjet janė nė rritje e sipėr...pra, lind pyetja: ku ėshtė arsyeja e gjithė kėsaj?
Njė kohė tepėr tė gjatė shkenca ishte e drejtuar vetėm nė njėrėn anė tė medaljonit. Nė anėn materiale tė njeriut dhe natyrės nė pėrgjithėsi, pra nė mikro dhe makrokozmos, duke e drejtuar shikim vetėm nė paraqitjet dhe dukjet e jashtme fizike.
Ajo filloi tė masė e tė analizoj, pra tė studioj njeriun dhe natyrėn, duke u nisur vetėm nga pikėpamjet materiale dhe duke besuar se nė atė mėnyrė do tė mund ti zbulojė tė gjitha sekretet dhe misteret e tyre. Kurse si masė e vetme vlente vetėm introdukta fizike me konceptet e pastra mekanike.
Pėrfytyrimi pėr botėn, qė nė kohė dhe hapėsirė zhvillohet sipas ligjit tė shkakut dhe veprimit, u bė udhėheqės i shkencės bashkėkohore dhe me kėtė ajo zgjodhi rrugėn njėanėsore.
Duke e ndjekur kėtė rrugė, shkenca ka arritur pėrparime qė smerren me mend nė kėrkimet teknike, nė industri etj. Por, shtrohet pyetja: Cilat nevoja i plotėsojnė ato? A nuk janė vetėm nevoja tė pastra materiale, fizike etj? A mund tė jemi tė lumtur vetėm me plotėsimin e nevojave tė tilla, materiale e fizike, duke lėnė anash nevojat shpirtėrore?
Pra, pėr shpirtin ajo u interesua shumė pak, pėr tė mos thėnė gati aspak.
Shpirti dhe tė gjitha dukurit tjera paranormale mbeti nė prapavijė. Gjithashtu, nė prapavijė mbeti edhe ana etike e njeriut, sikurse tė mos kishte ekzistuar fare. U harrua formula e ser Artur Edington-it nė New Path - Ways of Science (Rrugėt e reja tė shkencės) se bota fizike nuk ėshtė e vetme dhe nė Psysics and Philosophy se bota e njohur pėr fizikėn paraqet vetėm njė prerje nga i gjithė realiteti. Ajo gjithashtu harroi se pranė kuazalitetit fizik, ekziston edhe ai psikik dhe ai ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr jetėn e njeriut.
Duke e lėnė prapa kėtė drejtim shkenca, dhe duke e pėrdorė pėr nevoja tė veta manipuluese grupe fetare, sekte tė ndryshme etj., ndodhi qė njerėzit, duke mos qenė tė kėnaqur me realitetin dhe duke kėrkuar harmoni shpirtėrore, tė bėnin pėrpjekje pėr ta shpėrthyer kėtė errėsirė teknologjike dhe pėr tė kėrkuar rrugė tė reja kah vetėvetja.
Por, duke kėrkuar kėto rrugė, shpesh silleshin nėpėr shtigje tė gabuara, rėndom duke iu dhėnė drogės, alkoolit etj., qė nė instancėn e fundit kishin pasoja tė rėnda, shpesh edhe vdekjeprurėse.
Shumė prej tyre shkuan edhe nė Indi e vende tė tjera pėr tė gjetur atė harmoni shpirtėrore tė humbur, kryesisht nėpėr,mjet meditimeve tė jogistė tė ndryshėm, guru etj., ku disa prej tyre edhe mbetėn pėrgjithmonė nėpėr tempuj e faltore tė atjeshme.
Dhe tė gjitha kėto dilema hapėn rrugė pėr njė alternativė tjetėr. Alternativė qė shumė seriozisht do ju qasej mu kėtyre dukurive pėr ti zhveshur pėrfundimisht nga velloja misterioze qė mbizotėronin pėr to, dhe pėr tiu dhėnė vlerėsim tė merituar logjik e shkencor. Kjo lėmi e re do tė marr nocionin Parapsikologji.
Hipnoza dhe sugjestioni, tė cilat shkenca bashkėkohore sot i ka pranuar nė gjirin e vet, vėrtetojnė se nė nėndijen tonė ekzistojnė forca dhe aftėsi, pėr tė cilat vetėdija jonė nuk di pothuajse asgjė. Kjo ėshtė edhe njė dėshmi e fuqishme se njohuritė tona pėr ligjet e natyrės janė tė mangėta, posaēėrisht ato mbi jetėn shpirtėrore tė njeriut.
Fatmirėsisht, me pranimin e psikologjisė si degė shkencore, kohėve tė fundit edhe parapsikologjia filloi tė zhvillohet dhe tė pranohet edhe nga pikėpamjet shkencore, sakaq shkollat e tilla tė pėrhapen kudo nėpėr qendra tė ndryshme tė botės. Kjo bėri qė sadopak tė zbutet ky tension dhe, mė nė fund tė fillojmė ti kthehemi mė shumė vetės, pra UN-it tonė.
Sabir KRASNIQI
Askush nuk ka tė drejtė tė nėnēmojė shkencėn, tė cilėn nuk e njeh(Paracelzusi)
Duke filluar nga shekulli XIX, botėkuptimet shkencore mbi botėn nė pėrgjithėsi kanė pėrjetuar ndryshime shumė tė thella. Njohjeve tė materies dhe energjisė si dhe tė shumė ligjeve tė fizikės klasike, iu bashkėngjitėn edhe njohuri tė reja, qė, si pasoj, sollėn edhe vėshtrim krejtėsisht tė ri dhe ekspansion tė madh tė horizontit.
Herci zbuloi vibracionet elektrike; Rėntgeni, dukuritė e panjohura tė rrezatimit; ēifti Curie, radioaktivitetin; pastaj, Ajnshtajni bėri tė njohur se materia pėrmban energji tė pamatur (gjė qė solli deri te fizika nukleare, qė nė anėn e saj pozitive mundėsoi shfrytėzimin e energjisė pėrmes elektranave nukleare, kurse nė anėn tjetėr, negative, e ballafaqoi njerėzimin me tmerrin e armės atomike).
Pastaj: telefoni, radioja, televizioni, automobilat, aeroplanėt etj. u bėnė dukuri tė pėrditshme. U zbulua radio-teleskopi, qė na mundėsoi shikim nė botėn makrokozmike, ndėrsa mikroskopi elektronik na i shpalosi thellėsitė e mikrokozmosit.
Nėpėr frigorifer me ngrirje tė thellė u vendosėn pjesė rezervė pėr trupin e njeriut, ndėrsa kirurgėt iu pėrveshėn punės pėr transplantimin e organeve tė rėndėsishme pėr jetė. Kompjuterėt (trurėt elektronik) depėrtuan nė shkencė, industri, bujqėsi etj.
Sakaq, amerikanėt lansuan anijen e parė kozmike, me njerėz pėr nė hėnė: pastaj satelitė tė tjerė pėr planete mė tė largėta, si dhe satelitė tė shumtė qė pandėrprerė i sillen rreth e pėrqark planetit tonė Tokės. Zbulimet dhe prodhimet e ndryshme, tė panumėrta ēuditėse, qė deri mė dje ishin science fiction u bėnė realitet i kohės.
Megjithatė, pėrkundėr gjithė kėtyre shpikjeve, gjithė kėtij pėrparimi, njė pjesė tė konsiderueshme tė njerėzimit e ka kapluar njė fobi e pakuptueshme. Trandjet psikike (streset), sėmundjet psikosomatike (psikofiziologjike), neurozat, psikozat si dhe vetėvrasjet janė nė rritje e sipėr...pra, lind pyetja: ku ėshtė arsyeja e gjithė kėsaj?
Njė kohė tepėr tė gjatė shkenca ishte e drejtuar vetėm nė njėrėn anė tė medaljonit. Nė anėn materiale tė njeriut dhe natyrės nė pėrgjithėsi, pra nė mikro dhe makrokozmos, duke e drejtuar shikim vetėm nė paraqitjet dhe dukjet e jashtme fizike.
Ajo filloi tė masė e tė analizoj, pra tė studioj njeriun dhe natyrėn, duke u nisur vetėm nga pikėpamjet materiale dhe duke besuar se nė atė mėnyrė do tė mund ti zbulojė tė gjitha sekretet dhe misteret e tyre. Kurse si masė e vetme vlente vetėm introdukta fizike me konceptet e pastra mekanike.
Pėrfytyrimi pėr botėn, qė nė kohė dhe hapėsirė zhvillohet sipas ligjit tė shkakut dhe veprimit, u bė udhėheqės i shkencės bashkėkohore dhe me kėtė ajo zgjodhi rrugėn njėanėsore.
Duke e ndjekur kėtė rrugė, shkenca ka arritur pėrparime qė smerren me mend nė kėrkimet teknike, nė industri etj. Por, shtrohet pyetja: Cilat nevoja i plotėsojnė ato? A nuk janė vetėm nevoja tė pastra materiale, fizike etj? A mund tė jemi tė lumtur vetėm me plotėsimin e nevojave tė tilla, materiale e fizike, duke lėnė anash nevojat shpirtėrore?
Pra, pėr shpirtin ajo u interesua shumė pak, pėr tė mos thėnė gati aspak.
Shpirti dhe tė gjitha dukurit tjera paranormale mbeti nė prapavijė. Gjithashtu, nė prapavijė mbeti edhe ana etike e njeriut, sikurse tė mos kishte ekzistuar fare. U harrua formula e ser Artur Edington-it nė New Path - Ways of Science (Rrugėt e reja tė shkencės) se bota fizike nuk ėshtė e vetme dhe nė Psysics and Philosophy se bota e njohur pėr fizikėn paraqet vetėm njė prerje nga i gjithė realiteti. Ajo gjithashtu harroi se pranė kuazalitetit fizik, ekziston edhe ai psikik dhe ai ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr jetėn e njeriut.
Duke e lėnė prapa kėtė drejtim shkenca, dhe duke e pėrdorė pėr nevoja tė veta manipuluese grupe fetare, sekte tė ndryshme etj., ndodhi qė njerėzit, duke mos qenė tė kėnaqur me realitetin dhe duke kėrkuar harmoni shpirtėrore, tė bėnin pėrpjekje pėr ta shpėrthyer kėtė errėsirė teknologjike dhe pėr tė kėrkuar rrugė tė reja kah vetėvetja.
Por, duke kėrkuar kėto rrugė, shpesh silleshin nėpėr shtigje tė gabuara, rėndom duke iu dhėnė drogės, alkoolit etj., qė nė instancėn e fundit kishin pasoja tė rėnda, shpesh edhe vdekjeprurėse.
Shumė prej tyre shkuan edhe nė Indi e vende tė tjera pėr tė gjetur atė harmoni shpirtėrore tė humbur, kryesisht nėpėr,mjet meditimeve tė jogistė tė ndryshėm, guru etj., ku disa prej tyre edhe mbetėn pėrgjithmonė nėpėr tempuj e faltore tė atjeshme.
Dhe tė gjitha kėto dilema hapėn rrugė pėr njė alternativė tjetėr. Alternativė qė shumė seriozisht do ju qasej mu kėtyre dukurive pėr ti zhveshur pėrfundimisht nga velloja misterioze qė mbizotėronin pėr to, dhe pėr tiu dhėnė vlerėsim tė merituar logjik e shkencor. Kjo lėmi e re do tė marr nocionin Parapsikologji.
Hipnoza dhe sugjestioni, tė cilat shkenca bashkėkohore sot i ka pranuar nė gjirin e vet, vėrtetojnė se nė nėndijen tonė ekzistojnė forca dhe aftėsi, pėr tė cilat vetėdija jonė nuk di pothuajse asgjė. Kjo ėshtė edhe njė dėshmi e fuqishme se njohuritė tona pėr ligjet e natyrės janė tė mangėta, posaēėrisht ato mbi jetėn shpirtėrore tė njeriut.
Fatmirėsisht, me pranimin e psikologjisė si degė shkencore, kohėve tė fundit edhe parapsikologjia filloi tė zhvillohet dhe tė pranohet edhe nga pikėpamjet shkencore, sakaq shkollat e tilla tė pėrhapen kudo nėpėr qendra tė ndryshme tė botės. Kjo bėri qė sadopak tė zbutet ky tension dhe, mė nė fund tė fillojmė ti kthehemi mė shumė vetės, pra UN-it tonė.
Sabir KRASNIQI
Explorer- Shkrime: 1004
Ēfarė ėshtė Parapsikologjia ?
ĒFARE ESHTE PARAPSIKOLOGJIA ?
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin nje interest e madh ne ditet tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi kete teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne menyre qe te krijohej nje shkence e re e vecante. Per kete arsye parapsikologjia perben nje dege te psikologjise.
Me fjalen parapsikologji jepet te kuptohet sektori I hetimit qe studjon aftesite me te thella dhe te panjohurate shpirtit njerezor. Marrja me kete sector nuk perben ndonje lloj initacion ne mrekullira, por perpjekjen per nje kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetes ne pergjithesi. Kjo qe ne vitet e fundit perben nje zone te re hetimi, net e vertete nuk eshte aspak e re.
Ne lashtesi te gjithe qyteterimet e lashte u moren me zhvillimin dhe ushtrimin e ketyre fuqive te njeriut.Dhe madje nuk behej fjale per nje studjim ne fenomene te veshtira dhe te pakuptimshme, por per zbatimin e drejte te Ligjeve te Natyres, te dukshem ose te padukshem.
Por per te kuptuar me mire idene e parapsikologjise (te gjendjeve domethene qe ndodhen pertej dhe me lart psikise se njeriut), duhet te te studjojme njeriun si nje qenie e nderlikuar qe, pervec trupit te tij fizik, zoteron dhe nje pjese psikologjike dhe nje pjese shpirterore.
Ky mendim eshte bashkekohor por dhe njekohesisht edhe shume I vjeter dhe tradicional. Lidhja harmonike e ketyre pjeseve ose trupave perben krijesen e plote njerezore.Pyetja eshte se sa vete njeriu njeh kete krijese?
Studjime dhe mendime bashkekohore na tregojne se net e vertete njohim shume pak gjera per veten tone. Njeriu zoteron nje dinamike, aftesi dhe mundesi qe jane gati krejt te panjohura.
Le te perngjajme njeriun me nje ajsberg qe 10% e ekzistences se tij ndodhet mbi siperfaqen e detit (koshience), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshience). Ne kete zone te madhe subkoshiente, pra, ekzistojne dhe shfaqen te ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Ne kete menyre kuptojme se parapsikologjia si nje shkence, eshte studjimi I nje zone te erret.
Sigurisht kjo pjese e erret subkoshiente, me edukimin e pershtatshem, hetimin dhe kanalizimin mund te ndricohet, dhe keshtu pjesa koshiente tem und te zgjerohet.
Hapi I pare ne kete perpjekje eshte studjimi I botes psikologjike, te quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup eshte kaq real sad he trupi fizik. Fenomenet e tij jane te dukshme tek vezhguesit e afte.
Ashtu sikur njeriu I verber eshte I paafte te shikoje fenomenet fizike, ose sikur shume fenomene fizike kane nevoje per makineri te vecanta per tu bere te dukshme, keshtu dhe I verberi yllor/astral nuk shikon asgje dhe shume gjendje te tilla I kalojne koceptimit te tij sikur te mos ekzistonin kurre.
Nevojitet qe Ndergjegjja / koshienca te stervitet dhe te mesohet te veproje ne kete nivel. Dhe kur kjo gje te ndodhe, duhet te perparoje me tej ne studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe te trupit shpirteror.Kuptojme ne kete menyre se sa e gjate eshte rruga e vetenjohjes dhe te diturise se vertete mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kete zhvillim dhe dije, te quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe I perballojme per cdo dite.
Nuk eshte e nevojshme nje njeri i privilegjuar me aftesi parapsikologjikete jete dhe I zhvilluar shpirterisht, ne mnyre qe te dije te njohe dhe te kontrolloje keto fuqi te tij. Me e zkonta eshte te kete lindur me to dhe me te vertete nuk I kontrollon dhe nuk I kanalizon sipas vullnetit dhe deshires se tij.
Kjo eshte nje arsye e rendesishme per te cilen shkencetaret dhe studjuesit nuk kane arritur ne rezultate te caktuara dhe ne konkluzione, por vetem vezhgojne, rregjistrojne dhe testojne, gjithcka qe u perket ketyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pergjigjjet e tij mbi kete teme. Ne jep mesime mbi ligjet universale (karma, rimisherimi), qe influencojne zhvillimin e njeriut dhe percaktojne elementet me te cilat ai lind dhe ndjek kete ecuri.
Na meson per zonat e padukshme te ndergjegjjes/koshiences qe lidhen ngushte me nivelin e dukshem fizik. Na flet per Nje Jete dhe pe si mund te gjitha qeniet te jene te lidhura me njera-tjetren.
Sigurisht qe keto jane teori te pavertetuara, sipas mentalitetit tone, qe I nevojitet prova shume te dukshme dhe te kufizuara. Keshtu do ten a duhet per shume kohe akoma te kerkojme ne erresire deri sa te arrijme te mundemi te zgjerojme menyren e konceptimit tone, te behemi me koshiente/ndergjegjshem net e gjitha nivelet dhe te fitojme dijen thelbesore.
Tani do te referohemi mbi disa nga fenomenet me te njohura dhe me te shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: eshte aftesia e veprimit aktiv te nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor clirohet nga trupi fizik. Ka mundesine e levizjes dhe te transportimit me nje shpejtesi te pabesueshme ne cdo lloj distance, ndersa trupi fizik qendron I palevizur.
Sigurisht qe I njejti fenomen behet dhe ne nje menyre jokoshiente, gjate gjumit. Keshtu shpesh here duke u zgjuar, ekziston nje ideja e njeriut mbi dicka qe ai jetoi, por pa pasur ndonje kujtim te caktuar.
Mesazhe enderrore: Jung kishte thene se : Endrrat jane shpesh nje paradhenie e te ardhmes. Ndodh shpesh qe gjate endrrave te fitojme njohuri te duhura, pergjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe te udhetojme ne kohe dhe te jetojme ngjarje te se ardhmes ne krahasim me kohen fizike reale.
Psikometria: eshte aftesia e perjetimit te ngjarjeve te se kaluares nepermjet cdo lloj objekti. Njeriu qe ndodhet ne kete gjendje udhehiqet nga nje objekt I caktuar, qe perfaqson momentet dhe ndodhite qe u zhvilluan gjate ekzistences setij te kaluar.
Parashikimi: mundesia per te njohur veprime te ardhshme. Ne lashtesi perbente nje intitucion te forte , qe ishin Orakujt.
Intuita : eshte mundesia e konceptimit dhe e njohurise pertej shqisave dhe te mendjes sone te kufizuar. Ka te beje me te quajturin syrin e trete, zhvillimin e parandjenjes tek njeriu.
Telepatia: eshte aftesia e trasmetimit nga nje njeri tek persona te tjere, me mjete jo fizike, te nje figure, mendimi ose ndjenje. Per tu arritur kjo, nevojitet te mbizoteroje dikush nivelin psikologjik dhe ate mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij te jene mjaft te forta dhe te pastra.
Keto jane disa nga fenomenet kryesore qe quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi i tyre nuk mbyllet ketu. Pervec kesaj, ashtu sikur thame qe ne fillim, vete parapsikolgjia eshte ne zhvillim e siper pavaresisht se ne ditet tona ajo perben nje zone hetimi dhe studjimi mjaft te zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin nje interest e madh ne ditet tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi kete teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne menyre qe te krijohej nje shkence e re e vecante. Per kete arsye parapsikologjia perben nje dege te psikologjise.
Me fjalen parapsikologji jepet te kuptohet sektori I hetimit qe studjon aftesite me te thella dhe te panjohurate shpirtit njerezor. Marrja me kete sector nuk perben ndonje lloj initacion ne mrekullira, por perpjekjen per nje kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetes ne pergjithesi. Kjo qe ne vitet e fundit perben nje zone te re hetimi, net e vertete nuk eshte aspak e re.
Ne lashtesi te gjithe qyteterimet e lashte u moren me zhvillimin dhe ushtrimin e ketyre fuqive te njeriut.Dhe madje nuk behej fjale per nje studjim ne fenomene te veshtira dhe te pakuptimshme, por per zbatimin e drejte te Ligjeve te Natyres, te dukshem ose te padukshem.
Por per te kuptuar me mire idene e parapsikologjise (te gjendjeve domethene qe ndodhen pertej dhe me lart psikise se njeriut), duhet te te studjojme njeriun si nje qenie e nderlikuar qe, pervec trupit te tij fizik, zoteron dhe nje pjese psikologjike dhe nje pjese shpirterore.
Ky mendim eshte bashkekohor por dhe njekohesisht edhe shume I vjeter dhe tradicional. Lidhja harmonike e ketyre pjeseve ose trupave perben krijesen e plote njerezore.Pyetja eshte se sa vete njeriu njeh kete krijese?
Studjime dhe mendime bashkekohore na tregojne se net e vertete njohim shume pak gjera per veten tone. Njeriu zoteron nje dinamike, aftesi dhe mundesi qe jane gati krejt te panjohura.
Le te perngjajme njeriun me nje ajsberg qe 10% e ekzistences se tij ndodhet mbi siperfaqen e detit (koshience), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshience). Ne kete zone te madhe subkoshiente, pra, ekzistojne dhe shfaqen te ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Ne kete menyre kuptojme se parapsikologjia si nje shkence, eshte studjimi I nje zone te erret.
Sigurisht kjo pjese e erret subkoshiente, me edukimin e pershtatshem, hetimin dhe kanalizimin mund te ndricohet, dhe keshtu pjesa koshiente tem und te zgjerohet.
Hapi I pare ne kete perpjekje eshte studjimi I botes psikologjike, te quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup eshte kaq real sad he trupi fizik. Fenomenet e tij jane te dukshme tek vezhguesit e afte.
Ashtu sikur njeriu I verber eshte I paafte te shikoje fenomenet fizike, ose sikur shume fenomene fizike kane nevoje per makineri te vecanta per tu bere te dukshme, keshtu dhe I verberi yllor/astral nuk shikon asgje dhe shume gjendje te tilla I kalojne koceptimit te tij sikur te mos ekzistonin kurre.
Nevojitet qe Ndergjegjja / koshienca te stervitet dhe te mesohet te veproje ne kete nivel. Dhe kur kjo gje te ndodhe, duhet te perparoje me tej ne studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe te trupit shpirteror.Kuptojme ne kete menyre se sa e gjate eshte rruga e vetenjohjes dhe te diturise se vertete mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kete zhvillim dhe dije, te quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe I perballojme per cdo dite.
Nuk eshte e nevojshme nje njeri i privilegjuar me aftesi parapsikologjikete jete dhe I zhvilluar shpirterisht, ne mnyre qe te dije te njohe dhe te kontrolloje keto fuqi te tij. Me e zkonta eshte te kete lindur me to dhe me te vertete nuk I kontrollon dhe nuk I kanalizon sipas vullnetit dhe deshires se tij.
Kjo eshte nje arsye e rendesishme per te cilen shkencetaret dhe studjuesit nuk kane arritur ne rezultate te caktuara dhe ne konkluzione, por vetem vezhgojne, rregjistrojne dhe testojne, gjithcka qe u perket ketyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pergjigjjet e tij mbi kete teme. Ne jep mesime mbi ligjet universale (karma, rimisherimi), qe influencojne zhvillimin e njeriut dhe percaktojne elementet me te cilat ai lind dhe ndjek kete ecuri.
Na meson per zonat e padukshme te ndergjegjjes/koshiences qe lidhen ngushte me nivelin e dukshem fizik. Na flet per Nje Jete dhe pe si mund te gjitha qeniet te jene te lidhura me njera-tjetren.
Sigurisht qe keto jane teori te pavertetuara, sipas mentalitetit tone, qe I nevojitet prova shume te dukshme dhe te kufizuara. Keshtu do ten a duhet per shume kohe akoma te kerkojme ne erresire deri sa te arrijme te mundemi te zgjerojme menyren e konceptimit tone, te behemi me koshiente/ndergjegjshem net e gjitha nivelet dhe te fitojme dijen thelbesore.
Tani do te referohemi mbi disa nga fenomenet me te njohura dhe me te shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: eshte aftesia e veprimit aktiv te nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor clirohet nga trupi fizik. Ka mundesine e levizjes dhe te transportimit me nje shpejtesi te pabesueshme ne cdo lloj distance, ndersa trupi fizik qendron I palevizur.
Sigurisht qe I njejti fenomen behet dhe ne nje menyre jokoshiente, gjate gjumit. Keshtu shpesh here duke u zgjuar, ekziston nje ideja e njeriut mbi dicka qe ai jetoi, por pa pasur ndonje kujtim te caktuar.
Mesazhe enderrore: Jung kishte thene se : Endrrat jane shpesh nje paradhenie e te ardhmes. Ndodh shpesh qe gjate endrrave te fitojme njohuri te duhura, pergjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe te udhetojme ne kohe dhe te jetojme ngjarje te se ardhmes ne krahasim me kohen fizike reale.
Psikometria: eshte aftesia e perjetimit te ngjarjeve te se kaluares nepermjet cdo lloj objekti. Njeriu qe ndodhet ne kete gjendje udhehiqet nga nje objekt I caktuar, qe perfaqson momentet dhe ndodhite qe u zhvilluan gjate ekzistences setij te kaluar.
Parashikimi: mundesia per te njohur veprime te ardhshme. Ne lashtesi perbente nje intitucion te forte , qe ishin Orakujt.
Intuita : eshte mundesia e konceptimit dhe e njohurise pertej shqisave dhe te mendjes sone te kufizuar. Ka te beje me te quajturin syrin e trete, zhvillimin e parandjenjes tek njeriu.
Telepatia: eshte aftesia e trasmetimit nga nje njeri tek persona te tjere, me mjete jo fizike, te nje figure, mendimi ose ndjenje. Per tu arritur kjo, nevojitet te mbizoteroje dikush nivelin psikologjik dhe ate mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij te jene mjaft te forta dhe te pastra.
Keto jane disa nga fenomenet kryesore qe quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi i tyre nuk mbyllet ketu. Pervec kesaj, ashtu sikur thame qe ne fillim, vete parapsikolgjia eshte ne zhvillim e siper pavaresisht se ne ditet tona ajo perben nje zone hetimi dhe studjimi mjaft te zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com
Explorer- Shkrime: 1004
Ēėshtė Parapsikologjia ?
ĒĖSHTĖ PARAPSIKOLOGJIA?
Dukurit paranormale, nė format e veta tė ndryshme shpėrthejnė kornizat e botės sonė shkencore. Epoka e shkencave natyrore ėshtė nė kulm, por vlerat e shumta tė tyre do tė kenė ndryshime tė mėdha me zhvillimin e parapsikologjisė, e cila qysh sot konsiderohet si shkencė dhe ka vendin e vet nė botėn shkencore.
Gjatė gjithė historisė sė njerėzimit, kokat mė tė njohura tė botės janė munduar qė tė kuptojnė tė vėrtetėn pėr fenomene tė ashtuquajtura paranormale, fenomene tė cilat kanė ekzistuar prej se ekziston njeriu.
Fjala Parapsikologji ėshtė formuar qysh nė vitin 1889, por nė rrjedhėn e decenieve tė fundit ėshtė pranuar ndėrkombėtarisht. Sot, nė vend tė fjalės parapsikologji, shumė shpesh e hasim edhe termin mė tė ri, Psikotronik, por qė nė fakt kanė tė njėjtėn domethėnie. Mė herėt kėto dukuri anglezėt i quanin kėrkime psikike (Psyxhicol resarch), francezėt Metapsikologji, ndėrsa prof. dr. Hans Beneder, nga Universiteti i Freiburgut, e quajti Der sechste Sinn (shqisa e gjashtė).
