Voodoo

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Voodoo

Mesazh  Jon prej 20.09.09 1:23

Voodoo



Nė shtetin e vogėl afrikano-perėndimor tė