Nė mesjetė kėto dukuri tė pashpjeguara i quanin magji dhe ishin tė ndaluara. Dėnoheshin tė gjithė ata qė merreshin me to. Qė nga shekulli XVI, pėr kėtė punė tė dreqit u gjet emėrtimi mė i pėrshtatshėm: Okultizėm. Fjala ėshtė marr nga libri i shkrimtares gjermane A. Neteschein. Nė kėtė libėr flitet pėr forcat e fshehta tė materies dhe shpirtit, ndėrsa fjala ka prejardhje latine, Okultus - sekret, fshehtėsi, diēka e fshehtė.
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė: para - pranė, psycho - shpirt dhe logos - shkencė, dituri, mendim. Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, tė cilat janė jashtė forcės sė tė kuptuarit tė shqisave tona , e shpesh i tejkalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore e qė nė popull merren edhe si ēudira.
Kėto dukuri ekzistojnė qė nga lashtėsia, por qysh nė fund tė shekullit XIX, dhe nė rrjedh tė shekullit XX, studiuesit filluan tė merren seriozisht me to dhe tė vėrtetojnė rėndėsinė e tyre pėr njerėzimin e posaēėrisht pėr ardhmėrinė.
Parapsikologjia sot ėshtė nė gjendje qė disa nga ato dukuri, duke u bazuar nė prova, ti dokumentoj nė mėnyrė shkencore.
Ėshtė interesant tė shikohen edhe disa enciklopedi tė disa shteteve, tė cilat bėjnė fjalė pėr dukurit parapsikologjike. Enciklopedia amerikane, botuar mė 1973, jep njė artikull mjaftė tė zgjeruar nga prof, T. Rini, nė tė cilin parapsikologjia definohet si pjesė e psikologjisė. Ai jep historikun e parapsikologjisė, ofron shembuj bindės si dhe shpjegime shkencore nga kjo lėmi.
Sipas tij, parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me pėrjetimet dhe sjelljet paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi i ngjarjeve, bioenergjia etj., tė cilat janė tė pashpjegueshme e lidhėn me ligjet e natyrės. Pėr kėtė arsye ato quhen edhe shpesh paranormale, supernormale, pra aludohet se i pėrkasin anės tjetėr, edhe pse nė to nuk ka asgjė mbinormale, Nė fakt, ato nuk janė asgjė tjetėr veēse fenomene tė natyrės normale.
Enciklopedia ruse e vitit 1975 jep njė artikull trefaqėsh, tė shkruar nga tre psikologė dhe profesor tė universitetit, V. P. Zincenko dhe A. Leontijev, nė tė cilin thuhet se parapsikologjia bėnė gjurmime nė lėmin i cila kryesisht studion: 1- Formėn e ndjeshmėrisė, e cila mundėson aftėsinė e marrjes sė informatave, tė cilat nuk janė tė shpjegueshme pėr shqisat tona organike; 2- Format e pėrshtatshme tė veprimit tė krijesave tė gjalla nė paraqitjet fizike, tė cilat zhvillohen jashtė organizmit, pa forcėn e muskujve.
Enciklopedia franceze e vitit 1967 shkruan: Parapsikologjia ėshtė disiplinė qė studijonė fenomene paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi, parandjeshmėria etj. Shumė mashtrues janė futur dhe e kanė shkatėrruar kėtė lėmi, tė cilės shkencėtarėt ia kanė kthyer shpinėn, duke e lėnė si fushė tė hapur pėr manipulime tė sharlatanėve.
Enciklopedia jugosllave e vitit 1961 shkruan se parapsikologjia ėshtė pseudodituri pėr fenomenet e okultizmit, ndodhitė shpirtėrore, tė cilat shkenca e sotme nuk mund ti sqarojė.
Nė enciklopedinė shqiptare nuk ka shėnime fare pėr parapsikologjinė!
Sipas shėnimeve, sot mė se 50 shtete, nė mėnyrė shkencore, studiojnė dukuritė parapsikologjike dhe nė kėtė drejtim janė formuar rreth 150 institute pėr parapsikologji, tė pavarura ose pranė universiteteve, diku edhe nė rang fakultetesh. Nė botė, sot, janė botuar me mijėra libra dhe artikuj tė shumtė gazetaresk, qė flasin mbi kėtė lėmi.
Midis shkrimtarėve dhe personaliteteve qė kanė bėrė kėrkime mbi kėto dukuri, gjenden edhe emrat e Albert Ajnshtajnit, Moska Plonkes, Anrije Brenksonit, Artur Shopenhauerit, J.V. Gėtes, Kami Flamarit, Karl G. Jungut, I. J. Pavlovit etj., tė cilėt me njohuritė e tyre kanė kontribuar shumė pėr konsolidimin e parapsikologjisė nė rang shkencor.
Njė zbulim epokal nė lėmin e parapsikologjisė e bėri shkencėtari rus, Sejman D. Kilirian (bashkė me tė shoqen). Ai kah fundi i viteve tė 60, me ndihmėn e rrymės elektrike tė frekuencave tė larta, zbuloi dhe arriti tė fotografojė aurėn, energjia e shndritshme dhe shumėngjyrėshe e sė cilės, i rrethon tė gjitha qeniet e gjalla.
Parapsikologu amerikan, prof. D. Rajn, nė librin e tij shkencor, Shpėrndarja e shpirtit tė njeriut shkruan: Ėshtė e pikėllueshme, por e vėrtet qė ne sot mė mirė e njohim atomin se shpirtin, i cili na mundėsoi ta njohim atė. Kur do e njohim shpirtin vetėm sa gjysma e asaj, sa fizika njeh materien, atėherė, me gjasė, do tė ishim nė gjendje tė parashtronim ligje tė karakterit parimor, tė cilat pėr jetėn e njerėzve do tė ishin me rėndėsi tė madhe.
Duke iu falėnderuar punės kėrkimore tė kėtij shkencėtari, u zgjerua horizonti pėr parapsikologjinė nė shumė shtete tė zhvilluara dhe kjo fushė u pėrfshi nė shumė universitete, si p.sh. nė universitetet e SHBA-ve, Anglisė, Holandės, Gjermanisė etj.
Nė Gjermani ėshtė i njohur prof. Hans Beneder. Pėrveē kėtij nė kėtė shtet duhet pėrmendur edhe tre profesorė: E. Jance, nga Marburgu, prof. P. Jordan nga Hamburgu dhe filozofin H. Drischi, i cili qysh nė vitin 1932 shkroi librin pėr parapsikologjinė.
Nė Amerikė, pėrpos D. Zh. Rajnit njihet dhe psikologu eminent, V. M. Dungel si dhe fiziologu me famė botėrore, Kurt Djukas. Nė Angli, nė lėmin e parapsikologjisė ėshtė i njohur nobelisti, prof. Oliver Lodzh. Nė Holandė, udhėheqėsi kėsaj dege ėshtė prof. V. N. Tenacet, ndėrsa nė Suedi ėshtė prof. Jon Bjenhen. Nė Francė me parapsikologji u muar, pėr kohė tė gjatė, psikologu dhe fiziologu e nobelisti, Sharl Risha. Kohėve tė fundit kjo degė filloi tė shtrihet edhe nė Evropėn Lindore. Nė Rusi, shkencėtari mė i njohur nė kėtė drejtim ėshtė psikologu, I. I. Vasiljev, i njohur gjithashtu, si hipnotizues me famė botėrore, si dhe M. Ryzel, i cili emigroi nė SHBA dhe tash punon nė Institutin pėr Kėrkime tė Natyrės Njerėzore. Janė tė njohura fjalėt e tij: Civilizimi i sotėm i largon njerėzit nga jeta e brendshme e tyre.
Nė Austri, para ca kohėsh, u paraqit libri i psikologur Georg Grodek, njė ndėr ithtarėt e S. Frojdit dhe themelues i mjekėsisė psikosomatike (psikofiziologjike) me titullin e ēuditshėm Libri mbi ES-in. ES nė gjermanishte do tė thotė: kjo, kėtė. Dr. Grodek-u thotė se trupi nga vetja nuk mund tė sėmuret, sepse ai pa psiken ėshtė i vdekur. ES, qė ai e pėrmend, ėshtė forca e cila na shtynė tė punojmė, tė mendojmė dhe na mundėson tė jetojmė tė shėndoshė, por njėkohėsisht edha na i nxit sėmundjet. Me analiza duhet tė zbulohet faktori i konfliktit dhe me largimin e tij tė pamundėsojmė shkatėrrimin e tė sėmurit.
Dukurit paranormale, nė format e veta tė ndryshme shpėrthejnė kornizat e botės sonė shkencore. Epoka e shkencave natyrore ėshtė nė kulm, por vlerat e shumta tė tyre do tė kenė ndryshime tė mėdha me zhvillimin e parapsikologjisė, e cila qysh sot konsiderohet si shkencė dhe ka vendin e vet nė botėn shkencore.
Nga Sabir Krasniqi
Dukurit paranormale, nė format e veta tė ndryshme shpėrthejnė kornizat e botės sonė shkencore. Epoka e shkencave natyrore ėshtė nė kulm, por vlerat e shumta tė tyre do tė kenė ndryshime tė mėdha me zhvillimin e parapsikologjisė, e cila qysh sot konsiderohet si shkencė dhe ka vendin e vet nė botėn shkencore.
Gjatė gjithė historisė sė njerėzimit, kokat mė tė njohura tė botės janė munduar qė tė kuptojnė tė vėrtetėn pėr fenomene tė ashtuquajtura paranormale, fenomene tė cilat kanė ekzistuar prej se ekziston njeriu.
Fjala Parapsikologji ėshtė formuar qysh nė vitin 1889, por nė rrjedhėn e decenieve tė fundit ėshtė pranuar ndėrkombėtarisht. Sot, nė vend tė fjalės parapsikologji, shumė shpesh e hasim edhe termin mė tė ri, Psikotronik, por qė nė fakt kanė tė njėjtėn domethėnie. Mė herėt kėto dukuri anglezėt i quanin kėrkime psikike (Psyxhicol resarch), francezėt Metapsikologji, ndėrsa prof. dr. Hans Beneder, nga Universiteti i Freiburgut, e quajti Der sechste Sinn (shqisa e gjashtė).
Nė mesjetė kėto dukuri tė pashpjeguara i quanin magji dhe ishin tė ndaluara. Dėnoheshin tė gjithė ata qė merreshin me to. Qė nga shekulli XVI, pėr kėtė punė tė dreqit u gjet emėrtimi mė i pėrshtatshėm: Okultizėm. Fjala ėshtė marr nga libri i shkrimtares gjermane A. Neteschein. Nė kėtė libėr flitet pėr forcat e fshehta tė materies dhe shpirtit, ndėrsa fjala ka prejardhje latine, Okultus - sekret, fshehtėsi, diēka e fshehtė.
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė: para - pranė, psycho - shpirt dhe logos - shkencė, dituri, mendim. Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, tė cilat janė jashtė forcės sė tė kuptuarit tė shqisave tona , e shpesh i tejkalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore e qė nė popull merren edhe si ēudira.
Kėto dukuri ekzistojnė qė nga lashtėsia, por qysh nė fund tė shekullit XIX, dhe nė rrjedh tė shekullit XX, studiuesit filluan tė merren seriozisht me to dhe tė vėrtetojnė rėndėsinė e tyre pėr njerėzimin e posaēėrisht pėr ardhmėrinė.
Parapsikologjia sot ėshtė nė gjendje qė disa nga ato dukuri, duke u bazuar nė prova, ti dokumentoj nė mėnyrė shkencore.
Ėshtė interesant tė shikohen edhe disa enciklopedi tė disa shteteve, tė cilat bėjnė fjalė pėr dukurit parapsikologjike. Enciklopedia amerikane, botuar mė 1973, jep njė artikull mjaftė tė zgjeruar nga prof, T. Rini, nė tė cilin parapsikologjia definohet si pjesė e psikologjisė. Ai jep historikun e parapsikologjisė, ofron shembuj bindės si dhe shpjegime shkencore nga kjo lėmi.
Sipas tij, parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me pėrjetimet dhe sjelljet paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi i ngjarjeve, bioenergjia etj., tė cilat janė tė pashpjegueshme e lidhėn me ligjet e natyrės. Pėr kėtė arsye ato quhen edhe shpesh paranormale, supernormale, pra aludohet se i pėrkasin anės tjetėr, edhe pse nė to nuk ka asgjė mbinormale, Nė fakt, ato nuk janė asgjė tjetėr veēse fenomene tė natyrės normale.
Enciklopedia ruse e vitit 1975 jep njė artikull trefaqėsh, tė shkruar nga tre psikologė dhe profesor tė universitetit, V. P. Zincenko dhe A. Leontijev, nė tė cilin thuhet se parapsikologjia bėnė gjurmime nė lėmin i cila kryesisht studion: 1- Formėn e ndjeshmėrisė, e cila mundėson aftėsinė e marrjes sė informatave, tė cilat nuk janė tė shpjegueshme pėr shqisat tona organike; 2- Format e pėrshtatshme tė veprimit tė krijesave tė gjalla nė paraqitjet fizike, tė cilat zhvillohen jashtė organizmit, pa forcėn e muskujve.
Enciklopedia franceze e vitit 1967 shkruan: Parapsikologjia ėshtė disiplinė qė studijonė fenomene paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi, parandjeshmėria etj. Shumė mashtrues janė futur dhe e kanė shkatėrruar kėtė lėmi, tė cilės shkencėtarėt ia kanė kthyer shpinėn, duke e lėnė si fushė tė hapur pėr manipulime tė sharlatanėve.
Enciklopedia jugosllave e vitit 1961 shkruan se parapsikologjia ėshtė pseudodituri pėr fenomenet e okultizmit, ndodhitė shpirtėrore, tė cilat shkenca e sotme nuk mund ti sqarojė.
Nė enciklopedinė shqiptare nuk ka shėnime fare pėr parapsikologjinė!
Sipas shėnimeve, sot mė se 50 shtete, nė mėnyrė shkencore, studiojnė dukuritė parapsikologjike dhe nė kėtė drejtim janė formuar rreth 150 institute pėr parapsikologji, tė pavarura ose pranė universiteteve, diku edhe nė rang fakultetesh. Nė botė, sot, janė botuar me mijėra libra dhe artikuj tė shumtė gazetaresk, qė flasin mbi kėtė lėmi.
Midis shkrimtarėve dhe personaliteteve qė kanė bėrė kėrkime mbi kėto dukuri, gjenden edhe emrat e Albert Ajnshtajnit, Moska Plonkes, Anrije Brenksonit, Artur Shopenhauerit, J.V. Gėtes, Kami Flamarit, Karl G. Jungut, I. J. Pavlovit etj., tė cilėt me njohuritė e tyre kanė kontribuar shumė pėr konsolidimin e parapsikologjisė nė rang shkencor.
Njė zbulim epokal nė lėmin e parapsikologjisė e bėri shkencėtari rus, Sejman D. Kilirian (bashkė me tė shoqen). Ai kah fundi i viteve tė 60, me ndihmėn e rrymės elektrike tė frekuencave tė larta, zbuloi dhe arriti tė fotografojė aurėn, energjia e shndritshme dhe shumėngjyrėshe e sė cilės, i rrethon tė gjitha qeniet e gjalla.
Parapsikologu amerikan, prof. D. Rajn, nė librin e tij shkencor, Shpėrndarja e shpirtit tė njeriut shkruan: Ėshtė e pikėllueshme, por e vėrtet qė ne sot mė mirė e njohim atomin se shpirtin, i cili na mundėsoi ta njohim atė. Kur do e njohim shpirtin vetėm sa gjysma e asaj, sa fizika njeh materien, atėherė, me gjasė, do tė ishim nė gjendje tė parashtronim ligje tė karakterit parimor, tė cilat pėr jetėn e njerėzve do tė ishin me rėndėsi tė madhe.
Duke iu falėnderuar punės kėrkimore tė kėtij shkencėtari, u zgjerua horizonti pėr parapsikologjinė nė shumė shtete tė zhvilluara dhe kjo fushė u pėrfshi nė shumė universitete, si p.sh. nė universitetet e SHBA-ve, Anglisė, Holandės, Gjermanisė etj.
Nė Gjermani ėshtė i njohur prof. Hans Beneder. Pėrveē kėtij nė kėtė shtet duhet pėrmendur edhe tre profesorė: E. Jance, nga Marburgu, prof. P. Jordan nga Hamburgu dhe filozofin H. Drischi, i cili qysh nė vitin 1932 shkroi librin pėr parapsikologjinė.
Nė Amerikė, pėrpos D. Zh. Rajnit njihet dhe psikologu eminent, V. M. Dungel si dhe fiziologu me famė botėrore, Kurt Djukas. Nė Angli, nė lėmin e parapsikologjisė ėshtė i njohur nobelisti, prof. Oliver Lodzh. Nė Holandė, udhėheqėsi kėsaj dege ėshtė prof. V. N. Tenacet, ndėrsa nė Suedi ėshtė prof. Jon Bjenhen. Nė Francė me parapsikologji u muar, pėr kohė tė gjatė, psikologu dhe fiziologu e nobelisti, Sharl Risha. Kohėve tė fundit kjo degė filloi tė shtrihet edhe nė Evropėn Lindore. Nė Rusi, shkencėtari mė i njohur nė kėtė drejtim ėshtė psikologu, I. I. Vasiljev, i njohur gjithashtu, si hipnotizues me famė botėrore, si dhe M. Ryzel, i cili emigroi nė SHBA dhe tash punon nė Institutin pėr Kėrkime tė Natyrės Njerėzore. Janė tė njohura fjalėt e tij: Civilizimi i sotėm i largon njerėzit nga jeta e brendshme e tyre.
Nė Austri, para ca kohėsh, u paraqit libri i psikologur Georg Grodek, njė ndėr ithtarėt e S. Frojdit dhe themelues i mjekėsisė psikosomatike (psikofiziologjike) me titullin e ēuditshėm Libri mbi ES-in. ES nė gjermanishte do tė thotė: kjo, kėtė. Dr. Grodek-u thotė se trupi nga vetja nuk mund tė sėmuret, sepse ai pa psiken ėshtė i vdekur. ES, qė ai e pėrmend, ėshtė forca e cila na shtynė tė punojmė, tė mendojmė dhe na mundėson tė jetojmė tė shėndoshė, por njėkohėsisht edha na i nxit sėmundjet. Me analiza duhet tė zbulohet faktori i konfliktit dhe me largimin e tij tė pamundėsojmė shkatėrrimin e tė sėmurit.
Dukurit paranormale, nė format e veta tė ndryshme shpėrthejnė kornizat e botės sonė shkencore. Epoka e shkencave natyrore ėshtė nė kulm, por vlerat e shumta tė tyre do tė kenė ndryshime tė mėdha me zhvillimin e parapsikologjisė, e cila qysh sot konsiderohet si shkencė dhe ka vendin e vet nė botėn shkencore.
Nga Sabir Krasniqi
Explorer- Shkrime: 1004
Psikologjia Paranormale ose Parapsikologjia
PSIKOLOGJIA PARANORMALE ose PARAPSIKOLOGJIA
Parapsikologjia eshte nje nenbashkesi e disiplines se psikologjise, e cila kerkon te studjoje apo tu jap shpjegim te gjitha atyre dukurive fizike e psikike te supozuara apo te parashikuara si anormale te cilat nuk bejne pjese ne ato qe quhen eksperienza te perbashketa, dhe qe shpesh here tentojn te rrezojne apo te kapercejn ligjet e fizikes.
Termi "parapsikologjia" u perdor per here te pare ne vitin 1889 nga filozofi dhe mjeku gjerman Max Dessoir, ku me vone doktor Rhine do te indentifikonte apo permbledhte me kete term dhe ate te metafizikes, per te kategorizuar ato funksione te psikes te cilat nuk kane origjine psikologjike por paranormale.
Parapsikologjia qe ne themelet e saj niset me bindjen se mendja humane shfrytezon vetem ne nje pjese te limituar te potencialit te saj, dhe si rrjedhoj keto fenomene anormale dhe kontradiktore ne ato raste kur ekzistojn me te vertete, munde te jene frut i nje aktivizimi spontan i jokoshences duke prodhar keshtu fenomene apo dukuri te fshehta te mendjes.
Parapsikologjia kerkon te studjoj dhe te shpjegoje fenomenet si telepatia, mbivendodhjen, psikofonin, telekinezine, parshikimet dhe shume dukuri te tjera.
Deri tani asnje nga keto fenomene nuk eshte mundur te vezhgohet ne kushte eksperimentale te mire kontrolluara.
Parapsikologjia eshte nje nenbashkesi e disiplines se psikologjise, e cila kerkon te studjoje apo tu jap shpjegim te gjitha atyre dukurive fizike e psikike te supozuara apo te parashikuara si anormale te cilat nuk bejne pjese ne ato qe quhen eksperienza te perbashketa, dhe qe shpesh here tentojn te rrezojne apo te kapercejn ligjet e fizikes.
Termi "parapsikologjia" u perdor per here te pare ne vitin 1889 nga filozofi dhe mjeku gjerman Max Dessoir, ku me vone doktor Rhine do te indentifikonte apo permbledhte me kete term dhe ate te metafizikes, per te kategorizuar ato funksione te psikes te cilat nuk kane origjine psikologjike por paranormale.
Parapsikologjia qe ne themelet e saj niset me bindjen se mendja humane shfrytezon vetem ne nje pjese te limituar te potencialit te saj, dhe si rrjedhoj keto fenomene anormale dhe kontradiktore ne ato raste kur ekzistojn me te vertete, munde te jene frut i nje aktivizimi spontan i jokoshences duke prodhar keshtu fenomene apo dukuri te fshehta te mendjes.
Parapsikologjia kerkon te studjoj dhe te shpjegoje fenomenet si telepatia, mbivendodhjen, psikofonin, telekinezine, parshikimet dhe shume dukuri te tjera.
Deri tani asnje nga keto fenomene nuk eshte mundur te vezhgohet ne kushte eksperimentale te mire kontrolluara.
Explorer- Shkrime: 1004
Parapsikologjia
Parapsikologjia
Parapsikologjia qe heret ka patur botime shume interesante, ndonese te copezuara e pa lidhjen e njejtesuara ne kete fushe, qe i perbashkon gjithe elementet e saj.
Parapsikologjia quhet keshtu ne te gjitha gjuhet e botes .
Pjesa e pare e kompozites para+psikologjia vetem ne gjuhen shqipe merr kuptimin e mirfillte qe edhe ka ne kete fjale !
Kjo domethenie rastesore na shtyn te mendojme se edhe kuptimi i sakte i parapsikologjise mund te perceptohet me lehte prej lexuesve shqiptare .
Njerezimi me ndihmen e parapsikologjise do te jete ne gjendje te ndertoje sisteme te reja te nderlidhjes ; te percaktoje diagnoza , prgnoza dhe profilaksi te tjera mjekesore ; te gjeje rrugezgjidhje krejt te tjera dhe parandaluese per krimet .
Parapsikologjia, kjo disipline ,as e njohur, as e pranuar ne boten akademike , nuk ka shume vended he institute ku mund te drejtohesh .
Ne shumicen e rasteve , ajo zhvillohet nga perpjekjet , pak a shume me vlere dhe te rastesishme te studiuesve te veēante dhe amatore .
Per shkak te mosnjohjes se saj zyrtare dhe per pamjen e saj shpesh amatore parapsikologjia vazhdon te shihet si nje fushe e lire , ku mund te gjuajne amatore te shumte ,te terhequr vetem nga nje interes i gabuar per ēudira dhe mistere dhe jo nga dashuria n per dituri .
Paraosikologjia eshte toke e askujt : askush nuk ka te drejte te vertete ligjore te quhet parapsikolog dhe te gjithe mund ti futen kesaj rruge , pa themelet e pershtatshme kulturore .
Zhvillim
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do te thote para-parne ,psuch-shpirt dhe logos-shkence ,dituri,mendim.
Parapsikologjia eshte dege e psikologjise ,e cila merret me studimin e dukurive ,te cilat jane jashte forces se te kuptuarit te shqisave njeezore e shpesh I kalojne dhe ligjet ekzistuese te shkences bashkohore e qe ne popull merrn edhe si ēudira.
Perveē aneve positive qe ka per shkencen ,parapsikologjia ,ne qoftese keqpedoret ,behet arme e forte ,me pasoja te paparashikueshme per njerezimin .
Fatkeqsisht ,ne shume institute punohet intesivisht per krijimin e nje arme psikike ose si e quajne ndryshe gjenerator psikotronik .
Hipotezat per zhvillimin e armeve psikike definitivisht jane vertetuar ne simpoziumin e dyte Lirite dhe kufijte e njeriut ,te mbajtur ne France . Shkenctaret ukrahinas lajmeruan se ta krijojne te ahtuquajturin gjenerator psikotronik per kontradimin e gjendjes psikike te njeriut nga largesia.
Disa shkenctare mendojne se keto kerkime jane te pavlera ,se njeriu nuk mund te ndikoje ne njeriun tjeter nga largesia dhe gjithe diskutimet rreth gjeneratorit psikotronik nuk kane baze .
Mirpo me eksperimente te shumta eshte vertetuar se ,jo vetem njeriu por edhe secila qelize e gjalle posedon force per rrezatimin e informative ne largesi. Shumica e parapsikologeve ,parapsikologjine e ndajne ne disa grupe si: Hipnoze ,telepati , telekineze, spiritizem ,adiestezi etj .
Ngopja mendore :nje dukuri parapsikologjike e nenvleresuar
Kje ceshtje filloi nderkohe qe punonin me nje subject , Pavel Stepanekun ,me te cilin kane eksperimentuar gjate forma te ndryshme te perceptimit jashte shqisor, duke nisur qe ne fillim te viteve 60-te.
Pas nje trajtimi hipnotizues , qe synonte te vinte ne levizje zotesit e tij jashte shqisore, ai arriti nje sukses te jashtezakonshem ne nje lloj te vecante eksperimenti:te percaktonte ngjyren e letrave te mbyllura ne zarfe.. Ndoshta Stepaneku eshte I pari subject ne historin e parapsikologjis qe jepte prova te zotesive jashteshqisore te besushme dhe te perseritshme .
Gjate eksperimenteve,Stepanakut I paraqitej nje tufe me zarfe te patejdukshmeqe kishin letra te ngjyrosura (p sh te gjelbra nga njera ane dhe te bardha nga tjetra) dhe I kerkohej te thoshte se cila ishte ,sipas tij, ngjyra e anes se siperme te letres. Ne teresi ai arriti nje mesatare pergjigjesh te sakta ,pakez me te larte se vlera 50% qe mund te pritej rastesisht.
Filimisht u mendua qe ,per ndinje arsye te panjohur ,disa shenja I nxitnin me mire aftesite e Stepanakut :ai perqendrohej me mire mbi disa faqe te letrave sesa mbi disa te tjera .Ky perfundim u quajt veprimi I vaterzimit.Por net e vertete dukej disi e ēuditshme, meqenese ishin marre e gjitha masat paraprake qe zarfet te ishin te gjitha njesoj .Pastaj lini nje hipoteze e dyte .
Ndoshta pas ēdo perpjekje te subjektit ,perqendrimi I tij mendor linte nje gjurme mbi shenje, nje gjurme qe permbante nje lloj informacioni .Disa psikologe e kundershtuan teorine e ngopjes ,duke kembengulur qe nuk behej fjale per nje gje tjeter veēse per nje kujtese te thjeshte nga ana e subjektit. Ngopjaduket si nje lloj shenje me fuqishme se karakteristikat e zakonshme te letrave
Rendesia e nje gjykimi te mire
Shembull tipik I shkeljes se ketij parimi eshte besimi ne teorine spiritiste psh:Nje spiritist ne hipnozepersonifikon ne menyre bindese gjyshin tim te vdekur ,thote qe eshte shpirti I tij qe me flet nepermjet spiritistit dhe me ne fund zbulon gjera qe vetem gjyshi im I dinted he qe do te pranohen te drejta vetem me pas.
Ne shek XIX teoria spiritiste dukej e pranueshme .Kishte nje besim te madh te te perkrahur nga feja ,tek shpirtat dhe ne qenie te mbinatyrshme .Per me teper psikolgjia ishte teper e kufizuar per tu dhene te drejte dukurive hipnotizuese ,ndryshimeve te ppritura te personalitetit ,levizjeve te pavetdijshme.Peparimet e psikologjise na japin nje shpjegim te natyrshem te ketyre dukurive te cuditshme mendore .
Dy teori per te kuptuar shfaqjen e tyre jane :
1)Behet fjale ne te vertete per shpirtin e gjyshit ;ai kujton dhe informacionet qe ka marre nepermjet gojes se spiritistit .
2)Besimi i tij tek shpirtrat ka bere qe pervoja e tij te shnderrohej ne shpirtin e gjyshit.Kerkimet per hipnozen dhe per sugjestionimin kane treguar qe nganjehere mund te besohet se jemi shnderruar ne nje tjeter njeri por kjo nuk do te thote se shpirtrat nuk ekzistojne .
Ndoshta perparimi I ardhshem shkencor do te provoje qenien e tyre.Ne vitet 1920 shumica e parapsikologeve pranomte si fakt te provuar vetem ate qe sot quhet telepati ku perms telepatise subjekti marres lexon mendimet e trasmetimit ,pa pasur perceptimit e pamjes se vizatuar .
Parapsikologjia qe heret ka patur botime shume interesante, ndonese te copezuara e pa lidhjen e njejtesuara ne kete fushe, qe i perbashkon gjithe elementet e saj.
Parapsikologjia quhet keshtu ne te gjitha gjuhet e botes .
Pjesa e pare e kompozites para+psikologjia vetem ne gjuhen shqipe merr kuptimin e mirfillte qe edhe ka ne kete fjale !
Kjo domethenie rastesore na shtyn te mendojme se edhe kuptimi i sakte i parapsikologjise mund te perceptohet me lehte prej lexuesve shqiptare .
Njerezimi me ndihmen e parapsikologjise do te jete ne gjendje te ndertoje sisteme te reja te nderlidhjes ; te percaktoje diagnoza , prgnoza dhe profilaksi te tjera mjekesore ; te gjeje rrugezgjidhje krejt te tjera dhe parandaluese per krimet .
Parapsikologjia, kjo disipline ,as e njohur, as e pranuar ne boten akademike , nuk ka shume vended he institute ku mund te drejtohesh .
Ne shumicen e rasteve , ajo zhvillohet nga perpjekjet , pak a shume me vlere dhe te rastesishme te studiuesve te veēante dhe amatore .
Per shkak te mosnjohjes se saj zyrtare dhe per pamjen e saj shpesh amatore parapsikologjia vazhdon te shihet si nje fushe e lire , ku mund te gjuajne amatore te shumte ,te terhequr vetem nga nje interes i gabuar per ēudira dhe mistere dhe jo nga dashuria n per dituri .
Paraosikologjia eshte toke e askujt : askush nuk ka te drejte te vertete ligjore te quhet parapsikolog dhe te gjithe mund ti futen kesaj rruge , pa themelet e pershtatshme kulturore .
Zhvillim
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do te thote para-parne ,psuch-shpirt dhe logos-shkence ,dituri,mendim.
Parapsikologjia eshte dege e psikologjise ,e cila merret me studimin e dukurive ,te cilat jane jashte forces se te kuptuarit te shqisave njeezore e shpesh I kalojne dhe ligjet ekzistuese te shkences bashkohore e qe ne popull merrn edhe si ēudira.
Perveē aneve positive qe ka per shkencen ,parapsikologjia ,ne qoftese keqpedoret ,behet arme e forte ,me pasoja te paparashikueshme per njerezimin .
Fatkeqsisht ,ne shume institute punohet intesivisht per krijimin e nje arme psikike ose si e quajne ndryshe gjenerator psikotronik .
Hipotezat per zhvillimin e armeve psikike definitivisht jane vertetuar ne simpoziumin e dyte Lirite dhe kufijte e njeriut ,te mbajtur ne France . Shkenctaret ukrahinas lajmeruan se ta krijojne te ahtuquajturin gjenerator psikotronik per kontradimin e gjendjes psikike te njeriut nga largesia.
Disa shkenctare mendojne se keto kerkime jane te pavlera ,se njeriu nuk mund te ndikoje ne njeriun tjeter nga largesia dhe gjithe diskutimet rreth gjeneratorit psikotronik nuk kane baze .
Mirpo me eksperimente te shumta eshte vertetuar se ,jo vetem njeriu por edhe secila qelize e gjalle posedon force per rrezatimin e informative ne largesi. Shumica e parapsikologeve ,parapsikologjine e ndajne ne disa grupe si: Hipnoze ,telepati , telekineze, spiritizem ,adiestezi etj .
Ngopja mendore :nje dukuri parapsikologjike e nenvleresuar
Kje ceshtje filloi nderkohe qe punonin me nje subject , Pavel Stepanekun ,me te cilin kane eksperimentuar gjate forma te ndryshme te perceptimit jashte shqisor, duke nisur qe ne fillim te viteve 60-te.
Pas nje trajtimi hipnotizues , qe synonte te vinte ne levizje zotesit e tij jashte shqisore, ai arriti nje sukses te jashtezakonshem ne nje lloj te vecante eksperimenti:te percaktonte ngjyren e letrave te mbyllura ne zarfe.. Ndoshta Stepaneku eshte I pari subject ne historin e parapsikologjis qe jepte prova te zotesive jashteshqisore te besushme dhe te perseritshme .
Gjate eksperimenteve,Stepanakut I paraqitej nje tufe me zarfe te patejdukshmeqe kishin letra te ngjyrosura (p sh te gjelbra nga njera ane dhe te bardha nga tjetra) dhe I kerkohej te thoshte se cila ishte ,sipas tij, ngjyra e anes se siperme te letres. Ne teresi ai arriti nje mesatare pergjigjesh te sakta ,pakez me te larte se vlera 50% qe mund te pritej rastesisht.
Filimisht u mendua qe ,per ndinje arsye te panjohur ,disa shenja I nxitnin me mire aftesite e Stepanakut :ai perqendrohej me mire mbi disa faqe te letrave sesa mbi disa te tjera .Ky perfundim u quajt veprimi I vaterzimit.Por net e vertete dukej disi e ēuditshme, meqenese ishin marre e gjitha masat paraprake qe zarfet te ishin te gjitha njesoj .Pastaj lini nje hipoteze e dyte .
Ndoshta pas ēdo perpjekje te subjektit ,perqendrimi I tij mendor linte nje gjurme mbi shenje, nje gjurme qe permbante nje lloj informacioni .Disa psikologe e kundershtuan teorine e ngopjes ,duke kembengulur qe nuk behej fjale per nje gje tjeter veēse per nje kujtese te thjeshte nga ana e subjektit. Ngopjaduket si nje lloj shenje me fuqishme se karakteristikat e zakonshme te letrave
Rendesia e nje gjykimi te mire
Shembull tipik I shkeljes se ketij parimi eshte besimi ne teorine spiritiste psh:Nje spiritist ne hipnozepersonifikon ne menyre bindese gjyshin tim te vdekur ,thote qe eshte shpirti I tij qe me flet nepermjet spiritistit dhe me ne fund zbulon gjera qe vetem gjyshi im I dinted he qe do te pranohen te drejta vetem me pas.
Ne shek XIX teoria spiritiste dukej e pranueshme .Kishte nje besim te madh te te perkrahur nga feja ,tek shpirtat dhe ne qenie te mbinatyrshme .Per me teper psikolgjia ishte teper e kufizuar per tu dhene te drejte dukurive hipnotizuese ,ndryshimeve te ppritura te personalitetit ,levizjeve te pavetdijshme.Peparimet e psikologjise na japin nje shpjegim te natyrshem te ketyre dukurive te cuditshme mendore .
Dy teori per te kuptuar shfaqjen e tyre jane :
1)Behet fjale ne te vertete per shpirtin e gjyshit ;ai kujton dhe informacionet qe ka marre nepermjet gojes se spiritistit .
2)Besimi i tij tek shpirtrat ka bere qe pervoja e tij te shnderrohej ne shpirtin e gjyshit.Kerkimet per hipnozen dhe per sugjestionimin kane treguar qe nganjehere mund te besohet se jemi shnderruar ne nje tjeter njeri por kjo nuk do te thote se shpirtrat nuk ekzistojne .
Ndoshta perparimi I ardhshem shkencor do te provoje qenien e tyre.Ne vitet 1920 shumica e parapsikologeve pranomte si fakt te provuar vetem ate qe sot quhet telepati ku perms telepatise subjekti marres lexon mendimet e trasmetimit ,pa pasur perceptimit e pamjes se vizatuar .
Explorer- Shkrime: 1004
Parapsikologjia
Parapsikologjia
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin nje interes te madh
ne ditet tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi kete teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne menyre qe te krijohej nje shkence e re e vecante. Per kete arsye parapsikologjia perben nje dege te psikologjise.
Me fjalen parapsikologji jepet te kuptohet sektori i hetimit qe studjon aftesite me te thella dhe te panjohurate shpirtit njerezor. Marrja me kete sector nuk perben ndonje lloj initacion ne mrekullira, por perpjekjen per nje kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetes ne pergjithesi. Kjo qe ne vitet e fundit perben nje zone te re hetimi, ne te vertete nuk eshte aspak e re.
Ne lashtesi te gjithe qyteterimet e lashte u moren me zhvillimin dhe ushtrimin e ketyre fuqive te njeriut.Dhe madje nuk behej fjale per nje studjim ne fenomene te veshtira dhe te pakuptimshme, por per zbatimin e drejte te Ligjeve te Natyres, te dukshem ose te padukshem.
Por per te kuptuar me mire idene e parapsikologjise (te gjendjeve domethene qe ndodhen pertej dhe me lart psikise se njeriut), duhet te te studjojme njeriun si nje qenie e nderlikuar qe, pervec trupit te tij fizik, zoteron dhe nje pjese psikologjike dhe nje pjese shpirterore.
Ky mendim eshte bashkekohor por dhe njekohesisht edhe shume i vjeter dhe tradicional.
Lidhja harmonike e ketyre pjeseve ose trupave perben krijesen e plote njerezore.
Pyetja eshte se sa vete njeriu njeh kete krijese?
Studime dhe mendime bashkekohore na tregojne se ne te vertete njohim shume pak
gjera per veten tone. Njeriu zoteron nje dinamike, aftesi dhe mundesi qe jane gati krejt te panjohura.
Le te perngjajme njeriun me nje ajsberg qe 10% e ekzistences se tij ndodhet mbi siperfaqen e detit (koshience), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshience). Ne kete zone te madhe subkoshiente, pra, ekzistojne dhe shfaqen te ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Ne kete menyre kuptojme se parapsikologjia si nje shkence, eshte studjimi i nje zone te erret.
Sigurisht kjo pjese e erret subkoshiente, me edukimin e pershtatshem, hetimin dhe
kanalizimin mund te ndricohet, dhe keshtu pjesa koshiente te mund te zgjerohet.
Hapi i pare ne kete perpjekje eshte studjimi i botes psikologjike, te quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup eshte kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenet e tij jane te dukshme tek vezhguesit e afte.
Ashtu sikur njeriu i verber eshte i paafte te shikoje fenomenet fizike, ose sikur shume fenomene fizike kane nevoje per makineri te vecanta per tu bere te dukshme, keshtu dhe I verberi yllor/astral nuk shikon asgje dhe shume gjendje te tilla i kalojne koceptimit te tij sikur te mos ekzistonin kurre.
Nevojitet qe Ndergjegjja / koshienca te stervitet dhe te mesohet te veproje ne kete nivel. Dhe kur kjo gje te ndodhe, duhet te perparoje me tej ne studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe te trupit shpirteror.Kuptojme ne kete menyre se sa e gjate
eshte rruga e vetenjohjes dhe te diturise se vertete mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kete zhvillim dhe dije, te quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe i perballojme per cdo dite.
Nuk eshte e nevojshme nje njeri i privilegjuar me aftesi parapsikologjikete jete dhe i zhvilluar shpirterisht, ne menyre qe te dije te njohe dhe te kontrolloje keto fuqi te tij. Me e zakonta eshte te kete lindur me to dhe me te vertete nuk i kontrollon dhe nuk i kanalizon sipas vullnetit dhe deshires se tij.
Kjo eshte nje arsye e rendesishme per te cilen shkencetaret dhe studjuesit nuk kane arritur ne rezultate te caktuara dhe ne konkluzione, por vetem vezhgojne, rregjistrojne dhe testojne, gjithcka qe u perket ketyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pergjigjjet e tij mbi kete teme. Ne jep mesime mbi ligjet universale (karma, rimisherimi), qe influencojne zhvillimin e njeriut dhe percaktojne elementet me te cilat ai lind dhe ndjek kete ecuri.
Na meson per zonat e padukshme te ndergjegjjes/koshiences qe lidhen ngushte me nivelin e dukshem fizik. Na flet per Nje Jete dhe pe si mund te gjitha qeniet te jene te lidhura me njera-tjetren.
Sigurisht qe keto jane teori te pavertetuara, sipas mentalitetit tone, qe i nevojitet prova shume te dukshme dhe te kufizuara. Keshtu do te na duhet per shume kohe akoma te kerkojme ne erresire deri sa te arrijme te mundemi te zgjerojme menyren e konceptimit tone, te behemi me koshiente/ndergjegjshem net e gjitha nivelet dhe te fitojme dijen thelbesore.
Tani do te referohemi mbi disa nga fenomenet me te njohura dhe me te shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: eshte aftesia e veprimit aktiv te nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor clirohet nga trupi fizik. Ka mundesine e levizjes dhe te transportimit me nje shpejtesi te pabesueshme ne cdo lloj distance, ndersa trupi fizik
qendron i palevizur. Sigurisht qe i njejti fenomen behet dhe ne nje menyre jokoshiente, gjate gjumit. Keshtu shpesh here duke u zgjuar, ekziston nje ideja e njeriut mbi dicka qe ai jetoi, por pa pasur ndonje kujtim te caktuar.
Mesazhe enderrore: Jung kishte thene se : Endrrat jane shpesh nje paradhenie e te ardhmes. Ndodh shpesh qe gjate endrrave te fitojme njohuri te duhura, pergjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe te udhetojme ne kohe dhe te jetojme ngjarje te se ardhmes ne krahasim me kohen fizike reale.
Psikometria: eshte aftesia e perjetimit te ngjarjeve te se kaluares nepermjet cdo lloj objekti. Njeriu qe ndodhet ne kete gjendje udhehiqet nga nje objekt I caktuar, qe perfaqson momentet dhe ndodhite qe u zhvilluan gjate ekzistences setij
te kaluar.
Parashikimi: mundesia per te njohur veprime te ardhshme. Ne lashtesi perbente nje intitucion te forte , qe ishin Orakujt.
Intuita ?(insight): eshte mundesia e konceptimit dhe e njohurise pertej shqisave dhe te mendjes sone te kufizuar. Ka te beje me te quajturin syrin e trete,
zhvillimin e parandjenjes tek njeriu.
Telepatia:eshte aftesia e trasmetimit nga nje njeri tek persona te tjere, me mjete jo fizike, te nje figure, mendimi ose ndjenje. Per tu arritur kjo, nevojitet te
mbizoteroje dikush nivelin psikologjik dhe ate mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij te jene mjaft te forta dhe te pastra.
Keto jane disa nga fenomenet kryesore qe quhen fenomene parapsikologjike.
Por rrethi I tyre nuk mbyllet ketu.Pervec kesaj, ashtu sikur thame qe ne fillim, vete parapsikolgjia eshte ne zhvillim e siper pavaresisht se ne ditet tona ajo perben nje zone hetimi dhe studjimi mjaft te zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin nje interes te madh
ne ditet tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi kete teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne menyre qe te krijohej nje shkence e re e vecante. Per kete arsye parapsikologjia perben nje dege te psikologjise.
Me fjalen parapsikologji jepet te kuptohet sektori i hetimit qe studjon aftesite me te thella dhe te panjohurate shpirtit njerezor. Marrja me kete sector nuk perben ndonje lloj initacion ne mrekullira, por perpjekjen per nje kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetes ne pergjithesi. Kjo qe ne vitet e fundit perben nje zone te re hetimi, ne te vertete nuk eshte aspak e re.
Ne lashtesi te gjithe qyteterimet e lashte u moren me zhvillimin dhe ushtrimin e ketyre fuqive te njeriut.Dhe madje nuk behej fjale per nje studjim ne fenomene te veshtira dhe te pakuptimshme, por per zbatimin e drejte te Ligjeve te Natyres, te dukshem ose te padukshem.
Por per te kuptuar me mire idene e parapsikologjise (te gjendjeve domethene qe ndodhen pertej dhe me lart psikise se njeriut), duhet te te studjojme njeriun si nje qenie e nderlikuar qe, pervec trupit te tij fizik, zoteron dhe nje pjese psikologjike dhe nje pjese shpirterore.
Ky mendim eshte bashkekohor por dhe njekohesisht edhe shume i vjeter dhe tradicional.
Lidhja harmonike e ketyre pjeseve ose trupave perben krijesen e plote njerezore.
Pyetja eshte se sa vete njeriu njeh kete krijese?
Studime dhe mendime bashkekohore na tregojne se ne te vertete njohim shume pak
gjera per veten tone. Njeriu zoteron nje dinamike, aftesi dhe mundesi qe jane gati krejt te panjohura.
Le te perngjajme njeriun me nje ajsberg qe 10% e ekzistences se tij ndodhet mbi siperfaqen e detit (koshience), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshience). Ne kete zone te madhe subkoshiente, pra, ekzistojne dhe shfaqen te ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Ne kete menyre kuptojme se parapsikologjia si nje shkence, eshte studjimi i nje zone te erret.
Sigurisht kjo pjese e erret subkoshiente, me edukimin e pershtatshem, hetimin dhe
kanalizimin mund te ndricohet, dhe keshtu pjesa koshiente te mund te zgjerohet.
Hapi i pare ne kete perpjekje eshte studjimi i botes psikologjike, te quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup eshte kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenet e tij jane te dukshme tek vezhguesit e afte.
Ashtu sikur njeriu i verber eshte i paafte te shikoje fenomenet fizike, ose sikur shume fenomene fizike kane nevoje per makineri te vecanta per tu bere te dukshme, keshtu dhe I verberi yllor/astral nuk shikon asgje dhe shume gjendje te tilla i kalojne koceptimit te tij sikur te mos ekzistonin kurre.
Nevojitet qe Ndergjegjja / koshienca te stervitet dhe te mesohet te veproje ne kete nivel. Dhe kur kjo gje te ndodhe, duhet te perparoje me tej ne studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe te trupit shpirteror.Kuptojme ne kete menyre se sa e gjate
eshte rruga e vetenjohjes dhe te diturise se vertete mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kete zhvillim dhe dije, te quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe i perballojme per cdo dite.
Nuk eshte e nevojshme nje njeri i privilegjuar me aftesi parapsikologjikete jete dhe i zhvilluar shpirterisht, ne menyre qe te dije te njohe dhe te kontrolloje keto fuqi te tij. Me e zakonta eshte te kete lindur me to dhe me te vertete nuk i kontrollon dhe nuk i kanalizon sipas vullnetit dhe deshires se tij.
Kjo eshte nje arsye e rendesishme per te cilen shkencetaret dhe studjuesit nuk kane arritur ne rezultate te caktuara dhe ne konkluzione, por vetem vezhgojne, rregjistrojne dhe testojne, gjithcka qe u perket ketyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pergjigjjet e tij mbi kete teme. Ne jep mesime mbi ligjet universale (karma, rimisherimi), qe influencojne zhvillimin e njeriut dhe percaktojne elementet me te cilat ai lind dhe ndjek kete ecuri.
Na meson per zonat e padukshme te ndergjegjjes/koshiences qe lidhen ngushte me nivelin e dukshem fizik. Na flet per Nje Jete dhe pe si mund te gjitha qeniet te jene te lidhura me njera-tjetren.
Sigurisht qe keto jane teori te pavertetuara, sipas mentalitetit tone, qe i nevojitet prova shume te dukshme dhe te kufizuara. Keshtu do te na duhet per shume kohe akoma te kerkojme ne erresire deri sa te arrijme te mundemi te zgjerojme menyren e konceptimit tone, te behemi me koshiente/ndergjegjshem net e gjitha nivelet dhe te fitojme dijen thelbesore.
Tani do te referohemi mbi disa nga fenomenet me te njohura dhe me te shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: eshte aftesia e veprimit aktiv te nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor clirohet nga trupi fizik. Ka mundesine e levizjes dhe te transportimit me nje shpejtesi te pabesueshme ne cdo lloj distance, ndersa trupi fizik
qendron i palevizur. Sigurisht qe i njejti fenomen behet dhe ne nje menyre jokoshiente, gjate gjumit. Keshtu shpesh here duke u zgjuar, ekziston nje ideja e njeriut mbi dicka qe ai jetoi, por pa pasur ndonje kujtim te caktuar.
Mesazhe enderrore: Jung kishte thene se : Endrrat jane shpesh nje paradhenie e te ardhmes. Ndodh shpesh qe gjate endrrave te fitojme njohuri te duhura, pergjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe te udhetojme ne kohe dhe te jetojme ngjarje te se ardhmes ne krahasim me kohen fizike reale.
Psikometria: eshte aftesia e perjetimit te ngjarjeve te se kaluares nepermjet cdo lloj objekti. Njeriu qe ndodhet ne kete gjendje udhehiqet nga nje objekt I caktuar, qe perfaqson momentet dhe ndodhite qe u zhvilluan gjate ekzistences setij
te kaluar.
Parashikimi: mundesia per te njohur veprime te ardhshme. Ne lashtesi perbente nje intitucion te forte , qe ishin Orakujt.
Intuita ?(insight): eshte mundesia e konceptimit dhe e njohurise pertej shqisave dhe te mendjes sone te kufizuar. Ka te beje me te quajturin syrin e trete,
zhvillimin e parandjenjes tek njeriu.
Telepatia:eshte aftesia e trasmetimit nga nje njeri tek persona te tjere, me mjete jo fizike, te nje figure, mendimi ose ndjenje. Per tu arritur kjo, nevojitet te
mbizoteroje dikush nivelin psikologjik dhe ate mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij te jene mjaft te forta dhe te pastra.
Keto jane disa nga fenomenet kryesore qe quhen fenomene parapsikologjike.
Por rrethi I tyre nuk mbyllet ketu.Pervec kesaj, ashtu sikur thame qe ne fillim, vete parapsikolgjia eshte ne zhvillim e siper pavaresisht se ne ditet tona ajo perben nje zone hetimi dhe studjimi mjaft te zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com

lleila- Shkrime: 21
Parapsikologjia
PARAPSIKOLOGJIA, ZONA E ERRĖT E TRURIT
Me fjalėn parapsikologji jepet tė kuptohet sektori i hetimit qė studion aftėsitė mė tė thella dhe tė panjohura tė shpirtit njerėzor
Parapsikologjia, zone e erret e trurit
Parapsikologjia dhe tė gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin njė interes tė madh nė ditėt tona. Nė mesin e shekullit XX filluan hetimet e para shkencore mbi kėtė temė, por pa arritur nė nivele tė plota, nė mėnyrė qė tė krijohej njė shkencė e re e veēantė. Pėr kėtė arsye, parapsikologjia pėrbėn njė degė tė psikologjisė.
Me fjalėn parapsikologji jepet tė kuptohet sektori i hetimit qė studion aftėsitė mė tė thella dhe tė panjohura tė shpirtit njerėzor. Marrja me kėtė sektor nuk pėrbėn ndonjė lloj initacion nė "mrekullira", por pėrpjekjen pėr njė kuptim sa mė tė mirė tė njeriut dhe tė jetės nė pėrgjithėsi. Kjo qė nė vitet e fundit pėrbėn njė zonė tė re hetimi, nė tė vėrtetė nuk ėshtė aspak e re.
Nė lashtėsi tė gjithė qytetėrimet e lashtė u morėn me zhvillimin dhe ushtrimin e kėtyre fuqive tė njeriut. Dhe madje nuk bėhej fjalė pėr njė studim nė fenomene tė vėshtira dhe tė pakuptimshme, por pėr zbatimin e drejtė tė Ligjeve tė Natyrės, tė dukshėm ose tė padukshėm.
Por pėr tė kuptuar mė mirė idenė e parapsikologjisė (tė gjendjeve domethėnė qė ndodhen pėrtej dhe mė lart psikisė sė njeriut), duhet tė tė studiojmė njeriun si njė qenie e ndėrlikuar qė, pėrveē trupit tė tij fizik, zotėron dhe njė pjesė psikologjike dhe njė pjesė shpirtėrore.
Ky mendim ėshtė bashkėkohor, por dhe njėkohėsisht edhe shumė i vjetėr dhe tradicional. Lidhja harmonike e kėtyre pjesėve ose "trupave" pėrbėn krijesėn e plotė njerėzore. Pyetja ėshtė se sa vetė njeriu njeh kėtė krijesė?
Studime dhe mendime bashkėkohore na tregojnė se nė tė vėrtetė njohim shumė pak gjėra pėr veten tonė. Njeriu zotėron njė dinamikė, aftėsi dhe mundėsi qė janė gati krejt tė panjohura.
Le tė pėrngjajmė njeriun me njė ajsberg qė 10% e ekzistencės sė tij ndodhet mbi sipėrfaqen e detit (koshiencė) dhe 90% ndodhet e fundosur brenda ujit (subkoshiencė). Nė kėtė zonė tė madhe subkoshiente, pra, ekzistojnė dhe shfaqen tė ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Nė kėtė mėnyrė, kuptojmė se parapsikologjia si nje shkencė, ėshtė studimi i njė zone "tė errėt".
Sigurisht kjo pjesė e errėt subkoshiente, me edukimin e pėrshtatshėm, hetimin dhe kanalizimin mund tė ndriēohet dhe kėshtu pjesa koshiente tė mund tė zgjerohet.
Hapi i parė nė kėtė pėrpjekje ėshtė studimi i botės psikologjike, tė quajturit nga esoterizmi tradicional "trupi yllor/astral". Ky trup ėshtė kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenėt e tij janė tė dukshme tek vėzhguesit e aftė.
Ashtu sikur njeriu i verbėr ėshtė i paaftė tė shikojė fenomenet fizike, ose sikur shumė fenomene fizike kanė nevojė pėr makineri tė veēanta pėr t'u bėrė tė dukshme, kėshtu dhe "i verbėri yllor/astral" nuk shikon asgjė dhe shumė gjendje tė tilla i kalojnė konceptimit tė tij sikur tė mos ekzistonin kurrė.
Nevojitet qė ndėrgjegjja/koshienca tė stėrvitet dhe tė mėsohet tė veprojė nė kėtė nivel. Dhe kur kjo gjė tė ndodhė, duhet tė pėrparojė mė tej nė studimin e trupit mendor dhe akoma dhe tė trupit shpirtėror. Kuptojmė nė kėtė mėnyrė se sa e gjatė ėshtė rruga e vetėnjohjes dhe e diturisė sė vėrtetė mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kėtė zhvillim dhe dije, tė quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe i pėrballojmė pėr ēdo ditė.
Nuk ėshtė e nevojshme njė njeri i privilegjuar me aftėsi parapsikologjike tė jetė dhe i zhvilluar shpirtėrisht, nė mėnyrė qė tė dijė tė njohė dhe tė kontrollojė kėto fuqi tė tij. Mė e zakonta ėshtė tė ketė lindur me to dhe me tė vėrtetė nuk i kontrollon dhe nuk i kanalizon sipas vullnetit dhe dėshirės sė tij.
Kjo ėshtė njė arsye e rėndėsishme pėr tė cilėn shkencėtarėt dhe studiuesit nuk kanė arritur nė rezultate tė caktuara dhe nė konkluzione, por vetėm vėzhgojnė, regjistrojnė dhe testojnė, gjithēka qė u pėrket kėtyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pėrgjigjet e tij mbi kėtė temė. Na jep mėsime mbi ligjet universale (karma, rimishėrimi), qė influencojnė zhvillimin e njeriut dhe pėrcaktojnė elementėt me tė cilat ai lind dhe ndjek kėtė ecuri.
Na mėson pėr zonat e padukshme tė ndėrgjegjes/koshiencės qė lidhen ngushtė me nivelin e dukshėm fizik. Na flet pėr Njė Jetė dhe pėr si mund tė gjitha qeniet tė jenė tė lidhura me njėra-tjetrėn.
Sigurisht qė kėto janė teori tė pavėrtetuara, sipas mentalitetit tonė, qė i nevojitet prova shumė tė "dukshme" dhe tė kufizuara. Kėshtu do tė na duhet pėr shumė kohė akoma tė kėrkojmė "nė errėsirė" deri sa tė arrijmė tė mundemi tė zgjerojmė mėnyrėn e konceptimit tonė, tė bėhemi mė koshientė/ndėrgjegjshėm nė tė gjitha nivelet dhe tė fitojmė dijen thelbėsore.
Tani do tė referohemi mbi disa nga fenomenet mė tė njohura dhe mė tė shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje astrale/yllore: ėshtė aftėsia e veprimit aktiv tė nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor ēlirohet nga trupi fizik. Ka mundėsinė e lėvizjes dhe tė transportimit me njė shpejtėsi tė pabesueshme nė ēdo lloj distance, ndėrsa trupi fizik qėndron i palėvizur. Sigurisht qė i njėjti fenomen bėhet dhe nė njė mėnyrė jokoshiente, gjatė gjumit. Kėshtu shpesh herė duke u zgjuar, ekziston ideja e njeriut mbi diēka qė ai jetoi, por pa pasur ndonjė kujtim tė caktuar.
Mesazhe ėndėrrore: Jung kishte thėnė se: "Ėndrrat janė shpesh njė paradhėnie e tė ardhmes". Ndodh shpesh qė gjatė ėndrrave tė fitojmė njohuri tė duhura, pėrgjigje mbi problemet tona dhe madje dhe tė udhėtojmė nė kohė dhe tė jetojmė ngjarje tė sė ardhmes nė krahasim me kohėn fizike "reale".
Psikometria: ėshtė aftėsia e pėrjetimit tė ngjarjeve tė sė kaluarės nėpėrmjet ēdo lloj objekti. Njeriu qė ndodhet nė kėtė gjendje udhėhiqet nga njė objekt i caktuar, qė pėrfaqėson momentet dhe ndodhitė qė u zhvilluan gjatė ekzistencės sė tij tė kaluar.
Parashikimi: mundėsia pėr tė njohur veprime tė ardhshme. Nė lashtėsi pėrbėnte njė intitucion tė fortė, qė ishin Orakujt.
Intuita? (Insight): ėshtė mundėsia e konceptimit dhe e njohurisė pėrtej shqisave dhe tė mendjes sonė tė kufizuar. Ka tė bėjė me tė quajturin syrin e tretė, zhvillimin e parandjenjės tek njeriu.
Telepatia: ėshtė aftėsia e transmetimit nga njė njeri tek persona tė tjerė, me mjete jo fizike, tė njė figure, mendimi ose ndjenje. Pėr t'u arritur kjo, nevojitet tė mbizotėrojė dikush nivelin psikologjik dhe atė mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij tė jenė mjaft tė forta dhe tė pastra.
Kėto janė disa nga fenomenet kryesore qė quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi i tyre nuk mbyllet kėtu. Kėshtu do tė referohemi mbi fenomenet e tjerė nė njė artikull tė ardhshėm. Pėrveē kėsaj, ashtu sikur thamė qė nė fillim, vetė parapsikolgjia ėshtė nė zhvillim e sipėr, pavarėsisht se nė ditėt tona ajo pėrbėn njė zonė hetimi dhe studimi mjaft tė zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com
Me fjalėn parapsikologji jepet tė kuptohet sektori i hetimit qė studion aftėsitė mė tė thella dhe tė panjohura tė shpirtit njerėzor
Parapsikologjia, zone e erret e trurit
Parapsikologjia dhe tė gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin njė interes tė madh nė ditėt tona. Nė mesin e shekullit XX filluan hetimet e para shkencore mbi kėtė temė, por pa arritur nė nivele tė plota, nė mėnyrė qė tė krijohej njė shkencė e re e veēantė. Pėr kėtė arsye, parapsikologjia pėrbėn njė degė tė psikologjisė.
Me fjalėn parapsikologji jepet tė kuptohet sektori i hetimit qė studion aftėsitė mė tė thella dhe tė panjohura tė shpirtit njerėzor. Marrja me kėtė sektor nuk pėrbėn ndonjė lloj initacion nė "mrekullira", por pėrpjekjen pėr njė kuptim sa mė tė mirė tė njeriut dhe tė jetės nė pėrgjithėsi. Kjo qė nė vitet e fundit pėrbėn njė zonė tė re hetimi, nė tė vėrtetė nuk ėshtė aspak e re.
Nė lashtėsi tė gjithė qytetėrimet e lashtė u morėn me zhvillimin dhe ushtrimin e kėtyre fuqive tė njeriut. Dhe madje nuk bėhej fjalė pėr njė studim nė fenomene tė vėshtira dhe tė pakuptimshme, por pėr zbatimin e drejtė tė Ligjeve tė Natyrės, tė dukshėm ose tė padukshėm.
Por pėr tė kuptuar mė mirė idenė e parapsikologjisė (tė gjendjeve domethėnė qė ndodhen pėrtej dhe mė lart psikisė sė njeriut), duhet tė tė studiojmė njeriun si njė qenie e ndėrlikuar qė, pėrveē trupit tė tij fizik, zotėron dhe njė pjesė psikologjike dhe njė pjesė shpirtėrore.
Ky mendim ėshtė bashkėkohor, por dhe njėkohėsisht edhe shumė i vjetėr dhe tradicional. Lidhja harmonike e kėtyre pjesėve ose "trupave" pėrbėn krijesėn e plotė njerėzore. Pyetja ėshtė se sa vetė njeriu njeh kėtė krijesė?
Studime dhe mendime bashkėkohore na tregojnė se nė tė vėrtetė njohim shumė pak gjėra pėr veten tonė. Njeriu zotėron njė dinamikė, aftėsi dhe mundėsi qė janė gati krejt tė panjohura.
Le tė pėrngjajmė njeriun me njė ajsberg qė 10% e ekzistencės sė tij ndodhet mbi sipėrfaqen e detit (koshiencė) dhe 90% ndodhet e fundosur brenda ujit (subkoshiencė). Nė kėtė zonė tė madhe subkoshiente, pra, ekzistojnė dhe shfaqen tė ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Nė kėtė mėnyrė, kuptojmė se parapsikologjia si nje shkencė, ėshtė studimi i njė zone "tė errėt".
Sigurisht kjo pjesė e errėt subkoshiente, me edukimin e pėrshtatshėm, hetimin dhe kanalizimin mund tė ndriēohet dhe kėshtu pjesa koshiente tė mund tė zgjerohet.
Hapi i parė nė kėtė pėrpjekje ėshtė studimi i botės psikologjike, tė quajturit nga esoterizmi tradicional "trupi yllor/astral". Ky trup ėshtė kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenėt e tij janė tė dukshme tek vėzhguesit e aftė.
Ashtu sikur njeriu i verbėr ėshtė i paaftė tė shikojė fenomenet fizike, ose sikur shumė fenomene fizike kanė nevojė pėr makineri tė veēanta pėr t'u bėrė tė dukshme, kėshtu dhe "i verbėri yllor/astral" nuk shikon asgjė dhe shumė gjendje tė tilla i kalojnė konceptimit tė tij sikur tė mos ekzistonin kurrė.
Nevojitet qė ndėrgjegjja/koshienca tė stėrvitet dhe tė mėsohet tė veprojė nė kėtė nivel. Dhe kur kjo gjė tė ndodhė, duhet tė pėrparojė mė tej nė studimin e trupit mendor dhe akoma dhe tė trupit shpirtėror. Kuptojmė nė kėtė mėnyrė se sa e gjatė ėshtė rruga e vetėnjohjes dhe e diturisė sė vėrtetė mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kėtė zhvillim dhe dije, tė quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe i pėrballojmė pėr ēdo ditė.
Nuk ėshtė e nevojshme njė njeri i privilegjuar me aftėsi parapsikologjike tė jetė dhe i zhvilluar shpirtėrisht, nė mėnyrė qė tė dijė tė njohė dhe tė kontrollojė kėto fuqi tė tij. Mė e zakonta ėshtė tė ketė lindur me to dhe me tė vėrtetė nuk i kontrollon dhe nuk i kanalizon sipas vullnetit dhe dėshirės sė tij.
Kjo ėshtė njė arsye e rėndėsishme pėr tė cilėn shkencėtarėt dhe studiuesit nuk kanė arritur nė rezultate tė caktuara dhe nė konkluzione, por vetėm vėzhgojnė, regjistrojnė dhe testojnė, gjithēka qė u pėrket kėtyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pėrgjigjet e tij mbi kėtė temė. Na jep mėsime mbi ligjet universale (karma, rimishėrimi), qė influencojnė zhvillimin e njeriut dhe pėrcaktojnė elementėt me tė cilat ai lind dhe ndjek kėtė ecuri.
Na mėson pėr zonat e padukshme tė ndėrgjegjes/koshiencės qė lidhen ngushtė me nivelin e dukshėm fizik. Na flet pėr Njė Jetė dhe pėr si mund tė gjitha qeniet tė jenė tė lidhura me njėra-tjetrėn.
Sigurisht qė kėto janė teori tė pavėrtetuara, sipas mentalitetit tonė, qė i nevojitet prova shumė tė "dukshme" dhe tė kufizuara. Kėshtu do tė na duhet pėr shumė kohė akoma tė kėrkojmė "nė errėsirė" deri sa tė arrijmė tė mundemi tė zgjerojmė mėnyrėn e konceptimit tonė, tė bėhemi mė koshientė/ndėrgjegjshėm nė tė gjitha nivelet dhe tė fitojmė dijen thelbėsore.
Tani do tė referohemi mbi disa nga fenomenet mė tė njohura dhe mė tė shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje astrale/yllore: ėshtė aftėsia e veprimit aktiv tė nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor ēlirohet nga trupi fizik. Ka mundėsinė e lėvizjes dhe tė transportimit me njė shpejtėsi tė pabesueshme nė ēdo lloj distance, ndėrsa trupi fizik qėndron i palėvizur. Sigurisht qė i njėjti fenomen bėhet dhe nė njė mėnyrė jokoshiente, gjatė gjumit. Kėshtu shpesh herė duke u zgjuar, ekziston ideja e njeriut mbi diēka qė ai jetoi, por pa pasur ndonjė kujtim tė caktuar.
Mesazhe ėndėrrore: Jung kishte thėnė se: "Ėndrrat janė shpesh njė paradhėnie e tė ardhmes". Ndodh shpesh qė gjatė ėndrrave tė fitojmė njohuri tė duhura, pėrgjigje mbi problemet tona dhe madje dhe tė udhėtojmė nė kohė dhe tė jetojmė ngjarje tė sė ardhmes nė krahasim me kohėn fizike "reale".
Psikometria: ėshtė aftėsia e pėrjetimit tė ngjarjeve tė sė kaluarės nėpėrmjet ēdo lloj objekti. Njeriu qė ndodhet nė kėtė gjendje udhėhiqet nga njė objekt i caktuar, qė pėrfaqėson momentet dhe ndodhitė qė u zhvilluan gjatė ekzistencės sė tij tė kaluar.
Parashikimi: mundėsia pėr tė njohur veprime tė ardhshme. Nė lashtėsi pėrbėnte njė intitucion tė fortė, qė ishin Orakujt.
Intuita? (Insight): ėshtė mundėsia e konceptimit dhe e njohurisė pėrtej shqisave dhe tė mendjes sonė tė kufizuar. Ka tė bėjė me tė quajturin syrin e tretė, zhvillimin e parandjenjės tek njeriu.
Telepatia: ėshtė aftėsia e transmetimit nga njė njeri tek persona tė tjerė, me mjete jo fizike, tė njė figure, mendimi ose ndjenje. Pėr t'u arritur kjo, nevojitet tė mbizotėrojė dikush nivelin psikologjik dhe atė mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij tė jenė mjaft tė forta dhe tė pastra.
Kėto janė disa nga fenomenet kryesore qė quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi i tyre nuk mbyllet kėtu. Kėshtu do tė referohemi mbi fenomenet e tjerė nė njė artikull tė ardhshėm. Pėrveē kėsaj, ashtu sikur thamė qė nė fillim, vetė parapsikolgjia ėshtė nė zhvillim e sipėr, pavarėsisht se nė ditėt tona ajo pėrbėn njė zonė hetimi dhe studimi mjaft tė zgjeruar.
http://dituri.wordpress.com
Explorer- Shkrime: 1004
Ēėshtė parapsikologjia dhe fushat e saja?
Ēėshtė parapsikologjia dhe fushat e saja?
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin njė interes te madh ne ditėt tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi ketė teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne mėnyrė qe te krijohej njė shkence e re e veēante. Pėr ketė arsye parapsikologjia pėrben njė dege te psikologjise.
Me fjalėn parapsikologji jepet te kuptohet sektori i hetimit qe studion aftėsitė me te thella dhe te panjohurat shpirtit njerėzor. Marrja me ketė sektor nuk pėrben ndonjė lloj initacion dhe as ndonjė mrekullia, por pėrpjekjen pėr njė kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetės ne pėrgjithėsi. Kjo qe ne vitet e fundit pėrben njė fushe te re tė hulumtimeve shkencore qė nė tė vėrtetė nuk ėshtė aspak e re.
Parapsikologjia nga fjala e greqishtes vjetėr para pranė, kundėr dhe psikologjia shkencė pėr jetėn e psikike, qė nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrveē disiplinė e psikologjisė, qė merret me studimin e dukurive e tė proceseve parafizike, parafiziologjike dhe parapsikike, pėrkatėsisht me dukuritė e proceset kulte, tė ēuditshme, tė panjohura, qė gjenden pranė ose pėrkundėr dukurive e proceseve normale e tė natyrshme fizike, fiziologjike e psikike, ligjet, esencėn dhe shkaqet e tė cilave nuk janė nė gjendje ti shpjegojnė shkencat natyrore (fizika, kimia, biologjia) dhe psikologjia empirike, shkencore.
Nė dukuri e procese tė kėtilla bėjnė pjesė:
telekineza (vėnia nė lėvizje e gjėsendeve nga njė largėsi dhe pa kontakt tė drejtpėrdrejtė),
levitacioni (ēlirimi i trupit material nga pesha e tyre dhe, si rrjedhojė, mundėsia qė tė qėndrojnė), materializmi (tė bėrit trup, materie e atyre entiteteve qė janė jo-trupor mendimi, shpirti etj.)
parafizika;
pastaj biokineza, pėrkatėsisht shėrim i plagėve dhe rritja e trupit apo e organeve (parafiziologjiike)
dhe telepatia,
psikokineza,
kriptesteza,
prekognicioni,
etrogognicioni, leximi i mendimeve tė tjetėrkujt, hipnoza, trauma, sugjestioni, autosugjestioni, ekstaza etj. tė gjitha kėto dukuri e procese gjenden jashtė hulumtimeve tė shkencės empirike tė psikologjisė.
Tentativat e para qė kėto dukuri e procese tė shpjegohen dhe tė klasifikohen shkencėrisht i gjejmė nė veprat e vitalistit gjerman Hans Drishit (Parapsychologie, die Wissenschaft von den okulten Erscheinungen Parapsikologjia, shkenca, dukuritė okulte), tė parapsikologut I.B. Rhine (Neuland der Seele _ Toka e re e shpirtit) etj. Mirėpo, fjalėn parapsikologji i pari e pėrdori Maks Dessoir.
Parapsikologėt kanė zbuluar se, pėrveē shqisave normale, njeriu ka edhe njė shqisė tjetėr tė gjashtė, me anė tė sė cilės arrin tė pėrftojė informacione tė tjera pėr realitetin qė e rrethon. Kjo shqise quhet perceptimi i jashtėshqisor, pėr tė treguar qė lejon kapjen e informacionit jashtė sferės normale tė shqisave jashtėtėshqisor.
Pėr arsye praktike dallohet: largpamėsia, kur kjo shqise lidhet me ngjarje tė largėta, dhe telepatia, kur pėrdoret pėr tė kapur pėrvoja subjektive tė njerėzve tė tjerė.
Pėr shekuj me radhė, shkenca ka pėrpunuar ecuri tė veēanta dhe rregulla tė forta pėr marrjen e saktė tė informacionit si fjala vjen, nėpėrmjet vėzhgimit ose eksperimentit dhe pėr vlerėsimin e informacioneve tė marra.
Shkenca nuk ėshtė vetėm njė grumbullim i organizuar i informacioneve pėr gjithėsinė, por ėshtė mė tepėr njė ecuri metodike pėr tė arritur nė njohuri tė vlefshme dhe tė dobishme. Kureshtja e shkencėtarėve dhe kėrkimi i tyre i vazhdueshėm e kėmbėngulės i sė vėrtetės janė vetėm fillim. Ajo qė nė tė vėrtetė e bėn punėn e tyre plotėsisht shkencore ėshtė zbatimi i metodave shkencore.
Ky zbatim nuk vlen vetėm pėr shkencėn e parapsikologjive por pėr ēfarėdolloj disipline tjetėr. Para se njė studiues i ēfarė do shkencės ashtu vlen edhe pėr parapsikologjinė duhet tė pėrvetėsojė bazat e shėndosha tė dijes, fryt i kėrkimeve tė brezave tė shkencėtarėve, dhe tė bėhet zot i teknikave eksperimentuese e tė pėrsosura pėrmes shekujve, ėshtė i nevojshėm studimi i shumė vėllimeve dhe viteve nė zbatim.
Kėto rregulla do tė drejtojnė jo vetėm vėzhgimin e dukurive (fenomenet) por edhe shkrimin e kėrkimit i bėrė, por jo e fundit, tė mendimit tė njė hulumtuesit. Ashtu edhe parapsikologjia i nėnshtrohet kėtyre rregullave tė lojės shkencore. Po ashtu si rregull nė shkencė nuk njihet kurrė e vėrteta absolute.
Rrjedhimisht, nuk mund tė lihet pas dore njė kundėrshtim qė ndeshet mjaft shpesh nė letėrsinė klasike pėr fenomene pėrkatėsisht dukuritė e aftėsisė, si fjala vjen, shpirtėfolėsve fizike (shpesh tė imituara duke bėrė ndonjė hile): pohimi qė kėto dukuri, pėr vetė natyrėn e tyre nuk kapen nė rrethana kur mund tė vėrehen drejtpėrdrejt dhe qė humbasin nga fakti i thjeshtė qė vėshtrohen prej dikujt.
Nė qoftė se me tė vėrtetė kėto dukuri nuk kapen nga syri i njė qenieje njerėzore, sot ka telekamera dhe mjete tė tjera teknike pėr ti regjistruar. Edhe pse pėr ironi, sot shfaqen mė tė pakapshme se kurrė me gjithė proceset teknologjike dhe pėrsosmėrinė e pajisjeve kėrkimore.
Dhe, nė kėtė mėnyrė, kthehemi nė pikėn e zakonshme: u takon eksperimentuesve tė vendosin kushtet tė tillash qė e bėjnė tė besueshėm vėzhgimin.
Mė shumė se njė shekull mė parė, fizikani i madh dhe studiuesi psikik William Crookes e shpreh kėtė nevojė nė mėnyrė shumė tė qarė (Quarterly Journal of Science, 1870). Shpirtrat na flasin me tinguj depėrtues, tė ardhur nga pjesė tė ndryshme tė njė dhome, kur dy ose mė shumė njerėz rrinė ulur rreth njė tavoline. Eksperimentuesit ka tė drejtė tė kėrkojė qė kėto zhurma tė krijohen mbi membranėn e aparatit tė tij tė regjistrimit automatik.
Spiritisti flet pėr dhoma dhe shtėpi tė goditura dhe nganjėherė tė shkatėrruara, nga njė fuqi mbinatyrore. Njeriu i shkencės kėrkon vetėm qė tė vihet nė lėvizje njė lavjerrės i mbyllur nė njė kafaz xhami tė varur nė njė mur.
Spiritisti flet pėr mobile tė rėnda tė lėvizura nga njėra dhomė nė tjetrėn pa ndėrhyrjen e njeriut. Ndėrsa njeriu i shkencės ka krijuar instrumente qė mund ta ndajnė gjatėsinė e njė gishti nė njė milion pjesė dhe ka tė drejtė kur dyshon pėr atė qė i ėshtė thėnė nė qoftė se ajo fuqi nuk arrin tė lėvizė qoftė edhe njė shkallė shigjetėn e instrumentit tė tij.
Spiritisti flet pėr lule tė mbuluara nga vesa, pėr fruta dhe qenie tė gjalla qė lėvizin pėrmes dritareve tė mbyllura dhe pėrmes muresh tė forta. Studiuesi shkencor kėrkon qė njė peshė (qoftė edhe e njėmijta pjesė e njė kokrre gruri) tė vendoset mbi pjatėn e peshores sė tij tė mbyllur nė njė kuti.
Pothuajse edhe pas 100 vjetėve edhe sot e kėsaj ditėt njė konstatim i tillė mbetet aktual sa i pėrket shkencės parapsikologjisė.
Ta shikojmė se me ēfarė merret parapsikologjia:
I. PARAPSIKOLOGJIA : Hulumtimet pėrkatėsisht gjurmimet i percepcioneve jashtėshqisore, (ndryshe e quajtur si ESP fenomene, qė ėshtė shkurtesė angleze e fjalėve: extra sensory perception ESP). Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) Telepatia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė sė komunikimit mental nga largėsia, ndėrmjet dy a mė tepėr personave, pa kontakt fizik tė drejtpėrdrejtė;
b) Largpamėsia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė sė regjistrimit tė qartė mental tė ngjarjeve nga largėsia, qė diku janė nė ndodhje e sipėr;
c) Prekognacia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė pėr parathėnien e ngjarjeve tė ndryshme para se tė ndodhin ato;
d) Retrokognacia: gjurmimi dhe vėzhgimi hulumtimi i dukurisė sė qasjes sė qartė perceptimeve nė ngjarjet qė kanė ndodhur nė njė kohė tė kaluar.
II. PSIKOKINEZA : gjurmon ndikimi i energjisė mentale nė lėvizjen e gjėsendeve fizike Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshin hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) Materializmi- gjurmimi i dukurive tė paraqitjes sė gjėsendeve materiale, pa qenė ato mė parė tė pranishme aty;
b) Dematerializmi: gjurmimi i dukurisė sė zhdukjes sė gjėsendeve fizike, tė cilat, paraprakisht, kanė qenė prezentė;
c) Levitacioni: gjurmimi i dukurive tė ngathtėsisė mbi forcėn e gravitetit dhe qėndrimit tė sendit fizik pezull mbi sipėrfaqen e mbėshtetjes tokėsore ( kėtu mė tepėr hulumtimi orientohet kah dukuria e ngritjes sė trupit dhe qėndrimi pezull mbi sipėrfaqen e platesė tokėsore);
d) Teleportacioni: gjurmimi i dukurive tė dematerializimit tė gjėsendeve fizike dhe bartjes sė tyre nga njė vend nė njė vend tjetėr;
e) Shėrimi psikik: gjurmimi i shėrimit tė llojllojshme tė sėmundjeve tė ndryshme pėrmes metodave psikike tė veprimit;
f) Fotografia mentale: gjurmimi i mundėsisė sė fotografimit nė shiritin e celularit filmik tė pamjeve tė ndryshme tė paramenduara si figuracione psikike.
III. PSIKOFIZIKA gjurmimi i manifestimeve fizike tė dukurive parapsikologjike dhe formave tė ndryshme tė shprehjeve paranormale tė energjisė. Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen gjurmimet e shfaqjeve e llojllojshme tė kėtyre dukurive:
a) Parafizika: gjurmimi i dukurive tė ndryshme tė manifestimeve energjetike, tė cilat janė evidente, por nuk pėrkojnė me ligjshmėritė e njohura tė fizikės materiale;
b) UFO-Fenomentet: gjurmimi i ekzistimit tė civilizimeve tjera jashtėtokėsore nė Univers dhe mundėsia e vėnies sė kontakteve me ta;
c) Energjia piramidale: gjurmimi i dukurive tė manifestimit tė energjisė specifike nė hapėsirėn e brendėsisė sė piramidave tė lashta egjiptiane dhe ndryshimeve qė ajo shkakton nė strukturėn substanciale tė disa elementeve, me njė theks tė veēantė tė ndikimit tė kėsaj energjie nė psiken e njeriut.
IV. NOETIKA : ėshtė njė njohuri specifike kėrkimore qė vepron nė kuadrin e parapsikologjisė, e qė merret me gjurmimin e shpirtit dhe tė vetėdijes, si dhe dukurive tė kėsaj natyre. Nė kėtė fushė tė veēantė kėrkimore janė kėto degė:
a) Psikologjia transpersonale: e cila merret me hulumtimin e potencialeve tė ndryshme tė zhvillimit njerėzor;
b) Tanatologjia: hulumtimi i ndodhjes sė procesit tė vdekjes;
c) Gjendjet e ndryshme shpirtėrore: hulumtimi i gjendjeve tė llojllojshme shpirtėrore nė momentin e transit psikik, qetėsisė meditative, gjendjes hipnotike, projeksionit astral (udhėtimi i vetėdijshėm i shpirtit nė hapėsirat e pakufizuara jashtė trupit), krijimtarinė e ndėrvetėdijshme dhe formave tė ndryshme tė kėtij manifestimi, siē bie fjala tė shkruarit automatizuar nė gjendje tė pavetėdijshme, etj.;
d) Sistemet e ushtrimeve tradicionale: kjo degė e lėmit tė parapsikologjisė, ka tė bėj me hulumtimin e koncentrimit mental, meditimit, jogės, hipnozės dhe autohipnozės, sugjestionit dhe autosugjestionit, etj.
Sikurse mund tė vėrejmė nga ky prezantim, lėnda studimore e parapsikologjisė ėshtė tejet voluminoze. Qė tė jetė sa mė e suksesshme nė rrugėn e vetė kėrkimore, asaj i nevojitet njė qasje multi-disiplinare. Pra, i nevojitet edhe ndihma e inkuadrimit tė shkencave tjera ekzakte nė kėtė drejtim.
Njė faktor tjetėr i favorshėm nė kėtė drejtim, e qė kontribuon nė ngritjen kualitative tė metodave hulumtuese tė parapsikologjisė ėshtė, po ashtu, edhe zhvillimi i madh dhe i hovshėm i teknikės sė sofistikuar digjitale.
Dhe, pėr fund, lirisht mund tė konstatojmė se, parapsikologjia sot, nuk ėshtė mė njė lėmi e individėve tė papėrcaktuar kureshtar, por njė njohuri e re serioze qė ėshtė nė ekspansion tė vėrtetė.
Don Nosh Gjolaj
Parapsikologjia, dhe te gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin njė interes te madh ne ditėt tona. Ne mesin e shekullit te 20 filluan hetimet e para shkencore mbi ketė teme, por pa arritur ne nivele te plota, ne mėnyrė qe te krijohej njė shkence e re e veēante. Pėr ketė arsye parapsikologjia pėrben njė dege te psikologjise.
Me fjalėn parapsikologji jepet te kuptohet sektori i hetimit qe studion aftėsitė me te thella dhe te panjohurat shpirtit njerėzor. Marrja me ketė sektor nuk pėrben ndonjė lloj initacion dhe as ndonjė mrekullia, por pėrpjekjen pėr njė kuptim sa me te mire te njeriut dhe te jetės ne pėrgjithėsi. Kjo qe ne vitet e fundit pėrben njė fushe te re tė hulumtimeve shkencore qė nė tė vėrtetė nuk ėshtė aspak e re.
Parapsikologjia nga fjala e greqishtes vjetėr para pranė, kundėr dhe psikologjia shkencė pėr jetėn e psikike, qė nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrveē disiplinė e psikologjisė, qė merret me studimin e dukurive e tė proceseve parafizike, parafiziologjike dhe parapsikike, pėrkatėsisht me dukuritė e proceset kulte, tė ēuditshme, tė panjohura, qė gjenden pranė ose pėrkundėr dukurive e proceseve normale e tė natyrshme fizike, fiziologjike e psikike, ligjet, esencėn dhe shkaqet e tė cilave nuk janė nė gjendje ti shpjegojnė shkencat natyrore (fizika, kimia, biologjia) dhe psikologjia empirike, shkencore.
Nė dukuri e procese tė kėtilla bėjnė pjesė:
telekineza (vėnia nė lėvizje e gjėsendeve nga njė largėsi dhe pa kontakt tė drejtpėrdrejtė),
levitacioni (ēlirimi i trupit material nga pesha e tyre dhe, si rrjedhojė, mundėsia qė tė qėndrojnė), materializmi (tė bėrit trup, materie e atyre entiteteve qė janė jo-trupor mendimi, shpirti etj.)
parafizika;
pastaj biokineza, pėrkatėsisht shėrim i plagėve dhe rritja e trupit apo e organeve (parafiziologjiike)
dhe telepatia,
psikokineza,
kriptesteza,
prekognicioni,
etrogognicioni, leximi i mendimeve tė tjetėrkujt, hipnoza, trauma, sugjestioni, autosugjestioni, ekstaza etj. tė gjitha kėto dukuri e procese gjenden jashtė hulumtimeve tė shkencės empirike tė psikologjisė.
Tentativat e para qė kėto dukuri e procese tė shpjegohen dhe tė klasifikohen shkencėrisht i gjejmė nė veprat e vitalistit gjerman Hans Drishit (Parapsychologie, die Wissenschaft von den okulten Erscheinungen Parapsikologjia, shkenca, dukuritė okulte), tė parapsikologut I.B. Rhine (Neuland der Seele _ Toka e re e shpirtit) etj. Mirėpo, fjalėn parapsikologji i pari e pėrdori Maks Dessoir.
Parapsikologėt kanė zbuluar se, pėrveē shqisave normale, njeriu ka edhe njė shqisė tjetėr tė gjashtė, me anė tė sė cilės arrin tė pėrftojė informacione tė tjera pėr realitetin qė e rrethon. Kjo shqise quhet perceptimi i jashtėshqisor, pėr tė treguar qė lejon kapjen e informacionit jashtė sferės normale tė shqisave jashtėtėshqisor.
Pėr arsye praktike dallohet: largpamėsia, kur kjo shqise lidhet me ngjarje tė largėta, dhe telepatia, kur pėrdoret pėr tė kapur pėrvoja subjektive tė njerėzve tė tjerė.
Pėr shekuj me radhė, shkenca ka pėrpunuar ecuri tė veēanta dhe rregulla tė forta pėr marrjen e saktė tė informacionit si fjala vjen, nėpėrmjet vėzhgimit ose eksperimentit dhe pėr vlerėsimin e informacioneve tė marra.
Shkenca nuk ėshtė vetėm njė grumbullim i organizuar i informacioneve pėr gjithėsinė, por ėshtė mė tepėr njė ecuri metodike pėr tė arritur nė njohuri tė vlefshme dhe tė dobishme. Kureshtja e shkencėtarėve dhe kėrkimi i tyre i vazhdueshėm e kėmbėngulės i sė vėrtetės janė vetėm fillim. Ajo qė nė tė vėrtetė e bėn punėn e tyre plotėsisht shkencore ėshtė zbatimi i metodave shkencore.
Ky zbatim nuk vlen vetėm pėr shkencėn e parapsikologjive por pėr ēfarėdolloj disipline tjetėr. Para se njė studiues i ēfarė do shkencės ashtu vlen edhe pėr parapsikologjinė duhet tė pėrvetėsojė bazat e shėndosha tė dijes, fryt i kėrkimeve tė brezave tė shkencėtarėve, dhe tė bėhet zot i teknikave eksperimentuese e tė pėrsosura pėrmes shekujve, ėshtė i nevojshėm studimi i shumė vėllimeve dhe viteve nė zbatim.
Kėto rregulla do tė drejtojnė jo vetėm vėzhgimin e dukurive (fenomenet) por edhe shkrimin e kėrkimit i bėrė, por jo e fundit, tė mendimit tė njė hulumtuesit. Ashtu edhe parapsikologjia i nėnshtrohet kėtyre rregullave tė lojės shkencore. Po ashtu si rregull nė shkencė nuk njihet kurrė e vėrteta absolute.
Rrjedhimisht, nuk mund tė lihet pas dore njė kundėrshtim qė ndeshet mjaft shpesh nė letėrsinė klasike pėr fenomene pėrkatėsisht dukuritė e aftėsisė, si fjala vjen, shpirtėfolėsve fizike (shpesh tė imituara duke bėrė ndonjė hile): pohimi qė kėto dukuri, pėr vetė natyrėn e tyre nuk kapen nė rrethana kur mund tė vėrehen drejtpėrdrejt dhe qė humbasin nga fakti i thjeshtė qė vėshtrohen prej dikujt.
Nė qoftė se me tė vėrtetė kėto dukuri nuk kapen nga syri i njė qenieje njerėzore, sot ka telekamera dhe mjete tė tjera teknike pėr ti regjistruar. Edhe pse pėr ironi, sot shfaqen mė tė pakapshme se kurrė me gjithė proceset teknologjike dhe pėrsosmėrinė e pajisjeve kėrkimore.
Dhe, nė kėtė mėnyrė, kthehemi nė pikėn e zakonshme: u takon eksperimentuesve tė vendosin kushtet tė tillash qė e bėjnė tė besueshėm vėzhgimin.
Mė shumė se njė shekull mė parė, fizikani i madh dhe studiuesi psikik William Crookes e shpreh kėtė nevojė nė mėnyrė shumė tė qarė (Quarterly Journal of Science, 1870). Shpirtrat na flasin me tinguj depėrtues, tė ardhur nga pjesė tė ndryshme tė njė dhome, kur dy ose mė shumė njerėz rrinė ulur rreth njė tavoline. Eksperimentuesit ka tė drejtė tė kėrkojė qė kėto zhurma tė krijohen mbi membranėn e aparatit tė tij tė regjistrimit automatik.
Spiritisti flet pėr dhoma dhe shtėpi tė goditura dhe nganjėherė tė shkatėrruara, nga njė fuqi mbinatyrore. Njeriu i shkencės kėrkon vetėm qė tė vihet nė lėvizje njė lavjerrės i mbyllur nė njė kafaz xhami tė varur nė njė mur.
Spiritisti flet pėr mobile tė rėnda tė lėvizura nga njėra dhomė nė tjetrėn pa ndėrhyrjen e njeriut. Ndėrsa njeriu i shkencės ka krijuar instrumente qė mund ta ndajnė gjatėsinė e njė gishti nė njė milion pjesė dhe ka tė drejtė kur dyshon pėr atė qė i ėshtė thėnė nė qoftė se ajo fuqi nuk arrin tė lėvizė qoftė edhe njė shkallė shigjetėn e instrumentit tė tij.
Spiritisti flet pėr lule tė mbuluara nga vesa, pėr fruta dhe qenie tė gjalla qė lėvizin pėrmes dritareve tė mbyllura dhe pėrmes muresh tė forta. Studiuesi shkencor kėrkon qė njė peshė (qoftė edhe e njėmijta pjesė e njė kokrre gruri) tė vendoset mbi pjatėn e peshores sė tij tė mbyllur nė njė kuti.
Pothuajse edhe pas 100 vjetėve edhe sot e kėsaj ditėt njė konstatim i tillė mbetet aktual sa i pėrket shkencės parapsikologjisė.
Ta shikojmė se me ēfarė merret parapsikologjia:
I. PARAPSIKOLOGJIA : Hulumtimet pėrkatėsisht gjurmimet i percepcioneve jashtėshqisore, (ndryshe e quajtur si ESP fenomene, qė ėshtė shkurtesė angleze e fjalėve: extra sensory perception ESP). Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) Telepatia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė sė komunikimit mental nga largėsia, ndėrmjet dy a mė tepėr personave, pa kontakt fizik tė drejtpėrdrejtė;
b) Largpamėsia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė sė regjistrimit tė qartė mental tė ngjarjeve nga largėsia, qė diku janė nė ndodhje e sipėr;
c) Prekognacia: gjurmimi dhe vėzhgimi i dukurisė pėr parathėnien e ngjarjeve tė ndryshme para se tė ndodhin ato;
d) Retrokognacia: gjurmimi dhe vėzhgimi hulumtimi i dukurisė sė qasjes sė qartė perceptimeve nė ngjarjet qė kanė ndodhur nė njė kohė tė kaluar.
II. PSIKOKINEZA : gjurmon ndikimi i energjisė mentale nė lėvizjen e gjėsendeve fizike Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshin hulumtimet e shfaqjeve tė ndryshme tė kėtyre fenomeneve:
a) Materializmi- gjurmimi i dukurive tė paraqitjes sė gjėsendeve materiale, pa qenė ato mė parė tė pranishme aty;
b) Dematerializmi: gjurmimi i dukurisė sė zhdukjes sė gjėsendeve fizike, tė cilat, paraprakisht, kanė qenė prezentė;
c) Levitacioni: gjurmimi i dukurive tė ngathtėsisė mbi forcėn e gravitetit dhe qėndrimit tė sendit fizik pezull mbi sipėrfaqen e mbėshtetjes tokėsore ( kėtu mė tepėr hulumtimi orientohet kah dukuria e ngritjes sė trupit dhe qėndrimi pezull mbi sipėrfaqen e platesė tokėsore);
d) Teleportacioni: gjurmimi i dukurive tė dematerializimit tė gjėsendeve fizike dhe bartjes sė tyre nga njė vend nė njė vend tjetėr;
e) Shėrimi psikik: gjurmimi i shėrimit tė llojllojshme tė sėmundjeve tė ndryshme pėrmes metodave psikike tė veprimit;
f) Fotografia mentale: gjurmimi i mundėsisė sė fotografimit nė shiritin e celularit filmik tė pamjeve tė ndryshme tė paramenduara si figuracione psikike.
III. PSIKOFIZIKA gjurmimi i manifestimeve fizike tė dukurive parapsikologjike dhe formave tė ndryshme tė shprehjeve paranormale tė energjisė. Nė kuadrin e lėndės studimore tė kėtij grupi, pėrfshihen gjurmimet e shfaqjeve e llojllojshme tė kėtyre dukurive:
a) Parafizika: gjurmimi i dukurive tė ndryshme tė manifestimeve energjetike, tė cilat janė evidente, por nuk pėrkojnė me ligjshmėritė e njohura tė fizikės materiale;
b) UFO-Fenomentet: gjurmimi i ekzistimit tė civilizimeve tjera jashtėtokėsore nė Univers dhe mundėsia e vėnies sė kontakteve me ta;
c) Energjia piramidale: gjurmimi i dukurive tė manifestimit tė energjisė specifike nė hapėsirėn e brendėsisė sė piramidave tė lashta egjiptiane dhe ndryshimeve qė ajo shkakton nė strukturėn substanciale tė disa elementeve, me njė theks tė veēantė tė ndikimit tė kėsaj energjie nė psiken e njeriut.
IV. NOETIKA : ėshtė njė njohuri specifike kėrkimore qė vepron nė kuadrin e parapsikologjisė, e qė merret me gjurmimin e shpirtit dhe tė vetėdijes, si dhe dukurive tė kėsaj natyre. Nė kėtė fushė tė veēantė kėrkimore janė kėto degė:
a) Psikologjia transpersonale: e cila merret me hulumtimin e potencialeve tė ndryshme tė zhvillimit njerėzor;
b) Tanatologjia: hulumtimi i ndodhjes sė procesit tė vdekjes;
c) Gjendjet e ndryshme shpirtėrore: hulumtimi i gjendjeve tė llojllojshme shpirtėrore nė momentin e transit psikik, qetėsisė meditative, gjendjes hipnotike, projeksionit astral (udhėtimi i vetėdijshėm i shpirtit nė hapėsirat e pakufizuara jashtė trupit), krijimtarinė e ndėrvetėdijshme dhe formave tė ndryshme tė kėtij manifestimi, siē bie fjala tė shkruarit automatizuar nė gjendje tė pavetėdijshme, etj.;
d) Sistemet e ushtrimeve tradicionale: kjo degė e lėmit tė parapsikologjisė, ka tė bėj me hulumtimin e koncentrimit mental, meditimit, jogės, hipnozės dhe autohipnozės, sugjestionit dhe autosugjestionit, etj.
Sikurse mund tė vėrejmė nga ky prezantim, lėnda studimore e parapsikologjisė ėshtė tejet voluminoze. Qė tė jetė sa mė e suksesshme nė rrugėn e vetė kėrkimore, asaj i nevojitet njė qasje multi-disiplinare. Pra, i nevojitet edhe ndihma e inkuadrimit tė shkencave tjera ekzakte nė kėtė drejtim.
Njė faktor tjetėr i favorshėm nė kėtė drejtim, e qė kontribuon nė ngritjen kualitative tė metodave hulumtuese tė parapsikologjisė ėshtė, po ashtu, edhe zhvillimi i madh dhe i hovshėm i teknikės sė sofistikuar digjitale.
Dhe, pėr fund, lirisht mund tė konstatojmė se, parapsikologjia sot, nuk ėshtė mė njė lėmi e individėve tė papėrcaktuar kureshtar, por njė njohuri e re serioze qė ėshtė nė ekspansion tė vėrtetė.
Don Nosh Gjolaj
Explorer- Shkrime: 1004
Parapsikologjia
Fenomenet Parapsikologjike - Kėndvėshtrim islam
All-llahu i madhėrishėm nė Kuranin famėmadh urdhėron e thotė:
Tė pyesin ty pėr shpirtin; Thuaj: Shpirti ėshtė ēėshtje qė i pėrket vetėm Zotit tim, e juve ju ėshtė dhėnė qartė pak dije. (El-Israė, 85)
Fjala parapsikologji ėshtė konceptuar qysh nė vitin 1889, por ėshtė pranuar ndėrkombėtarisht nė dekadat e fundit. Mė herėt kėto dukuri anglezėt i quanin kėrkime psikike (Psychical research), ndėrsa francezėt metopsikologji , ndėrsa prof. Dr. Hans Beneder nga Universiteti i Frajburgut, e quajti shqisa e gjashtė.
Nė mesjetė kėto dukuri tė pashpjegueshme i quanin magji, dhe ishin tė ndaluara. Dėnoheshin tė gjithė ata qė merreshin me to. Qė nga shekulli XVI kėto fenomene tė dreqit u quajtėn okultizėm - nga latinishtja sekret, fshehtėsi, diēka e fshehtė.
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė para - pranė, psych - shpirt dhe logos - shkencė, dituri, mendim.
Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, qė janė jashtė fuqisė sė tė kuptuarit tė shqisave tona, kurse shpesh i kalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore.
Enciklopedia amerikane, botuar nė vitin 1973, pėrmban njė artikull mjaft tė gjatė tė Prof. T. Rinit, nė tė cilin parapsikologjia pėrkufizohet si pjesė e psikologjisė. Ai paraqet historikun e parapsikologjisė, duke paraqitur shembuj bindės dhe shpjegime shkencore pėr kėtė fushė tė diturisė.
Sipas tij, parapsikologjia ėshtė diēka e psikologjisė qė merret me pėrjetimet dhe sjelljet paranormale, siē ėshtė: telepatia, parashikimi i ngjarjeve, bioenergjia etj., tė cilat janė tė pashpjegueshme dhe lidhen me ligjet e natyrės. Pėr kėtė arsye, ato quhen shpesh edhe paranormale, supernormale. Pra, edhe pse nė to nuk ka asgjė paranormale, aludohet se i pėrkasin anės tjetėr. Ato nuk janė veēse fenomene normale tė natyrės.
Enciklopedia ruse e vitit 1975 shkruan qė parapsikologjia studion: 1) Formėn e ndjeshmėrisė, e cila e bėn tė mundur dhe e rrit aftėsinė e marrjes sė informacioneve qė janė tė pashpjegueshme nga shqisat tona organike; 2) Format e pėrshtatshme tė veprimit tė krijesave tė gjalla nė paraqitjet e tyre qė zhvillohen jashtė organizmit, pra pa forcėn e muskujve.
Nė Enciklopedinė franceze tė vitit 1967 shkruan: Parapsikologjia ėshtė disiplinė qė studion fenomene paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi, parandjeshmėria etj.
Shumė mashtrues janė futur dhe e kanė shkatėrruar kėtė fushė tė diturisė, sepse shkencėtarėt ia kanė kthyer shpinėn duke e lėnė si fushė tė hapur pėr manipulim nga sharlatanėt.
Nė Enciklopedinė shqiptare nuk ka kurrfarė shėnimesh pėr parapsikologjinė.
Klubi i parė i okulistėve nė Ballkan u formua nė Sarajevė nė vitin 1937, me emėrtimin Lanterna magica, tė cilit i printe okulisti i mirėnjohur Ismet Tabakoviq.
Tek ne nė Kosovė me parapsikologji merret intensivisht njė grup i autorėve nga Prizreni. Kėtė grup e pėrbėjnė: Salih Basha, pionier i parapsikologjisė, Sabir Krasniqi (autor i dy librave mbi parapsikologjinė dhe hipnozėn) etj.
Sipas tė dhėnave, sot nė mė se pesėdhjetė shtete studiohen nė mėnyrė shkencore dukuritė parapsikologjike dhe pėr kėtė qėllim janė formuar rreth njėqind e pesėdhjetė (150) institute pėr parapsikologjinė. Nė kohėn tonė kemi me mijėra libra e artikuj qė janė shkruar nėpėr gazeta, revista tė ndryshme dhe emisione televizive, qė flasin pėr kėtė lėmė.
Pėrveē anėve pozitive qė ka pėr shkencėn, parapsikologjia bėhet armė e fuqishme, nė qoftė se keqpėrdoret. Pasojat mund tė jenė tė paparashikueshme pėr njerėzimin. Fatkeqėsisht, nė shumė institute tė botės sot punohet intensivisht pėr krijimin e njė arme tė tillė psikike, ose siē e quajnė ndryshe gjenerator psikotronik, qė ėshtė i ndaluar me norma ndėrkombėtare.
Supozohet se arritje mė tė mėdha nė kėtė drejtim kanė bėrė SHBA-ja. Doktori i shkencave filozofike nga Rusia, Todor Diēev, thotė: Njė gjenerator i tillė ka ekzistuar nė kohėn e puēit nė Rusi, mė 18-19 gusht 1991, nė anijen e fluturakeve amerikane Belkap, nė portin Varna, prej nga ėshtė kontrolluar mendimi psikik i turmės. Ai gjithashtu thotė se M. Gorbaēov dhe B. Jelcin janė njerėz zombi, siē quhen ndryshe kėta njerėz, dhe janė nėn ndikimin e kėtij gjeneratori psikotronik.
Disa shkencėtarė mendojnė se kėto kėrkime janė pa vlerė, se njeriu nuk mund tė ndikojė mbi njeriun tjetėr nga largėsia dhe tė gjitha diskutimet rreth gjeneratorit psikotronik nuk kanė bazė. Mirėpo, me anė tė eksperimenteve tė shumta ėshtė vėrtetuar se jo vetėm secili njeri, por edhe secila qelizė e gjallė posedon aftėsi pėr rrezatimin e informacioneve nga largėsia.
Shumica e parapsikologėve parapsikologjinė e ndajnė nė disa grupe. Kėto janė: hipnoza, parashikimi, telepatia, telekineza, spiritizmi, magjia, bioenergjia, radiestezia etj. Ti shpjegojmė kėto shkurtimisht para se ti trajtojmė nga kėndvėshtrimi islam.
Hipnoza
Fjala hipnozė (hypnos) rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė gjumė. Shoqata e Mjekėve Britanikė e pėrkufizon hipnozėn si gjendje kaluese e kujdesit tė zvogėluar tė pacientit, gjendje nė tė cilėn mund tė shfaqen paraqitje tė ndryshme personale ose tė provokuara nga rrethi i jashtėm. Prof. Ēarls Mater i Universitetit tė Majamit, thotė: Hipnoza ėshtė gjendje e ndryshueshme e vetėdijes, tė cilėn e karakterizon rritja e pėrqendrimit, rritja e relaksimit dhe rritja e sugjestivitetit.
Nė gjumė normal pacienti nuk merr pėrshtypjet e jashtme, ndėrsa nė gjumė hipnotik dėgjohen edhe pėshpėrimat mė tė vogla. Nė gjumin normal janė tė spostuara aktivitetet mentale, ndėrsa nė gjumin hipnotik janė tė gjallėruara.
Hipnoza ka ndikim tė thellė nė tėrė organizmin. Nė gjendje hipnotike pulsi mund tė shpejtohet apo tė ngadalėsohet. Gjithashtu edhe frymėmarrja dhe sistemi neurovegjetativ pėsojnė ndryshime. Kėto ndryshime manifestohen me: djersitje, urinim, kollė, hiperstezi, hipertension, kriptomenzi, amnezi etj. Pėr kėtė qėllim hipnoza pėrdoret me sukses nė shėrimin e shumė sėmundjeve psikike dhe psikosomatike, siē janė: ulcera nė lukth nė zorrėn dymbėdhjetėgishtore, urinimi i pakontrolluar etj.
Nė obstretikė hipnoza ndihmon qė fėmija tė lindet pa dhembje, nė stomatologji dhe nė kirurgji pėr ta mundur frikėn me rastin e operimit. Hipnoza zbatohet gjithashtu me shumė sukses nė shėrimin e alkoolizmit, lėnien e duhanit, kundėr narkomanisė etj.
Gjithashtu ėshtė mjaft i rėndėsishėm fakti qė njeriu hipnotik ėshtė plotėsisht nėn kontrollin e hipnotizuesit.
Meqenėse sugjestioni nė gjendje hipnotike ėshtė mjaft i rritur, kurse ndikimi i logjikės tepėr i vogėl (nė minimum), hipnotikut jo vetėm se mund ti sugjestionohet nėnshtrimi para vullnetit tė dikujt, mashtrimi i shqisave, por edhe ti krijohen probleme mjaft tė ndėrlikuara. Kjo ndodh jo vetėm nė gjendje hipnotike, por edhe pas zgjimit.
Ky quhet sugjestionim pashipnotik apo pashipnozė, dhe mund tė zgjasė me vite tė tėra. Kjo e bėn tė mundur qė hipnoza tė abuzohet pėr qėllime tė ndryshme tė liga, si vjedhje, mashtrime, dhunime e deri nė vrasje. Gjithashtu kjo mund tė keqpėrdoret nė luftėra tė ndryshme, pėr propagandė dhe pėr qėllime politike.
Sot ekzistojnė mėnyra tė ndryshme pėr tė hipnotizuar, duke filluar nga ato klasiket e deri tek substancat kimike.
Njihen tri shkallė tė hipnozės:
1) Hipnoza e lehtė, qė nėnkupton relaksimin derisa kur vetėdija ėshtė ende e zgjuar, por mediumi i pranon sugjestionet e hipnotizuesit.
2) Hipnoza e mesme, fazė qė vjen pas hipnozės sė lehtė. Nė kėtė fazė relaksimi ėshtė mė i thellė, vetėdija ėshtė ende aktive, ndėrsa mediumi merr dhe i kryen tė gjitha sugjestionet, por nuk bie nė kundėrshtim tė pėrgjithshėm me strukturėn e personalitetit tė tij.
3) Hipnoza e thellė. Nė kėtė hipnozė relaksimi ėshtė absolut, vetėdija ėshtė joaktive dhe mediumi i kryen edhe sugjestionet e palogjikshme, duke iu nėnshtruar vullnetit tė hipnotizuesit. Nė kėtė gjendje tė thellė hipnotike mund tė arrihet edhe shtangia e plotė e trupit (katalepsia), zhdukja e plotė e dhembjes (anestezia), humbja e plotė e ndjeshmėrisė (analgezia) etj.
Nė kėtė gjendje, mediumit i ndodhin edhe mashtrime pozitive ose negative, si dhe ėshtė i mundshėm regresioni.
Keqpėrdorimi i hipnozės
Pėr shkak tė mundėsive dhe forcės sė madhe tė veprimit, hipnoza, po qe se keqpėrdoret, mund tė bėhet armė e fuqishme me pasoja tė shumėfishta.
Me pėrdorimin e suksesshėm tė narkoanalizės pėr hipnotizim nė mjekėsinė legale, u shtua interesimi pėr hipnozėn nė rrethet policore dhe filloi zbatimi i saj si mjet shumė efikas pėr zbulimin e sė vėrtetės. Ajo u quajt serumi i sė vėrtetės. Duke hipnotizuar personat pėr tė cilėt dyshohej se kishin kryer akte kriminale ose amorale (me anė tė substancave kimike dhe pa dėshirėn e tyre), inspektorėt pa pėrdorimin e dhunės, merrnin informacione tė sakta pėr krimet e kryera.
Shpėlarja e trurit ėshtė metoda mė bindėse e keqpėrdorimit tė hipnozės. Kjo metodė, pėrveē ndryshimit tė qėndrimeve, mendimeve, bindjeve tė personit, mundėson edhe kthimin e armikut nė njė bashkėpunėtor aktiv. Dr M.T. Ormantar, anėtar i Institutit tė Filadelfisė, u mor shumė me zbatimin e hipnozės pėr qėllime tė armatės; ai hipnotizonte ushtarėt dhe nė gjendje tė thellė hipnotike, tė pėrcjellė me amnezi totale, u jepte detyra tė rėndėsishme.
Supozohet se tė gjithė funksionarėt e lartė ushtarakė tė SHBA-sė dhe tė paktit NATO, qė kanė njohuri pėr materialet tepėr tė rėndėsishme politike dhe ushtarake, kalojnė nėpėr procesin e indoktrinimit pėr neutralizimin e efektit.
Timon Liri, i cili ishte njė kohė tė gjatė bashkėpunėtor i CIA-s, thotė se vetėm nė Amerikė CIA kontrollon rreth 30.000 veta me anė tė drogave.
Metoda tė kėtilla, jashtėligjore dhe antinjerėzore, u pėrdorėn shumė sidomos nė shtetet ish-socialiste. UDB-ja pėrdorte mėnyra tė tilla ndaj tė burgosurve tė pathyshėm tė kombit shqiptar, duke i paaftėsuar ata pėr jetė normale dhe duke u shkatėrruar personalitetin dhe moralin e tyre.
Nė kuadėr tė hipnozės pėrdoret shumė shpesh sugjestioni pashipnotik apo pashipnoza. Ky lloj sugjestioni ėshtė i rėndėsishėm nė hipnozė, sepse veprimet realizohen pas daljes nga gjendja e hipnozės. Ato ndikime mund tė veprojnė njė kohė tė pacaktuar dhe varen nga sugjestionimi nė kohėn kur njeriu ka qenė nėn ndikimin e hipnozės.
Duke pasur parasysh kėtė fakt, lind pyetja: A mund tė detyrohen njerėzit qė tė kryejnė veprime qė janė nė kundėrshtim me besimin, moralin, etikėn dhe traditėn religjioze tė tyre me anė tė hipnozės? Ka shumė fakte dhe njė literaturė tė gjerė qė e vėrteton kėtė.
Stefan Cvajg, nė librin e tij Shėruesi mental, pėrmend «rastin e Leidelbergut». Ai tregon se njė grua 34 vjeēe u shėrua disa vjet me anė tė hipnozės dhe pastaj atė e abuzuan seksualisht, duke e shitur edhe tek tė tjerėt.
Me gjithė faktin se ėshtė i ndaluar nga shumė asociacione botėrore, keqpėrdorimi i hipnozės ka shtrirje tė madhe dhe me pasoja tepėr tė rėnda pėr njerėzimin.
Magjia
Magjia (qė nėnkupton mrekulli, ēudi) ėshtė tėrėsi veprimesh qė bėhen me lėvizjen e sendeve dhe me fjalė e shprehje qė kanė fuqi tė ndikojnė mbi njerėzit e mbi dukuritė e natyrės. Pra, magjia ėshtė aftėsi e pazakonshme qė ka dikush, pėr tė ndikuar tek tjetri, individualisht apo nė mėnyrė kolektive.
Nė traditėn e hermetizmit, nė Perėndim gjithēka ėshtė dije. Gjithēka qė lėviz, qė manifestohet nė ēfarėdo mėnyre, pėrmban nė vete dije spirituale.
Valėt e materies, tė koncentruara deri nė shkallėn mė tė lartė tė dendėsisė dhe tė izolimit, ngėrthejnė dhe bartin nė vete dijen qė u referohet strukturave tė ligjshme dhe lėvizjes harmonike tė elektroneve. Siē dihet, gjithēka rrezaton nė natyrė. Si qenia mė e ndėrlikuar, njeriu ka njė lloj rrzatimi tė veēantė. Rrezatimi, sipas parimit tė pėrgjithshėm tė antipolaritetit, mund tė jetė pozitiv ose negativ, tėrheqės ose dėbues, i mirė ose i keq.
Njeriu qė ka arritur tė njohė vetveten, i cili e ka kuptuar mirė dhe e ka tė qartė mendimin dhe esencėn e jetės sė tij, pėrmes ushtrimeve tė gjata dhe tė mundimshme, mund tė arrijė tė pėrqendrojė tėrė fuqinė e vet psikike dhe ta pėrkryejė mendimin deri nė atė masė, saqė ta pėrdorė qėllimisht dhe nė mėnyrė tė vetėdijshme pėr tė mirė apo pėr tė keq.
Kur kjo fuqi pėrdoret pėr qėllime tė mira, atėherė quhet magji e bardhė. Nė dallim nga kjo, magjia e zezė ka pėr qėllim tė prishė dhe tė shkatėrrojė gjithēka qė qėndron lart si e bukur dhe e mirė, nė mėnyrė qė tė triumfojė e keqja mbi tė mirėn.
Gjithashtu, magu i zi aftėsitė shpirtėrore dhe forcat e fshehura i zhvillon vetėm pėr qėllime dhe dobi materiale. I dhėnė pas kėnaqėsive mė tė ulėta materiale, ai kulmin e kėnaqėsisė e gjen nė dhembjet dhe mjerimet e tė tjerėve.
Magjia e bardhė dhe magjia e zezė janė dy ekstreme qė luftojnė njėri-tjetri deri nė shfarosje.
Me magjinė e bardhė dhe me magjinė e zezė merren persona nė mėnyrė individuale po dhe grupe (sekte) tė ndryshme. Ata ose ato merren me tė nė mėnyrė tė organizuar. Kėto sekte nė kohė tė fundit sa vjen e shtohen. Kjo ndodh nė Amerikė dhe nė Evropė.
Me gjithė faktin se ka shumė teori qė janė munduar tė shpjegojnė hipnozėn dhe magjinė nė mėnyrė shkencore, prapėseprapė ato teori kanė ngecur nė sferėn e transhendentales.
Nė Kuranin famėmadh gjejmė shumė versete mbi magjinė:
(E hodhėn librin e Zotit) E ndoqėn atė qė e thoshin djajtė nė kohėn e sundimit tė Sulejmanit, Sulejmani nuk ishte i pafe, por djajtė ishin tė pafe, sepse u mėsonin njerėzve magjinė. (ndoqėn) Edhe ēfarė u zbriti nė Babil dy melekėve, Harutit edhe Marutit. E ata tė dy nuk i mėsonin askujt (magjinė) para se ti thoshin:Ne jemi vetėm sprovė, pra mos u bėj i pafe!. E mėsonin (njerėzit) prej atyre dyve atė (magji) me tė cilėn ndanin burrin prej gruas sė vet, por pa lejen e All-llahut me atė askujt nuk mund ti bėnin dėm dhe ashtu mėsonin ēfarė u sillte dėm e nuk u sillte dobi atyre. E ata (jehudijt) e kanė ditur se ai qė (hodhi librin) e zgjodhi atė (magjinė), ai nė botėn tjetėr nuk ka ndonjė tė drejtė (nė mėshirėn e Zotit). Po ta dinin ata se pėr se e shitėn vetveten, ajo ėshtė shumė e keqe. (El Bekare,102)
Sipas kėtij verseti mund tė kunkludojmė se:
- xhindėt kanė prioritet nė kryerjen e magjisė (sihrit) nė bashkėpunim me njeriun;
- mosbesimi (kufri ose dalja nga imani) ėshtė kusht pėr tė bėrė magji;
- mohimi i librit tė All-llahut (Teuratit) nga hebrenjtė dhe pasimi i djajve, d.m.th. mohimi i realitetit dhe pėrkrahja e gėnjeshtrės, ėshtė njė prej kushteve tė magjisė;
-pasojat dhe dėmet e magjisė janė tė vėrteta nėse pėr diēka tė tillė jep leje All-llahu xh.sh., sepse ato nuk mund tė bėhen pa lejen e Tij;
- magjia sjell gjithmonė dėm e assesi dobi. Nėse dikush ka ndonjė dobi tė rastėsishme prej saj, ajo dobi mund tė jetė sipėrfaqėsore dhe afatshkurtėr;
-magjistarėt janė jashtė mėshirės sė All-llahut xh.sh.;
Fahrudin Er-Razi, njeri prej komentatorėve tė shquar tė Kuranit, nė veprėn e tij Misbahul Munir, nė mes tė tjerash, shkruan: «Sihri (magjia) nė kuptimin e Sheriatit ka tė bėjė me paraqitjen irracionale tė gjėrave, shkaku i tė cilave ėshtė i fshehur dhe duket i kundėrt me thelbin e tyre dhe ato shfaqen si dukuri tė magjepsjes dhe tė mashtrimit».
Nė veprėn e tij El Mugni, Ibėn Kudame El Makdisi thotė: Magjia (sihri) ėshtė njė lloj falli, shkrimi, lidhje nyjash. Ka ndikim nė zemėr dhe trup, andaj si pasojė e saj paraqiten sėmundje, vrasje dhe ndarje tė bashkėshortėve. Ajo e pengon njeriun nė marrėdhėnie intime me bashkėshorten e vet etj. Disa prej tyre pėrgatiten pėr ta ndarė burrin prej gruas, qė tė urrejnė ose tė duan njėri-tjetrin.
Pėr shkak tė veprimit tė magjisė tek njeriu, All-llahu i madhėrishėm na mėson tė mbrohemi me fjalėt e Kuranit fisnik:
Thuaj: I mbėshtetem Zotit tė agimit, prej dėmit tė ēdo krijese qė Ai krijoi. Dhe prej errėsirės sė natės kur ngryset plotėsisht. Dhe prej dėmit tė atyre qė lidhin dhe fryjnė nyje. (El Felek, 1-4)
Ibn Arebiu ėshtė i mendimit se bashkėtingėlloret e fjalės sihr (s,h,r) mund tė lexohen tė pavokalizuara edhe sehar, qė d.m.th. agim-ferku i ditės. Kjo do tė thotė se sikur nė agim kur ende nuk dallohet kufiri nė mes natės e ditės, ashtu edhe njeriu i paorientuar nuk mund tė dallojė nėse magjia ėshtė mashtrim apo gjė e vėrtetė.
Shtrohet pyetja: Nėse magjia ėshtė mashtrim dhe gjė e rrejshme, si mund tė tė dėmtojė?
Nė realitet, gėnjeshtra dhe mashtrimi janė gjėra tė dėmshme. Nga tefsiri i Ibn Kethirit ėshtė e njohur se Omeri r.a. i dėnonte me vdekje magjistarėt, sepse ata, me mashtrimet dhe ngatėrresat e tyre, i shkaktonin dėm tė madh shoqėrisė.
Besimtari nuk duhet tė mohojė magjinė ngase kjo do tė thoshte mohim i verseteve kuranore (nass) dhe dalje nga besimi (imani).
Tė sjellim edhe disa versete nga Kurani fisnik, tė cilat e pėrkufizojnė magjinė:
Faraoni tha: Sillmėni mua tė gjithė magjistarėt e aftė. E kur erdhėn magjistarėt, Musai u tha: Hidhni ēkeni pėr tė hedhur. E kur i hodhėn ata, Musai u tha: Kjo qė e sollėt ju tash, vėrtet ėshtė magji! Po All-llahu do ta asgjėsojė kėtė, sepse All-llahu nuk e pėrkrah veprėn e tė prishurve. (Junus, 79-81)
Ndėrsa nė versetin 77 po tė kėsaj kaptine tė Kuranit famėmadh vėrejmė:
Musai u tha: A pasi qė u ka ardhur e vėrteta i thoni asaj magji? A magji ėshtė kjo? Magjistarėt nuk shpėtojnė?.
Pra, All-llahu i madhėrishėm sanksionon qartė veprėn e magjistarėve me fjalėt: ...Magjistarėt nuk shpėtojnė.
Nga versetet kuranore kuptojmė se magjia kishte marrė hov tė madh nė kohėn e Musait a.s Mu pėr kėtė arsye All-llahu i madhėrishėm e fuqizoi Musain a.s. me mrekullitė hyjnore me tė cilat i mposhti magjistarėt e asaj kohe, kurse ata pastaj, duke e parė tė vėrtetėn, u bėnė besimtarė tė sinqertė.
Lexojmė me vėmendje dhe duke analizuar versetet e Kuranit fisnik:
E ne e frymėzuam Musain (duke i thėnė): Hidhe shkopin tėnd!. Kur qe, ai gėlltiste ato qė i kishin trilluar. Atėherė u dėshmua e vėrteta dhe u zhduk ajo qė kishin pėrgatitur. Aty u mundėn ata (magjistarėt dhe faraonėt) dhe u kthyen tė poshtėruar. E magjistarėt ranė nė sexhde. Dhe thanė: Ne i besuam Zotit tė gjithėsisė, Zotit tė Musait dhe tė Harunit!. (El Arafė, 117-122)
Nė magji pėrshtypjet joreale tė shqisave pėrcillen deri tek imagjinata, e cila i regjistron si reale, prandaj magjia nuk ėshtė veēse mashtrim i shqisave.
Tė rikujtojmė versetin kuranor:
Ata thanė: O Musa, do tė hedhėsh ti apo ne po hedhim tė parėt?. Ai (Musai) tha: Jo, hidheni ju!. Kur, ja, atij iu duk se nga ajo magji e tyre litarėt dhe shkopinjtė lėviznin (si gjarpėrinj). E Musai ndjeu nė vete njėfarė frike. Ne i thamė atij. Mos kij frikė, ėshtė mė e sigurt se ti do tė jesh trimfues!. Tani hidhe atė qė ke nė dorėn tėnde tė djathtė (shkopin), qė ti gėlltisė ato qė i bėnė ata, sepse ajo qė bėnė ata nuk ėshtė veēse mashtrim magjistari, e magjistari nuk do tė ketė sukses kudo qoftė. (Ta Ha, 65-69)
Ndihma e All-llahut tė madhėrishėm i ishte dedikuar Musait a.s., andaj ia mbushi mendjen faraonit qė tė tubonte sa mė shumė magjistarė e popull nė mėnyrė qė mrekullitė e Musait ti shihte njė masė e madhe dhe tė triumfonte e vėrteta, e faraoni tė dėshtonte.
Mjeshtrit e magjistarėve njėherė mashtruan dhe magjepsėn masėn, por kur filloi tė vepronte mrekullia e All-llahut tė plotėfuqishėm nė duar tė Musait, magjistarėt, tė cilėt mėsuan se ēėshtė magjia e ēėshtė e vėrteta nga All-llahu, pa njė pa dy, i besuan All-llahut tė madhėrishėm publikisht para tėrė asaj mase tė tubuar dhe nuk ēanė kokėn pse iu kėrcėnua aq ashpėr faraoni, dhe tubimi pėrfundoi me disfatėn e faraonit.
Tė rikujtojmė duke medituar versetet e Kuranit famėmadh:
E kur erdhėn magjistarėt, i thanė faraonit: A do tė ketė shpėrblim pėr ne nėse dalim ngadhėnjimtarė?. Ai tha: Po, bile ju do tė jeni atėherė prej mė tė afėrmve!. Musai atyre u tha: Hidhni atė qė keni pėr ta hedhur. E ata i hodhėn litarėt dhe shkopinjtė e tyre duke thėnė: Pėr hir tė madhėrisė sė faraonit, ne me suguri do tė jemi ngadhėnjyes!. Atėherė edhe Musai hodhi shkopin e vet, i cili menjėherė gėlltiste gjithė ēkishin improvizuar ata. Atėherė magjistarėt ranė nė sexhde. E thanė: Ne i besojmė Zotit tė botėve, Zotit tė Musait e tė Harunit. Ai (faraoni) tha: I besuat atij, para se tju lejoja unė?!. Ska dyshim se ai (Musai) ėshtė prijėsi juaj qė jua mėsoi juve magjinė, e keni pėr ta marrė vesh mė vonė. Unė do tja shkurtoj duart e kėmbėt tuaja tė anės sė kundėrt pėr se (kithi) dhe qė tė gjithė do tju gozhdoj. (Esh Shuraė, 41-49)
Ibn Kethiri nė librin e tij Tefsiri i Kuranit famėlart pėrshkruan kėto lloje tė magjisė:
1. Magjia e mashtruesve dhe e lėkurėrrjepėsve. Kėtė lloj magjie e kanė praktikuar ata qė me magjitė e tyre kanė nxjerrė pėrfitime tė mėdha materiale. Sot i shohim kėta tek ne duke manipuluar popullin pėr tė zhdukurit gjatė luftės.
2. Magjia e ndihmuar nga xhindet. Kjo magji ėshtė e tillė sepse magjistarėt kėrkojnė ndihmė nga xhindet. Ky kontakt dhe bashkėpunim me xhindet ėshtė i mundshėm. Pėr kėtė bėnė aluzion verseti i Kuranit fisnik:
Dhe ka pasur burra prej njerėzve, qė kėrkonin ndihmė prej disa xhinėve dhe ashtu ua shtonin atyre mė shumė arrogancėn.(El-Xhinn, 6)
Magjistarėt (yshtėsit) qė kontaktojnė dhe bashkėpunojnė me xhindet (xhinėt) thonė se ata kontaktojnė dhe bashkėpunojnė me meleqtė. Pa marrė parasysh nėse ata janė tė vetėdijshėm apo jo, duhet ta dinė se ata bėjnė shirk qoftė me vetėdije, dhe qoftė pa tė!
Pra thirrja mashtruese drejtuar engjėjve, nė tė vėrtetė ėshtė thirrje drejtuar xhindeve pėr tė ndihmuar nė realizimin e njė magjie pėr dobi materiale.
Sipas parimit islam, lutja dhe adhurimi i drejtohen vetėm All-llahut tė madhėrishėm e askujt tjetėr.
Kėtė na sjell ndėrmend Kurani fisnik:
A ėshtė Ai qė i pėrgjigjet nevojtarit (tė mjerit) kur ai e thėrret duke ia larguar tė keqen, kurse juve ju bėn mbizotėrues tė tokės. A ka Zot tjetėr pos All-llahut? Jo, por ju shumė pak pėrkujtoni. (En Neml, 62)
Dallimi nė mes engjėjve dhe xhindeve ėshtė i qartė, ngase meleqtė janė tė krijuar nga drita, ndėrsa xhindet nga zjarri.
Muslimi transmeton nga Aisheja r.a. dhe thotė se Muhammedi a.s. ka thėnė: Meleqtė janė tė krijuar nga drita, xhindet nga zjarri, e njeriu nė formėn si u ėshtė shpjeguar (nė Kuran dhe hadith - nga dheu).
Xhindet posedojnė aso mundėsish dhe fuqish qė nuk i posedon njeriu. Njėra nga kėto fuqi ėshtė lėvizja e jashtėzakonshme e tyre. Shembull mė i mirė pėr kėtė tė vėrtetė ėshtė argumenti i premtimit tė xhindit Ifrit, qė i tha Sulejmanit a.s. se do tia sillte fronin e mbretėreshės jemenase Belkizes, nė Jerusalem, siē na kujton Kurani fisnik:
Ai (Sulejmani) tha: O pari, cili prej jush do tė mė sjellė fronin e saj, para se tė mė vijnė ata tė dorėzuar?. Njėri prej xhindeve tė vrazhdė (Ifriti) tha: Unė do tė ta sjell ty atė para se tė ngrihesh nga vendi yt. Unė pėr tė kam fuqi dhe jam i sigurt!. (En-Nemėl, 38-39)
Ndėr mundėsitė dhe fuqitė e tyre hyn edhe mundėsia e shndėrrimit tė tyre duke marrė pamjen si tė njerėzve, kafshėve, shpendėve etj. Prandaj, realizimi i fenomeneve parapsikologjike ėshtė nė bashkėpunim me botėn e xhindeve. Ato, sepse janė tė tilla, janė tė ndaluara nė Islam, ngase si njerėzit, ashtu edhe xhindet janė tė detyruar tė adhurojnė vetėm All-llahun e madhėrishėm, siē e vėrteton verseti i Kuranit famėmadh:
Unė nuk i krijova xhinėt dhe njerėzit pėr tjetėr pos qė tė mė adhurojnė. (Edh Dharijatė, 56)
Vetė nocioni xhind ka ardhur nga rrėnja e foljes xhen-ne, qė d.m.th. tė mbulosh, tė fshehėsh nga syri, pra nga tė parėt, pėrkatėsisht tė mos tė shohin tė tjerėt. Kėtė mė sė miri na e sqaron Kurani fisnik:
... Vėrtet ai dhe shoqėria e tij ju sheh, ndėrsa ju nuk e shihni.... (El Arafė, 27)
Njė grup xhinėsh shpejtuan tė pranojnė islamin kur e dėgjuan Kuranin:
Thuaj: Mua mė ėshtė shpallur se njė grup i vogėl nga xhinėt i vuri veshin dhe dėgjoi (Kuranin) dhe (kur u kthyen te tė vetėt) thanė: Ne kemi dėgjuar njė Kuran qė mahnit, qė udhėzon nė tė vėrtetėn, andaj ne i besuam atij dhe Zotit tonė, kurrsesi nuk do ta shoqėrojmė mė askėnd. (El Xhinn, 1-2)
3. Lloji i tretė i magjisė janė veprimet e shkathėta qė bėhen nė lloj-lloj montimesh e ēmontimesh tė gjėrave e pjesėve tė komplikuara nė skena tė ndryshme para publikut si, p.sh., kalorėsi me trumbetė, i cili vepron nė kohė tė caktuar. Kėtu hyjnė gjithashtu edhe idhujt budistė tė Indisė, tė cilėt me shikimet dhe lėvizjet e tyre mahnisin vizitorėt. Apo shtatorja e Zonjės sė Bekuar tek tė krishterėt, e cila duket sikur derdh lot nga syri nė njė kohė tė caktuar, qė arrihet me anė tė mekanizmave tė montuar brenda shtatores, dhe kjo gjė i lė gojėhapur vizitorėt e shumtė, tė cilėt mendojnė se po ndodh njė mrekulli, njė diēka e jashtėzakonshme".
Pasojat e shkaktuara nga magjia janė tė shumta, kurse mė kryesoret janė:
- ndarja mes bashkėshortėve, iluzoioni (halucinacioni) e ēmenuria, pengesa nė marrėdhėniet seksuale ose impotenca, steriliteti te njeri apo te dy bashkėshortėt, duke mos pasur pengesa organike etj.
Nga kėta shembuj mund tė shihet se magjia ka njė diapazon tė gjerė veprimi mbi njeriun.
Nga fjalėt e hadithit: Kush shkon te falltari apo magjistari, e ka mohuar atė qė i ėshtė shpallur Muhammedit, i cili, i transmetuar nga Muslimi, vazhdon: ...dhe nuk i pranohet namazi katėrdhjetė ditė, - kuptojmė pėrfundimisht ndalesėn e shkuarjes te magjistarėt dhe besimit tė fjalėve tė tyre.
Kurse nė Sunen thuhet:
Kush lidh nyje dhe fryn nė tė, ka bėrė magji (sihėr).
Magjistarėt pėr bashkėpunimin e tyre me xhindet, pėr fallin e tyre, pėr magjinė e tyre, pėr horoskopin e tyre dhe ēdo gjė tjetėr qė punojnė, paraqiten para njerėzve tė rėndomt, qė nuk kanė njuhuri islame, me pretekstin se problemin e tyre e konstatojnė nė qitap, dhe shumė herė se, gjoja, veprojnė me Kuran.
Pasi injorantėt qė u drejtohen falltorit pėr ndihmė, nuk e njohin Kuranin famėmadh, sidomos arabishten, mendojnė se ēdo libėr i shkruar me shkronja arabe ėshtė qitap apo Kuran.
All-llahu i madhėrishėm edhe nėse u ka dhėnė fuqi xhindeve tė kalojnė largėsi tė mėdha me shpejtėsi tė madhe, pėr tu sjellė informacione magjistarėve, ata nuk e dinė tė fshehtėn (gajbin), siē na njofton me saktėsi Kurani fisnik:
E kur ia caktuam atij vdekjen (Sulejmanit) askush tjetėr nuk i njoftoi ata (xhinėt) pėr vdekjen e tij pėrveē krimbit qė brejti shkopin e tij, e kur u rrėzua ai, pėr xhinėt u bė e qartė se sikur tė ishin ata qė e dinin tė fshehtėn, nuk do tė vazhdonin tė qėndronin nė mundimin e rėndė. (Sebeė, 14)
All-llahu i madhėrishėm gjithashtu thotė:
Ai ėshtė qė di tė fshehtėn, por fshehtėsinė e vet nuk ia zbulon askujt. (El Xhinn, 26)
dhe:
Ēelėsat e fshehtėsisė janė vetėm tek Ai, atė (fshehtėsinė) nuk e di kush pos Tij.... (El-Enamė, 59)
Kjo ėshtė vėrtetuar shumė herė nga njerėzit tanė qė kėrkonin informacione nga falltorėt nė Kosovė e nė Shqipėri pėr tė zhdukurit e tyre. Atyre u thoshin se me sigurinė mė tė madhe i kishin tė gjallė nė burgjet e Serbisė. Por e vėrteta doli ndryshe, ngase ėshtė thėnė se gėnjeshtra e madhe sjell zhgėnjim tė madh.
Pėr kėtė Muhammedi a.s. thotė: Nuk ėshtė mysliman kush profetizon tė keqen, ose qė kėrkon ti shtien fall, kush profetizon fatin ose ai qė dėshiron ti profetizohet fati, kush kėrkon ose bėn vetė magji. (Et-Taberi)
Aisheja r.a. transmeton: E kanė pyetur njerėzit tė Dėrguarin e All-llahut pėr tė dhėnė mendimin e vet pėr fallin, dhe ai ėshtė pėrgjigjur: Kjo nuk do tė thotė asgjė!. Por e kanė pyetur prapė: Pejgamber i All-llahut, atyre qė shtien fall, nganjėherė gjėrat u ndodhin dhe ato bėhen e vėrtetė.
Resulull-llahu me kėtė rast ka thėnė se kėtė fjalėn e vėrtetė e ruajnė xhindet, dhe kėtė e dėrgojnė nė veshin e atyre qė u besojnė, tė gjitha kėto tė vėrteta bashkė pėrziejnė njėqind gėnjeshtra. (Buhariu, Muslimi)
Sipas dispozitave dhe normave islame, bashkėpunimi me xhindet, pa marrė parasysh formėn, ėshtė i ndaluar rreptėsisht.
Magjistarėt mund ti identifikojmė nė bazė tė kėtyre veprimeve tė tyre:
- konfirmojnė se bashkėpunojnė me meleq-exhind.
- konfirmojnė se marrin shpallje prej Zotit;
- konfirmojnė se janė evlija tė mbėrrim tė Zotit;
- me pamjet e tyre duken si tė humbur, tė shqetėsuar dhe tė ēorientuar.
Mėnyra e shėrimit nga magjia, me Kuran dhe Sunnet ėshtė e pėrshkruar detajisht nė shumė libra tė dijetarėve islamė.
Mesazhi i Kuranit fisnik ėshtė i qartė pėr ēdo brez dhe pėr ēdo kohė:
...ajo qė bėnė ata nuk ėshtė tjetėr pos mashtrim magjistari, e magjistari nuk do tė ketė sukses kudo qoftė. (Ta Ha, 69)
All-llahu i madhėrishėm nė Kuranin famėmadh urdhėron e thotė:
Tė pyesin ty pėr shpirtin; Thuaj: Shpirti ėshtė ēėshtje qė i pėrket vetėm Zotit tim, e juve ju ėshtė dhėnė qartė pak dije. (El-Israė, 85)
Fjala parapsikologji ėshtė konceptuar qysh nė vitin 1889, por ėshtė pranuar ndėrkombėtarisht nė dekadat e fundit. Mė herėt kėto dukuri anglezėt i quanin kėrkime psikike (Psychical research), ndėrsa francezėt metopsikologji , ndėrsa prof. Dr. Hans Beneder nga Universiteti i Frajburgut, e quajti shqisa e gjashtė.
Nė mesjetė kėto dukuri tė pashpjegueshme i quanin magji, dhe ishin tė ndaluara. Dėnoheshin tė gjithė ata qė merreshin me to. Qė nga shekulli XVI kėto fenomene tė dreqit u quajtėn okultizėm - nga latinishtja sekret, fshehtėsi, diēka e fshehtė.
Fjala parapsikologji rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė para - pranė, psych - shpirt dhe logos - shkencė, dituri, mendim.
Parapsikologjia ėshtė degė e psikologjisė, e cila merret me studimin e dukurive, qė janė jashtė fuqisė sė tė kuptuarit tė shqisave tona, kurse shpesh i kalojnė edhe ligjet ekzistuese tė shkencės bashkėkohore.
Enciklopedia amerikane, botuar nė vitin 1973, pėrmban njė artikull mjaft tė gjatė tė Prof. T. Rinit, nė tė cilin parapsikologjia pėrkufizohet si pjesė e psikologjisė. Ai paraqet historikun e parapsikologjisė, duke paraqitur shembuj bindės dhe shpjegime shkencore pėr kėtė fushė tė diturisė.
Sipas tij, parapsikologjia ėshtė diēka e psikologjisė qė merret me pėrjetimet dhe sjelljet paranormale, siē ėshtė: telepatia, parashikimi i ngjarjeve, bioenergjia etj., tė cilat janė tė pashpjegueshme dhe lidhen me ligjet e natyrės. Pėr kėtė arsye, ato quhen shpesh edhe paranormale, supernormale. Pra, edhe pse nė to nuk ka asgjė paranormale, aludohet se i pėrkasin anės tjetėr. Ato nuk janė veēse fenomene normale tė natyrės.
Enciklopedia ruse e vitit 1975 shkruan qė parapsikologjia studion: 1) Formėn e ndjeshmėrisė, e cila e bėn tė mundur dhe e rrit aftėsinė e marrjes sė informacioneve qė janė tė pashpjegueshme nga shqisat tona organike; 2) Format e pėrshtatshme tė veprimit tė krijesave tė gjalla nė paraqitjet e tyre qė zhvillohen jashtė organizmit, pra pa forcėn e muskujve.
Nė Enciklopedinė franceze tė vitit 1967 shkruan: Parapsikologjia ėshtė disiplinė qė studion fenomene paranormale, siē janė: telepatia, parashikimi, parandjeshmėria etj.
Shumė mashtrues janė futur dhe e kanė shkatėrruar kėtė fushė tė diturisė, sepse shkencėtarėt ia kanė kthyer shpinėn duke e lėnė si fushė tė hapur pėr manipulim nga sharlatanėt.
Nė Enciklopedinė shqiptare nuk ka kurrfarė shėnimesh pėr parapsikologjinė.
Klubi i parė i okulistėve nė Ballkan u formua nė Sarajevė nė vitin 1937, me emėrtimin Lanterna magica, tė cilit i printe okulisti i mirėnjohur Ismet Tabakoviq.
Tek ne nė Kosovė me parapsikologji merret intensivisht njė grup i autorėve nga Prizreni. Kėtė grup e pėrbėjnė: Salih Basha, pionier i parapsikologjisė, Sabir Krasniqi (autor i dy librave mbi parapsikologjinė dhe hipnozėn) etj.
Sipas tė dhėnave, sot nė mė se pesėdhjetė shtete studiohen nė mėnyrė shkencore dukuritė parapsikologjike dhe pėr kėtė qėllim janė formuar rreth njėqind e pesėdhjetė (150) institute pėr parapsikologjinė. Nė kohėn tonė kemi me mijėra libra e artikuj qė janė shkruar nėpėr gazeta, revista tė ndryshme dhe emisione televizive, qė flasin pėr kėtė lėmė.
Pėrveē anėve pozitive qė ka pėr shkencėn, parapsikologjia bėhet armė e fuqishme, nė qoftė se keqpėrdoret. Pasojat mund tė jenė tė paparashikueshme pėr njerėzimin. Fatkeqėsisht, nė shumė institute tė botės sot punohet intensivisht pėr krijimin e njė arme tė tillė psikike, ose siē e quajnė ndryshe gjenerator psikotronik, qė ėshtė i ndaluar me norma ndėrkombėtare.
Supozohet se arritje mė tė mėdha nė kėtė drejtim kanė bėrė SHBA-ja. Doktori i shkencave filozofike nga Rusia, Todor Diēev, thotė: Njė gjenerator i tillė ka ekzistuar nė kohėn e puēit nė Rusi, mė 18-19 gusht 1991, nė anijen e fluturakeve amerikane Belkap, nė portin Varna, prej nga ėshtė kontrolluar mendimi psikik i turmės. Ai gjithashtu thotė se M. Gorbaēov dhe B. Jelcin janė njerėz zombi, siē quhen ndryshe kėta njerėz, dhe janė nėn ndikimin e kėtij gjeneratori psikotronik.
Disa shkencėtarė mendojnė se kėto kėrkime janė pa vlerė, se njeriu nuk mund tė ndikojė mbi njeriun tjetėr nga largėsia dhe tė gjitha diskutimet rreth gjeneratorit psikotronik nuk kanė bazė. Mirėpo, me anė tė eksperimenteve tė shumta ėshtė vėrtetuar se jo vetėm secili njeri, por edhe secila qelizė e gjallė posedon aftėsi pėr rrezatimin e informacioneve nga largėsia.
Shumica e parapsikologėve parapsikologjinė e ndajnė nė disa grupe. Kėto janė: hipnoza, parashikimi, telepatia, telekineza, spiritizmi, magjia, bioenergjia, radiestezia etj. Ti shpjegojmė kėto shkurtimisht para se ti trajtojmė nga kėndvėshtrimi islam.
Hipnoza
Fjala hipnozė (hypnos) rrjedh nga greqishtja dhe do tė thotė gjumė. Shoqata e Mjekėve Britanikė e pėrkufizon hipnozėn si gjendje kaluese e kujdesit tė zvogėluar tė pacientit, gjendje nė tė cilėn mund tė shfaqen paraqitje tė ndryshme personale ose tė provokuara nga rrethi i jashtėm. Prof. Ēarls Mater i Universitetit tė Majamit, thotė: Hipnoza ėshtė gjendje e ndryshueshme e vetėdijes, tė cilėn e karakterizon rritja e pėrqendrimit, rritja e relaksimit dhe rritja e sugjestivitetit.
Nė gjumė normal pacienti nuk merr pėrshtypjet e jashtme, ndėrsa nė gjumė hipnotik dėgjohen edhe pėshpėrimat mė tė vogla. Nė gjumin normal janė tė spostuara aktivitetet mentale, ndėrsa nė gjumin hipnotik janė tė gjallėruara.
Hipnoza ka ndikim tė thellė nė tėrė organizmin. Nė gjendje hipnotike pulsi mund tė shpejtohet apo tė ngadalėsohet. Gjithashtu edhe frymėmarrja dhe sistemi neurovegjetativ pėsojnė ndryshime. Kėto ndryshime manifestohen me: djersitje, urinim, kollė, hiperstezi, hipertension, kriptomenzi, amnezi etj. Pėr kėtė qėllim hipnoza pėrdoret me sukses nė shėrimin e shumė sėmundjeve psikike dhe psikosomatike, siē janė: ulcera nė lukth nė zorrėn dymbėdhjetėgishtore, urinimi i pakontrolluar etj.
Nė obstretikė hipnoza ndihmon qė fėmija tė lindet pa dhembje, nė stomatologji dhe nė kirurgji pėr ta mundur frikėn me rastin e operimit. Hipnoza zbatohet gjithashtu me shumė sukses nė shėrimin e alkoolizmit, lėnien e duhanit, kundėr narkomanisė etj.
Gjithashtu ėshtė mjaft i rėndėsishėm fakti qė njeriu hipnotik ėshtė plotėsisht nėn kontrollin e hipnotizuesit.
Meqenėse sugjestioni nė gjendje hipnotike ėshtė mjaft i rritur, kurse ndikimi i logjikės tepėr i vogėl (nė minimum), hipnotikut jo vetėm se mund ti sugjestionohet nėnshtrimi para vullnetit tė dikujt, mashtrimi i shqisave, por edhe ti krijohen probleme mjaft tė ndėrlikuara. Kjo ndodh jo vetėm nė gjendje hipnotike, por edhe pas zgjimit.
Ky quhet sugjestionim pashipnotik apo pashipnozė, dhe mund tė zgjasė me vite tė tėra. Kjo e bėn tė mundur qė hipnoza tė abuzohet pėr qėllime tė ndryshme tė liga, si vjedhje, mashtrime, dhunime e deri nė vrasje. Gjithashtu kjo mund tė keqpėrdoret nė luftėra tė ndryshme, pėr propagandė dhe pėr qėllime politike.
Sot ekzistojnė mėnyra tė ndryshme pėr tė hipnotizuar, duke filluar nga ato klasiket e deri tek substancat kimike.
Njihen tri shkallė tė hipnozės:
1) Hipnoza e lehtė, qė nėnkupton relaksimin derisa kur vetėdija ėshtė ende e zgjuar, por mediumi i pranon sugjestionet e hipnotizuesit.
2) Hipnoza e mesme, fazė qė vjen pas hipnozės sė lehtė. Nė kėtė fazė relaksimi ėshtė mė i thellė, vetėdija ėshtė ende aktive, ndėrsa mediumi merr dhe i kryen tė gjitha sugjestionet, por nuk bie nė kundėrshtim tė pėrgjithshėm me strukturėn e personalitetit tė tij.
3) Hipnoza e thellė. Nė kėtė hipnozė relaksimi ėshtė absolut, vetėdija ėshtė joaktive dhe mediumi i kryen edhe sugjestionet e palogjikshme, duke iu nėnshtruar vullnetit tė hipnotizuesit. Nė kėtė gjendje tė thellė hipnotike mund tė arrihet edhe shtangia e plotė e trupit (katalepsia), zhdukja e plotė e dhembjes (anestezia), humbja e plotė e ndjeshmėrisė (analgezia) etj.
Nė kėtė gjendje, mediumit i ndodhin edhe mashtrime pozitive ose negative, si dhe ėshtė i mundshėm regresioni.
Keqpėrdorimi i hipnozės
Pėr shkak tė mundėsive dhe forcės sė madhe tė veprimit, hipnoza, po qe se keqpėrdoret, mund tė bėhet armė e fuqishme me pasoja tė shumėfishta.
Me pėrdorimin e suksesshėm tė narkoanalizės pėr hipnotizim nė mjekėsinė legale, u shtua interesimi pėr hipnozėn nė rrethet policore dhe filloi zbatimi i saj si mjet shumė efikas pėr zbulimin e sė vėrtetės. Ajo u quajt serumi i sė vėrtetės. Duke hipnotizuar personat pėr tė cilėt dyshohej se kishin kryer akte kriminale ose amorale (me anė tė substancave kimike dhe pa dėshirėn e tyre), inspektorėt pa pėrdorimin e dhunės, merrnin informacione tė sakta pėr krimet e kryera.
Shpėlarja e trurit ėshtė metoda mė bindėse e keqpėrdorimit tė hipnozės. Kjo metodė, pėrveē ndryshimit tė qėndrimeve, mendimeve, bindjeve tė personit, mundėson edhe kthimin e armikut nė njė bashkėpunėtor aktiv. Dr M.T. Ormantar, anėtar i Institutit tė Filadelfisė, u mor shumė me zbatimin e hipnozės pėr qėllime tė armatės; ai hipnotizonte ushtarėt dhe nė gjendje tė thellė hipnotike, tė pėrcjellė me amnezi totale, u jepte detyra tė rėndėsishme.
Supozohet se tė gjithė funksionarėt e lartė ushtarakė tė SHBA-sė dhe tė paktit NATO, qė kanė njohuri pėr materialet tepėr tė rėndėsishme politike dhe ushtarake, kalojnė nėpėr procesin e indoktrinimit pėr neutralizimin e efektit.
Timon Liri, i cili ishte njė kohė tė gjatė bashkėpunėtor i CIA-s, thotė se vetėm nė Amerikė CIA kontrollon rreth 30.000 veta me anė tė drogave.
Metoda tė kėtilla, jashtėligjore dhe antinjerėzore, u pėrdorėn shumė sidomos nė shtetet ish-socialiste. UDB-ja pėrdorte mėnyra tė tilla ndaj tė burgosurve tė pathyshėm tė kombit shqiptar, duke i paaftėsuar ata pėr jetė normale dhe duke u shkatėrruar personalitetin dhe moralin e tyre.
Nė kuadėr tė hipnozės pėrdoret shumė shpesh sugjestioni pashipnotik apo pashipnoza. Ky lloj sugjestioni ėshtė i rėndėsishėm nė hipnozė, sepse veprimet realizohen pas daljes nga gjendja e hipnozės. Ato ndikime mund tė veprojnė njė kohė tė pacaktuar dhe varen nga sugjestionimi nė kohėn kur njeriu ka qenė nėn ndikimin e hipnozės.
Duke pasur parasysh kėtė fakt, lind pyetja: A mund tė detyrohen njerėzit qė tė kryejnė veprime qė janė nė kundėrshtim me besimin, moralin, etikėn dhe traditėn religjioze tė tyre me anė tė hipnozės? Ka shumė fakte dhe njė literaturė tė gjerė qė e vėrteton kėtė.
Stefan Cvajg, nė librin e tij Shėruesi mental, pėrmend «rastin e Leidelbergut». Ai tregon se njė grua 34 vjeēe u shėrua disa vjet me anė tė hipnozės dhe pastaj atė e abuzuan seksualisht, duke e shitur edhe tek tė tjerėt.
Me gjithė faktin se ėshtė i ndaluar nga shumė asociacione botėrore, keqpėrdorimi i hipnozės ka shtrirje tė madhe dhe me pasoja tepėr tė rėnda pėr njerėzimin.
Magjia
Magjia (qė nėnkupton mrekulli, ēudi) ėshtė tėrėsi veprimesh qė bėhen me lėvizjen e sendeve dhe me fjalė e shprehje qė kanė fuqi tė ndikojnė mbi njerėzit e mbi dukuritė e natyrės. Pra, magjia ėshtė aftėsi e pazakonshme qė ka dikush, pėr tė ndikuar tek tjetri, individualisht apo nė mėnyrė kolektive.
Nė traditėn e hermetizmit, nė Perėndim gjithēka ėshtė dije. Gjithēka qė lėviz, qė manifestohet nė ēfarėdo mėnyre, pėrmban nė vete dije spirituale.
Valėt e materies, tė koncentruara deri nė shkallėn mė tė lartė tė dendėsisė dhe tė izolimit, ngėrthejnė dhe bartin nė vete dijen qė u referohet strukturave tė ligjshme dhe lėvizjes harmonike tė elektroneve. Siē dihet, gjithēka rrezaton nė natyrė. Si qenia mė e ndėrlikuar, njeriu ka njė lloj rrzatimi tė veēantė. Rrezatimi, sipas parimit tė pėrgjithshėm tė antipolaritetit, mund tė jetė pozitiv ose negativ, tėrheqės ose dėbues, i mirė ose i keq.
Njeriu qė ka arritur tė njohė vetveten, i cili e ka kuptuar mirė dhe e ka tė qartė mendimin dhe esencėn e jetės sė tij, pėrmes ushtrimeve tė gjata dhe tė mundimshme, mund tė arrijė tė pėrqendrojė tėrė fuqinė e vet psikike dhe ta pėrkryejė mendimin deri nė atė masė, saqė ta pėrdorė qėllimisht dhe nė mėnyrė tė vetėdijshme pėr tė mirė apo pėr tė keq.
Kur kjo fuqi pėrdoret pėr qėllime tė mira, atėherė quhet magji e bardhė. Nė dallim nga kjo, magjia e zezė ka pėr qėllim tė prishė dhe tė shkatėrrojė gjithēka qė qėndron lart si e bukur dhe e mirė, nė mėnyrė qė tė triumfojė e keqja mbi tė mirėn.
Gjithashtu, magu i zi aftėsitė shpirtėrore dhe forcat e fshehura i zhvillon vetėm pėr qėllime dhe dobi materiale. I dhėnė pas kėnaqėsive mė tė ulėta materiale, ai kulmin e kėnaqėsisė e gjen nė dhembjet dhe mjerimet e tė tjerėve.
Magjia e bardhė dhe magjia e zezė janė dy ekstreme qė luftojnė njėri-tjetri deri nė shfarosje.
Me magjinė e bardhė dhe me magjinė e zezė merren persona nė mėnyrė individuale po dhe grupe (sekte) tė ndryshme. Ata ose ato merren me tė nė mėnyrė tė organizuar. Kėto sekte nė kohė tė fundit sa vjen e shtohen. Kjo ndodh nė Amerikė dhe nė Evropė.
Me gjithė faktin se ka shumė teori qė janė munduar tė shpjegojnė hipnozėn dhe magjinė nė mėnyrė shkencore, prapėseprapė ato teori kanė ngecur nė sferėn e transhendentales.
Nė Kuranin famėmadh gjejmė shumė versete mbi magjinė:
(E hodhėn librin e Zotit) E ndoqėn atė qė e thoshin djajtė nė kohėn e sundimit tė Sulejmanit, Sulejmani nuk ishte i pafe, por djajtė ishin tė pafe, sepse u mėsonin njerėzve magjinė. (ndoqėn) Edhe ēfarė u zbriti nė Babil dy melekėve, Harutit edhe Marutit. E ata tė dy nuk i mėsonin askujt (magjinė) para se ti thoshin:Ne jemi vetėm sprovė, pra mos u bėj i pafe!. E mėsonin (njerėzit) prej atyre dyve atė (magji) me tė cilėn ndanin burrin prej gruas sė vet, por pa lejen e All-llahut me atė askujt nuk mund ti bėnin dėm dhe ashtu mėsonin ēfarė u sillte dėm e nuk u sillte dobi atyre. E ata (jehudijt) e kanė ditur se ai qė (hodhi librin) e zgjodhi atė (magjinė), ai nė botėn tjetėr nuk ka ndonjė tė drejtė (nė mėshirėn e Zotit). Po ta dinin ata se pėr se e shitėn vetveten, ajo ėshtė shumė e keqe. (El Bekare,102)
Sipas kėtij verseti mund tė kunkludojmė se:
- xhindėt kanė prioritet nė kryerjen e magjisė (sihrit) nė bashkėpunim me njeriun;
- mosbesimi (kufri ose dalja nga imani) ėshtė kusht pėr tė bėrė magji;
- mohimi i librit tė All-llahut (Teuratit) nga hebrenjtė dhe pasimi i djajve, d.m.th. mohimi i realitetit dhe pėrkrahja e gėnjeshtrės, ėshtė njė prej kushteve tė magjisė;
-pasojat dhe dėmet e magjisė janė tė vėrteta nėse pėr diēka tė tillė jep leje All-llahu xh.sh., sepse ato nuk mund tė bėhen pa lejen e Tij;
- magjia sjell gjithmonė dėm e assesi dobi. Nėse dikush ka ndonjė dobi tė rastėsishme prej saj, ajo dobi mund tė jetė sipėrfaqėsore dhe afatshkurtėr;
-magjistarėt janė jashtė mėshirės sė All-llahut xh.sh.;
Fahrudin Er-Razi, njeri prej komentatorėve tė shquar tė Kuranit, nė veprėn e tij Misbahul Munir, nė mes tė tjerash, shkruan: «Sihri (magjia) nė kuptimin e Sheriatit ka tė bėjė me paraqitjen irracionale tė gjėrave, shkaku i tė cilave ėshtė i fshehur dhe duket i kundėrt me thelbin e tyre dhe ato shfaqen si dukuri tė magjepsjes dhe tė mashtrimit».
Nė veprėn e tij El Mugni, Ibėn Kudame El Makdisi thotė: Magjia (sihri) ėshtė njė lloj falli, shkrimi, lidhje nyjash. Ka ndikim nė zemėr dhe trup, andaj si pasojė e saj paraqiten sėmundje, vrasje dhe ndarje tė bashkėshortėve. Ajo e pengon njeriun nė marrėdhėnie intime me bashkėshorten e vet etj. Disa prej tyre pėrgatiten pėr ta ndarė burrin prej gruas, qė tė urrejnė ose tė duan njėri-tjetrin.
Pėr shkak tė veprimit tė magjisė tek njeriu, All-llahu i madhėrishėm na mėson tė mbrohemi me fjalėt e Kuranit fisnik:
Thuaj: I mbėshtetem Zotit tė agimit, prej dėmit tė ēdo krijese qė Ai krijoi. Dhe prej errėsirės sė natės kur ngryset plotėsisht. Dhe prej dėmit tė atyre qė lidhin dhe fryjnė nyje. (El Felek, 1-4)
Ibn Arebiu ėshtė i mendimit se bashkėtingėlloret e fjalės sihr (s,h,r) mund tė lexohen tė pavokalizuara edhe sehar, qė d.m.th. agim-ferku i ditės. Kjo do tė thotė se sikur nė agim kur ende nuk dallohet kufiri nė mes natės e ditės, ashtu edhe njeriu i paorientuar nuk mund tė dallojė nėse magjia ėshtė mashtrim apo gjė e vėrtetė.
Shtrohet pyetja: Nėse magjia ėshtė mashtrim dhe gjė e rrejshme, si mund tė tė dėmtojė?
Nė realitet, gėnjeshtra dhe mashtrimi janė gjėra tė dėmshme. Nga tefsiri i Ibn Kethirit ėshtė e njohur se Omeri r.a. i dėnonte me vdekje magjistarėt, sepse ata, me mashtrimet dhe ngatėrresat e tyre, i shkaktonin dėm tė madh shoqėrisė.
Besimtari nuk duhet tė mohojė magjinė ngase kjo do tė thoshte mohim i verseteve kuranore (nass) dhe dalje nga besimi (imani).
Tė sjellim edhe disa versete nga Kurani fisnik, tė cilat e pėrkufizojnė magjinė:
Faraoni tha: Sillmėni mua tė gjithė magjistarėt e aftė. E kur erdhėn magjistarėt, Musai u tha: Hidhni ēkeni pėr tė hedhur. E kur i hodhėn ata, Musai u tha: Kjo qė e sollėt ju tash, vėrtet ėshtė magji! Po All-llahu do ta asgjėsojė kėtė, sepse All-llahu nuk e pėrkrah veprėn e tė prishurve. (Junus, 79-81)
Ndėrsa nė versetin 77 po tė kėsaj kaptine tė Kuranit famėmadh vėrejmė:
Musai u tha: A pasi qė u ka ardhur e vėrteta i thoni asaj magji? A magji ėshtė kjo? Magjistarėt nuk shpėtojnė?.
Pra, All-llahu i madhėrishėm sanksionon qartė veprėn e magjistarėve me fjalėt: ...Magjistarėt nuk shpėtojnė.
Nga versetet kuranore kuptojmė se magjia kishte marrė hov tė madh nė kohėn e Musait a.s Mu pėr kėtė arsye All-llahu i madhėrishėm e fuqizoi Musain a.s. me mrekullitė hyjnore me tė cilat i mposhti magjistarėt e asaj kohe, kurse ata pastaj, duke e parė tė vėrtetėn, u bėnė besimtarė tė sinqertė.
Lexojmė me vėmendje dhe duke analizuar versetet e Kuranit fisnik:
E ne e frymėzuam Musain (duke i thėnė): Hidhe shkopin tėnd!. Kur qe, ai gėlltiste ato qė i kishin trilluar. Atėherė u dėshmua e vėrteta dhe u zhduk ajo qė kishin pėrgatitur. Aty u mundėn ata (magjistarėt dhe faraonėt) dhe u kthyen tė poshtėruar. E magjistarėt ranė nė sexhde. Dhe thanė: Ne i besuam Zotit tė gjithėsisė, Zotit tė Musait dhe tė Harunit!. (El Arafė, 117-122)
Nė magji pėrshtypjet joreale tė shqisave pėrcillen deri tek imagjinata, e cila i regjistron si reale, prandaj magjia nuk ėshtė veēse mashtrim i shqisave.
Tė rikujtojmė versetin kuranor:
Ata thanė: O Musa, do tė hedhėsh ti apo ne po hedhim tė parėt?. Ai (Musai) tha: Jo, hidheni ju!. Kur, ja, atij iu duk se nga ajo magji e tyre litarėt dhe shkopinjtė lėviznin (si gjarpėrinj). E Musai ndjeu nė vete njėfarė frike. Ne i thamė atij. Mos kij frikė, ėshtė mė e sigurt se ti do tė jesh trimfues!. Tani hidhe atė qė ke nė dorėn tėnde tė djathtė (shkopin), qė ti gėlltisė ato qė i bėnė ata, sepse ajo qė bėnė ata nuk ėshtė veēse mashtrim magjistari, e magjistari nuk do tė ketė sukses kudo qoftė. (Ta Ha, 65-69)
Ndihma e All-llahut tė madhėrishėm i ishte dedikuar Musait a.s., andaj ia mbushi mendjen faraonit qė tė tubonte sa mė shumė magjistarė e popull nė mėnyrė qė mrekullitė e Musait ti shihte njė masė e madhe dhe tė triumfonte e vėrteta, e faraoni tė dėshtonte.
Mjeshtrit e magjistarėve njėherė mashtruan dhe magjepsėn masėn, por kur filloi tė vepronte mrekullia e All-llahut tė plotėfuqishėm nė duar tė Musait, magjistarėt, tė cilėt mėsuan se ēėshtė magjia e ēėshtė e vėrteta nga All-llahu, pa njė pa dy, i besuan All-llahut tė madhėrishėm publikisht para tėrė asaj mase tė tubuar dhe nuk ēanė kokėn pse iu kėrcėnua aq ashpėr faraoni, dhe tubimi pėrfundoi me disfatėn e faraonit.
Tė rikujtojmė duke medituar versetet e Kuranit famėmadh:
E kur erdhėn magjistarėt, i thanė faraonit: A do tė ketė shpėrblim pėr ne nėse dalim ngadhėnjimtarė?. Ai tha: Po, bile ju do tė jeni atėherė prej mė tė afėrmve!. Musai atyre u tha: Hidhni atė qė keni pėr ta hedhur. E ata i hodhėn litarėt dhe shkopinjtė e tyre duke thėnė: Pėr hir tė madhėrisė sė faraonit, ne me suguri do tė jemi ngadhėnjyes!. Atėherė edhe Musai hodhi shkopin e vet, i cili menjėherė gėlltiste gjithė ēkishin improvizuar ata. Atėherė magjistarėt ranė nė sexhde. E thanė: Ne i besojmė Zotit tė botėve, Zotit tė Musait e tė Harunit. Ai (faraoni) tha: I besuat atij, para se tju lejoja unė?!. Ska dyshim se ai (Musai) ėshtė prijėsi juaj qė jua mėsoi juve magjinė, e keni pėr ta marrė vesh mė vonė. Unė do tja shkurtoj duart e kėmbėt tuaja tė anės sė kundėrt pėr se (kithi) dhe qė tė gjithė do tju gozhdoj. (Esh Shuraė, 41-49)
Ibn Kethiri nė librin e tij Tefsiri i Kuranit famėlart pėrshkruan kėto lloje tė magjisė:
1. Magjia e mashtruesve dhe e lėkurėrrjepėsve. Kėtė lloj magjie e kanė praktikuar ata qė me magjitė e tyre kanė nxjerrė pėrfitime tė mėdha materiale. Sot i shohim kėta tek ne duke manipuluar popullin pėr tė zhdukurit gjatė luftės.
2. Magjia e ndihmuar nga xhindet. Kjo magji ėshtė e tillė sepse magjistarėt kėrkojnė ndihmė nga xhindet. Ky kontakt dhe bashkėpunim me xhindet ėshtė i mundshėm. Pėr kėtė bėnė aluzion verseti i Kuranit fisnik:
Dhe ka pasur burra prej njerėzve, qė kėrkonin ndihmė prej disa xhinėve dhe ashtu ua shtonin atyre mė shumė arrogancėn.(El-Xhinn, 6)
Magjistarėt (yshtėsit) qė kontaktojnė dhe bashkėpunojnė me xhindet (xhinėt) thonė se ata kontaktojnė dhe bashkėpunojnė me meleqtė. Pa marrė parasysh nėse ata janė tė vetėdijshėm apo jo, duhet ta dinė se ata bėjnė shirk qoftė me vetėdije, dhe qoftė pa tė!
Pra thirrja mashtruese drejtuar engjėjve, nė tė vėrtetė ėshtė thirrje drejtuar xhindeve pėr tė ndihmuar nė realizimin e njė magjie pėr dobi materiale.
Sipas parimit islam, lutja dhe adhurimi i drejtohen vetėm All-llahut tė madhėrishėm e askujt tjetėr.
Kėtė na sjell ndėrmend Kurani fisnik:
A ėshtė Ai qė i pėrgjigjet nevojtarit (tė mjerit) kur ai e thėrret duke ia larguar tė keqen, kurse juve ju bėn mbizotėrues tė tokės. A ka Zot tjetėr pos All-llahut? Jo, por ju shumė pak pėrkujtoni. (En Neml, 62)
Dallimi nė mes engjėjve dhe xhindeve ėshtė i qartė, ngase meleqtė janė tė krijuar nga drita, ndėrsa xhindet nga zjarri.
Muslimi transmeton nga Aisheja r.a. dhe thotė se Muhammedi a.s. ka thėnė: Meleqtė janė tė krijuar nga drita, xhindet nga zjarri, e njeriu nė formėn si u ėshtė shpjeguar (nė Kuran dhe hadith - nga dheu).
Xhindet posedojnė aso mundėsish dhe fuqish qė nuk i posedon njeriu. Njėra nga kėto fuqi ėshtė lėvizja e jashtėzakonshme e tyre. Shembull mė i mirė pėr kėtė tė vėrtetė ėshtė argumenti i premtimit tė xhindit Ifrit, qė i tha Sulejmanit a.s. se do tia sillte fronin e mbretėreshės jemenase Belkizes, nė Jerusalem, siē na kujton Kurani fisnik:
Ai (Sulejmani) tha: O pari, cili prej jush do tė mė sjellė fronin e saj, para se tė mė vijnė ata tė dorėzuar?. Njėri prej xhindeve tė vrazhdė (Ifriti) tha: Unė do tė ta sjell ty atė para se tė ngrihesh nga vendi yt. Unė pėr tė kam fuqi dhe jam i sigurt!. (En-Nemėl, 38-39)
Ndėr mundėsitė dhe fuqitė e tyre hyn edhe mundėsia e shndėrrimit tė tyre duke marrė pamjen si tė njerėzve, kafshėve, shpendėve etj. Prandaj, realizimi i fenomeneve parapsikologjike ėshtė nė bashkėpunim me botėn e xhindeve. Ato, sepse janė tė tilla, janė tė ndaluara nė Islam, ngase si njerėzit, ashtu edhe xhindet janė tė detyruar tė adhurojnė vetėm All-llahun e madhėrishėm, siē e vėrteton verseti i Kuranit famėmadh:
Unė nuk i krijova xhinėt dhe njerėzit pėr tjetėr pos qė tė mė adhurojnė. (Edh Dharijatė, 56)
Vetė nocioni xhind ka ardhur nga rrėnja e foljes xhen-ne, qė d.m.th. tė mbulosh, tė fshehėsh nga syri, pra nga tė parėt, pėrkatėsisht tė mos tė shohin tė tjerėt. Kėtė mė sė miri na e sqaron Kurani fisnik:
... Vėrtet ai dhe shoqėria e tij ju sheh, ndėrsa ju nuk e shihni.... (El Arafė, 27)
Njė grup xhinėsh shpejtuan tė pranojnė islamin kur e dėgjuan Kuranin:
Thuaj: Mua mė ėshtė shpallur se njė grup i vogėl nga xhinėt i vuri veshin dhe dėgjoi (Kuranin) dhe (kur u kthyen te tė vetėt) thanė: Ne kemi dėgjuar njė Kuran qė mahnit, qė udhėzon nė tė vėrtetėn, andaj ne i besuam atij dhe Zotit tonė, kurrsesi nuk do ta shoqėrojmė mė askėnd. (El Xhinn, 1-2)
3. Lloji i tretė i magjisė janė veprimet e shkathėta qė bėhen nė lloj-lloj montimesh e ēmontimesh tė gjėrave e pjesėve tė komplikuara nė skena tė ndryshme para publikut si, p.sh., kalorėsi me trumbetė, i cili vepron nė kohė tė caktuar. Kėtu hyjnė gjithashtu edhe idhujt budistė tė Indisė, tė cilėt me shikimet dhe lėvizjet e tyre mahnisin vizitorėt. Apo shtatorja e Zonjės sė Bekuar tek tė krishterėt, e cila duket sikur derdh lot nga syri nė njė kohė tė caktuar, qė arrihet me anė tė mekanizmave tė montuar brenda shtatores, dhe kjo gjė i lė gojėhapur vizitorėt e shumtė, tė cilėt mendojnė se po ndodh njė mrekulli, njė diēka e jashtėzakonshme".
Pasojat e shkaktuara nga magjia janė tė shumta, kurse mė kryesoret janė:
- ndarja mes bashkėshortėve, iluzoioni (halucinacioni) e ēmenuria, pengesa nė marrėdhėniet seksuale ose impotenca, steriliteti te njeri apo te dy bashkėshortėt, duke mos pasur pengesa organike etj.
Nga kėta shembuj mund tė shihet se magjia ka njė diapazon tė gjerė veprimi mbi njeriun.
Nga fjalėt e hadithit: Kush shkon te falltari apo magjistari, e ka mohuar atė qė i ėshtė shpallur Muhammedit, i cili, i transmetuar nga Muslimi, vazhdon: ...dhe nuk i pranohet namazi katėrdhjetė ditė, - kuptojmė pėrfundimisht ndalesėn e shkuarjes te magjistarėt dhe besimit tė fjalėve tė tyre.
Kurse nė Sunen thuhet:
Kush lidh nyje dhe fryn nė tė, ka bėrė magji (sihėr).
Magjistarėt pėr bashkėpunimin e tyre me xhindet, pėr fallin e tyre, pėr magjinė e tyre, pėr horoskopin e tyre dhe ēdo gjė tjetėr qė punojnė, paraqiten para njerėzve tė rėndomt, qė nuk kanė njuhuri islame, me pretekstin se problemin e tyre e konstatojnė nė qitap, dhe shumė herė se, gjoja, veprojnė me Kuran.
Pasi injorantėt qė u drejtohen falltorit pėr ndihmė, nuk e njohin Kuranin famėmadh, sidomos arabishten, mendojnė se ēdo libėr i shkruar me shkronja arabe ėshtė qitap apo Kuran.
All-llahu i madhėrishėm edhe nėse u ka dhėnė fuqi xhindeve tė kalojnė largėsi tė mėdha me shpejtėsi tė madhe, pėr tu sjellė informacione magjistarėve, ata nuk e dinė tė fshehtėn (gajbin), siē na njofton me saktėsi Kurani fisnik:
E kur ia caktuam atij vdekjen (Sulejmanit) askush tjetėr nuk i njoftoi ata (xhinėt) pėr vdekjen e tij pėrveē krimbit qė brejti shkopin e tij, e kur u rrėzua ai, pėr xhinėt u bė e qartė se sikur tė ishin ata qė e dinin tė fshehtėn, nuk do tė vazhdonin tė qėndronin nė mundimin e rėndė. (Sebeė, 14)
All-llahu i madhėrishėm gjithashtu thotė:
Ai ėshtė qė di tė fshehtėn, por fshehtėsinė e vet nuk ia zbulon askujt. (El Xhinn, 26)
dhe:
Ēelėsat e fshehtėsisė janė vetėm tek Ai, atė (fshehtėsinė) nuk e di kush pos Tij.... (El-Enamė, 59)
Kjo ėshtė vėrtetuar shumė herė nga njerėzit tanė qė kėrkonin informacione nga falltorėt nė Kosovė e nė Shqipėri pėr tė zhdukurit e tyre. Atyre u thoshin se me sigurinė mė tė madhe i kishin tė gjallė nė burgjet e Serbisė. Por e vėrteta doli ndryshe, ngase ėshtė thėnė se gėnjeshtra e madhe sjell zhgėnjim tė madh.
Pėr kėtė Muhammedi a.s. thotė: Nuk ėshtė mysliman kush profetizon tė keqen, ose qė kėrkon ti shtien fall, kush profetizon fatin ose ai qė dėshiron ti profetizohet fati, kush kėrkon ose bėn vetė magji. (Et-Taberi)
Aisheja r.a. transmeton: E kanė pyetur njerėzit tė Dėrguarin e All-llahut pėr tė dhėnė mendimin e vet pėr fallin, dhe ai ėshtė pėrgjigjur: Kjo nuk do tė thotė asgjė!. Por e kanė pyetur prapė: Pejgamber i All-llahut, atyre qė shtien fall, nganjėherė gjėrat u ndodhin dhe ato bėhen e vėrtetė.
Resulull-llahu me kėtė rast ka thėnė se kėtė fjalėn e vėrtetė e ruajnė xhindet, dhe kėtė e dėrgojnė nė veshin e atyre qė u besojnė, tė gjitha kėto tė vėrteta bashkė pėrziejnė njėqind gėnjeshtra. (Buhariu, Muslimi)
Sipas dispozitave dhe normave islame, bashkėpunimi me xhindet, pa marrė parasysh formėn, ėshtė i ndaluar rreptėsisht.
Magjistarėt mund ti identifikojmė nė bazė tė kėtyre veprimeve tė tyre:
- konfirmojnė se bashkėpunojnė me meleq-exhind.
- konfirmojnė se marrin shpallje prej Zotit;
- konfirmojnė se janė evlija tė mbėrrim tė Zotit;
- me pamjet e tyre duken si tė humbur, tė shqetėsuar dhe tė ēorientuar.
Mėnyra e shėrimit nga magjia, me Kuran dhe Sunnet ėshtė e pėrshkruar detajisht nė shumė libra tė dijetarėve islamė.
Mesazhi i Kuranit fisnik ėshtė i qartė pėr ēdo brez dhe pėr ēdo kohė:
...ajo qė bėnė ata nuk ėshtė tjetėr pos mashtrim magjistari, e magjistari nuk do tė ketė sukses kudo qoftė. (Ta Ha, 69)
Trigon- Shkrime: 331
Parapsikologjia
Pershendetje te gjithe anetareve... a ka dikush qe mund ta postoje librin e Sabir Krasniqit "Parapsikologjia" kam degjuar qe eshte interesant... do ishte me interes per te gjithe... faleminderit.

erikson- Shkrime: 38
Parapsikologjia
Parapsikologjia, dhe tё gjitha fenomenet parapsikologjike, sjellin njё interes tё madh nё ditёt tona. Nё mesin e shekullit tё 20 filluan hetimet e para shkencore mbi kёtё temё, por pa arritur nё nivele tё plota, nё mёnyrё qё tё krijohej njё shkencё e re e veēantё. Pёr kёtё arsye parapsikologjia pёrbёn njё degё tё psikologjisё.
Me fjalёn parapsikologji jepet tё kuptohet sektori I hetimit qё studjon aftёsitё mё tё thella dhe tё panjohura tё shpirtit njerёzor. Marrja me kёtё sektor nuk pёrbёn ndonjё lloj initacion nё mrekullira, por pёrpjekjen pёr njё kuptim sa mё tё mirё tё njeriut dhe tё jetёs nё pёrgjithёsi. Kjo qё nё vitet e fundit pёrbёn njё zonё tё re hetimi, nё tё vёrtetё nuk ёshtё aspak e re.
Nё lashtёsi tё gjithё qytetёrimet e lashtё u morёn me zhvillimin dhe ushtrimin e kёtyre fuqive tё njeriut.Dhe madje nuk bёhej fjalё pёr njё studjim nё fenomene tё vёshtira dhe tё pakuptimshme, por pёr zbatimin e drejtё tё Ligjeve tё Natyrёs, tё dukshёm ose tё padukshёm.
Por pёr tё kuptuar mё mirё idenё e parapsikologjisё (tё gjёndjeve domethёnё qё ndodhen pёrtej dhe mё lart psikisё sё njeriut), duhet tё studjojmё njeriun si njё qёnie e nderlikuar qё, pёrveē trupit tё tij fizik, zotёron dhe njё pjesё psikologjike dhe njё pjesё shpirtёrore.
Ky mendim ёshtё bashkёkohor por dhe njёkohёsisht edhe shumё I vjetёr dhe tradicional. Lidhja harmonike e kёtyre pjesёve ose trupave pёrbёn krijesёn e plotё njerёzore.Pyetja ёshtё se sa vetё njeriu njeh kёtё krijesё?
Studjime dhe mendime bashkёkohore na tregojnё se nё tё vёrtetё njohim shumё pak gjёra pёr veten tonё. Njeriu zotёron njё dinamikё, aftёsi dhe mundёsi qё janё gati krejt tё panjohura.
Le tё pёrngjajmё njeriun me njё ajsberg qё 10% e ekzistencёs sё tij ndodhet mbi sipёrfaqen e detit (koshiencё), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshiencё). Nё kёtё zonё tё madhe subkoshiente, pra, ekzistojnё dhe shfaqen tё ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Nё kёtё mёnyrё kuptojmё se parapsikologjia si njё shkencё, ёshtё studjimi I njё zone tё errёt.
Sigurisht kjo pjesё e errёt subkoshiente, me edukimin e pёrshtatshёm, hetimin dhe kanalizimin mund tё ndriēohet, dhe kёshtu pjesa koshiente tё mund tё zgjerohet.
Hapi I parё nё kёtё pёrpjekje ёshtё studjimi I botёs psikologjike, tё quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup ёshtё kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenet e tij janё tё dukshme tek vёzhguesit e aftё.
Ashtu sikur njeriu I verbёr ёshtё I paaftё tё shikojё fenomenet fizike, ose sikur shumё fenomene fizike kanё nevoje pёr makineri tё veēanta pёr tu bёrё te dukshme, kёshtu dhe I verbёri yllor/astral nuk shikon asgjё dhe shumё gjёndje tё tilla I kalojnё koceptimit tё tij sikur tё mos ekzistonin kurrё.
Nevojitet qё Ndёrgjegjja / koshienca tё stёrvitet dhe tё mёsohet tё veprojё nё kёtё nivel. Dhe kur kjo gjё tё ndodhё, duhet tё pёrparojё mё tej nё studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe tё trupit shpirtёror.Kuptojmё nё kёtё mёnyrё se sa e gjatё ёshtё rruga e vetёnjohjes dhe tё diturisё sё vёrtetё mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kёtё zhvillim dhe dije, tё quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe I pёrballojmё pёr ēdo ditё.
Nuk ёshtё e nevojshme njё njeri i privilegjuar me aftёsi parapsikologjike tё jetё dhe I zhvilluar shpirtёrisht, nё mёnyrё qё tё dijё tё njohё dhe tё kontrollojё kёto fuqi tё tij. Mё e zkonta ёshtё tё ketё lindur me to dhe me tё vёrtetё nuk I kontrollon dhe nuk I kanalizon sipas vullnetit dhe dёshirёs sё tij.
Kjo ёshtё njё arsye e rёndёsishme pёr tё cilёn shkencёtarёt dhe studjuesit nuk kanё arritur nё rezultate tё caktuara dhe nё konkluzione, por vetёm vёzhgojnё, rregjistrojnё dhe testojnё, gjithēka qё u pёrket kёtyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pёrgjigjjet e tij mbi kёtё temё. Na jep mёsime mbi ligjet universale (karma, rimishёrimi), qё influencojnё zhvillimin e njeriut dhe pёrcaktojnё elementet me tё cilat ai lind dhe ndjek kёtё ecuri.
Na mёson pёr zonat e padukshme tё ndёrgjegjjes/koshiencёs qё lidhen ngushtё me nivelin e dukshёm fizik. Na flet pёr Njё Jetё dhe pёr si mund tё gjitha qёniet tё jenё tё lidhura me njёra-tjetrёn.
Sigurisht qё kёto janё teori tё pavёrtetuara, sipas mentalitetit tonё, qё I nevojitet prova shumё tё dukshme dhe tё kufizuara. Kёshtu do tё na duhet pёr shumё kohё akoma tё kёrkojmё nё errёsirё deri sa tё arrijmё tё mundemi tё zgjerojmё mёnyrёn e konceptimit tonё, tё bёhemi mё koshientё/ndёrgjegjshёm nё tё gjitha nivelet dhe tё fitojmё dijen thelbёsore.
Tani do tё referohemi mbi disa nga fenomenet mё tё njohura dhe mё tё shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: ёshtё aftёsia e veprimit aktiv tё nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor ēlirohet nga trupi fizik. Ka mundёsinё e lёvizjes dhe tё transportimit me njё shpejtёsi tё pabesueshme nё ēdo lloj distance, ndёrsa trupi fizik qёndron I palёvizur. Sigurisht qё I njёjti fenomen bёhet dhe nё njё mёnyrё jokoshiente, gjatё gjumit. Kёshtu shpesh herё duke u zgjuar, ekziston njё ideja e njeriut mbi diēka qё ai jetoi, por pa pasur ndonjё kujtim tё caktuar.
Mesazhe ёndёrrore: Jung kishte thёnё se : Endrrat janё shpesh njё paradhёnie e tё ardhmes. Ndodh shpesh qё gjatё ёndrrave tё fitojmё njohuri tё duhura, pёrgjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe tё udhёtojmё nё kohё dhe tё jetojmё ngjarje tё sё ardhmes nё krahasim me kohёn fizike reale.
Psikometria: ёshtё aftёsia e pёrjetimit tё ngjarjeve tё sё kaluarёs nёpёrmjet ēdo lloj objekti. Njeriu qё ndodhet nё kёtё gjёndje udhёhiqet nga njё objekt I caktuar, qё pёrfaqson momentet dhe ndodhitё qё u zhvilluan gjate ekzistencёs sё tij tё kaluar.
Parashikimi: mundёsia pёr tё njohur veprime tё ardhshme. Nё lashtёsi pёrbёnte njё intitacion tё fortё , qё ishin Orakujt.
Intuita (insight): ёshtё mundёsia e konceptimit dhe e njohurisё pёrtej shqisave dhe tё mendjes sonё tё kufizuar. Ka tё bёjё me tё quajturin syrin e tretё, zhvillimin e parandjenjёs tek njeriu.
Telepatia: ёshtё aftёsia e trasmetimit nga njё njeri tek persona tё tjerё, me mjete jo fizike, tё njё figure, mendimi ose ndjenje. Pёr tu arritur kjo, nevojitet tё mbizotёrojё dikush nivelin psikologjik dhe atё mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij tё jenё mjaft tё forta dhe tё pastra.
Kёto janё disa nga fenomenet kryesore qё quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi I tyre nuk mbyllet kёtu. Kёshtu do tё referohemi mbi fenomenet e tjerё nё njё artikull tё ardhshёm. Pёrveē kёsaj, ashtu sikur thamё qё nё fillim, vetё parapsikolgjia ёshtё nё zhvillim e sipёr pavarёsisht se nё ditet tona ajo pёrbёn njё zonё hetimi dhe studjimi mjaft tё zgjeruar.
Me fjalёn parapsikologji jepet tё kuptohet sektori I hetimit qё studjon aftёsitё mё tё thella dhe tё panjohura tё shpirtit njerёzor. Marrja me kёtё sektor nuk pёrbёn ndonjё lloj initacion nё mrekullira, por pёrpjekjen pёr njё kuptim sa mё tё mirё tё njeriut dhe tё jetёs nё pёrgjithёsi. Kjo qё nё vitet e fundit pёrbёn njё zonё tё re hetimi, nё tё vёrtetё nuk ёshtё aspak e re.
Nё lashtёsi tё gjithё qytetёrimet e lashtё u morёn me zhvillimin dhe ushtrimin e kёtyre fuqive tё njeriut.Dhe madje nuk bёhej fjalё pёr njё studjim nё fenomene tё vёshtira dhe tё pakuptimshme, por pёr zbatimin e drejtё tё Ligjeve tё Natyrёs, tё dukshёm ose tё padukshёm.
Por pёr tё kuptuar mё mirё idenё e parapsikologjisё (tё gjёndjeve domethёnё qё ndodhen pёrtej dhe mё lart psikisё sё njeriut), duhet tё studjojmё njeriun si njё qёnie e nderlikuar qё, pёrveē trupit tё tij fizik, zotёron dhe njё pjesё psikologjike dhe njё pjesё shpirtёrore.
Ky mendim ёshtё bashkёkohor por dhe njёkohёsisht edhe shumё I vjetёr dhe tradicional. Lidhja harmonike e kёtyre pjesёve ose trupave pёrbёn krijesёn e plotё njerёzore.Pyetja ёshtё se sa vetё njeriu njeh kёtё krijesё?
Studjime dhe mendime bashkёkohore na tregojnё se nё tё vёrtetё njohim shumё pak gjёra pёr veten tonё. Njeriu zotёron njё dinamikё, aftёsi dhe mundёsi qё janё gati krejt tё panjohura.
Le tё pёrngjajmё njeriun me njё ajsberg qё 10% e ekzistencёs sё tij ndodhet mbi sipёrfaqen e detit (koshiencё), dhe 90 % ndodhet e fundosur Brenda ujit (subkoshiencё). Nё kёtё zonё tё madhe subkoshiente, pra, ekzistojnё dhe shfaqen tё ashtuquajturat fenomenet parapsikologjike. Nё kёtё mёnyrё kuptojmё se parapsikologjia si njё shkencё, ёshtё studjimi I njё zone tё errёt.
Sigurisht kjo pjesё e errёt subkoshiente, me edukimin e pёrshtatshёm, hetimin dhe kanalizimin mund tё ndriēohet, dhe kёshtu pjesa koshiente tё mund tё zgjerohet.
Hapi I parё nё kёtё pёrpjekje ёshtё studjimi I botёs psikologjike, tё quajturit nga esoterizmi tradicional trupi yllor/astral. Ky trup ёshtё kaq real sa dhe trupi fizik. Fenomenet e tij janё tё dukshme tek vёzhguesit e aftё.
Ashtu sikur njeriu I verbёr ёshtё I paaftё tё shikojё fenomenet fizike, ose sikur shumё fenomene fizike kanё nevoje pёr makineri tё veēanta pёr tu bёrё te dukshme, kёshtu dhe I verbёri yllor/astral nuk shikon asgjё dhe shumё gjёndje tё tilla I kalojnё koceptimit tё tij sikur tё mos ekzistonin kurrё.
Nevojitet qё Ndёrgjegjja / koshienca tё stёrvitet dhe tё mёsohet tё veprojё nё kёtё nivel. Dhe kur kjo gjё tё ndodhё, duhet tё pёrparojё mё tej nё studjimin e trupit mendor dhe akoma dhe tё trupit shpirtёror.Kuptojmё nё kёtё mёnyrё se sa e gjatё ёshtё rruga e vetёnjohjes dhe tё diturisё sё vёrtetё mbi fenomenet psikologjike ose metafizike. Por dhe pa kёtё zhvillim dhe dije, tё quajturat fenomene parapsikologjike ndodhin dhe I pёrballojmё pёr ēdo ditё.
Nuk ёshtё e nevojshme njё njeri i privilegjuar me aftёsi parapsikologjike tё jetё dhe I zhvilluar shpirtёrisht, nё mёnyrё qё tё dijё tё njohё dhe tё kontrollojё kёto fuqi tё tij. Mё e zkonta ёshtё tё ketё lindur me to dhe me tё vёrtetё nuk I kontrollon dhe nuk I kanalizon sipas vullnetit dhe dёshirёs sё tij.
Kjo ёshtё njё arsye e rёndёsishme pёr tё cilёn shkencёtarёt dhe studjuesit nuk kanё arritur nё rezultate tё caktuara dhe nё konkluzione, por vetёm vёzhgojnё, rregjistrojnё dhe testojnё, gjithēka qё u pёrket kёtyre fenomeneve parapsikologjike.
Esoterizmi jep pёrgjigjjet e tij mbi kёtё temё. Na jep mёsime mbi ligjet universale (karma, rimishёrimi), qё influencojnё zhvillimin e njeriut dhe pёrcaktojnё elementet me tё cilat ai lind dhe ndjek kёtё ecuri.
Na mёson pёr zonat e padukshme tё ndёrgjegjjes/koshiencёs qё lidhen ngushtё me nivelin e dukshёm fizik. Na flet pёr Njё Jetё dhe pёr si mund tё gjitha qёniet tё jenё tё lidhura me njёra-tjetrёn.
Sigurisht qё kёto janё teori tё pavёrtetuara, sipas mentalitetit tonё, qё I nevojitet prova shumё tё dukshme dhe tё kufizuara. Kёshtu do tё na duhet pёr shumё kohё akoma tё kёrkojmё nё errёsirё deri sa tё arrijmё tё mundemi tё zgjerojmё mёnyrёn e konceptimit tonё, tё bёhemi mё koshientё/ndёrgjegjshёm nё tё gjitha nivelet dhe tё fitojmё dijen thelbёsore.
Tani do tё referohemi mbi disa nga fenomenet mё tё njohura dhe mё tё shpeshta parapsikologjike.
Shpalosje Astrale/yllore: ёshtё aftёsia e veprimit aktiv tё nivelit yllor/astral. Kjo ndodh kur trupi yllor ēlirohet nga trupi fizik. Ka mundёsinё e lёvizjes dhe tё transportimit me njё shpejtёsi tё pabesueshme nё ēdo lloj distance, ndёrsa trupi fizik qёndron I palёvizur. Sigurisht qё I njёjti fenomen bёhet dhe nё njё mёnyrё jokoshiente, gjatё gjumit. Kёshtu shpesh herё duke u zgjuar, ekziston njё ideja e njeriut mbi diēka qё ai jetoi, por pa pasur ndonjё kujtim tё caktuar.
Mesazhe ёndёrrore: Jung kishte thёnё se : Endrrat janё shpesh njё paradhёnie e tё ardhmes. Ndodh shpesh qё gjatё ёndrrave tё fitojmё njohuri tё duhura, pёrgjigjje mbi problemet tona dhe madje dhe tё udhёtojmё nё kohё dhe tё jetojmё ngjarje tё sё ardhmes nё krahasim me kohёn fizike reale.
Psikometria: ёshtё aftёsia e pёrjetimit tё ngjarjeve tё sё kaluarёs nёpёrmjet ēdo lloj objekti. Njeriu qё ndodhet nё kёtё gjёndje udhёhiqet nga njё objekt I caktuar, qё pёrfaqson momentet dhe ndodhitё qё u zhvilluan gjate ekzistencёs sё tij tё kaluar.
Parashikimi: mundёsia pёr tё njohur veprime tё ardhshme. Nё lashtёsi pёrbёnte njё intitacion tё fortё , qё ishin Orakujt.
Intuita (insight): ёshtё mundёsia e konceptimit dhe e njohurisё pёrtej shqisave dhe tё mendjes sonё tё kufizuar. Ka tё bёjё me tё quajturin syrin e tretё, zhvillimin e parandjenjёs tek njeriu.
Telepatia: ёshtё aftёsia e trasmetimit nga njё njeri tek persona tё tjerё, me mjete jo fizike, tё njё figure, mendimi ose ndjenje. Pёr tu arritur kjo, nevojitet tё mbizotёrojё dikush nivelin psikologjik dhe atё mendor, dhe gjithashtu mendimet dhe ndjenjat e tij tё jenё mjaft tё forta dhe tё pastra.
Kёto janё disa nga fenomenet kryesore qё quhen fenomene parapsikologjike. Por rrethi I tyre nuk mbyllet kёtu. Kёshtu do tё referohemi mbi fenomenet e tjerё nё njё artikull tё ardhshёm. Pёrveē kёsaj, ashtu sikur thamё qё nё fillim, vetё parapsikolgjia ёshtё nё zhvillim e sipёr pavarёsisht se nё ditet tona ajo pёrbёn njё zonё hetimi dhe studjimi mjaft tё zgjeruar.

Black Angel- Shkrime: 38
Faqja 1 e 1
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi


















» Rikthimi tek bestytnitė
» Templierėt
» Njeriu enigmatik!
» Reptilian,Illuminati shfaqen ne filmin vizatimor Conan!
» Marrėzira njerėzore 2
» Kuriozitete - 4
» Kuriozitete!
» Blood of the "Gods" - Gjaku i "Zotave"
» Ajnshtajni dhe kuptimi i teorisė sė relativitetit
» Recetat e mjekesisė popullore pėr tė luftuar semundjet
» Nuk ka fund tė botės nė 2012
» Histori me Entitete - 2
» Zbulime nga personazhet e mistershme!
» Kryqi
» Mendimet rriten me vėmendje
» Facebook, si njė filial i CIA-s
» Pėrbindėshi i Prespės
» Cfare me ndodhi duke ecur rruges??!!!
» Mesazhi i Javės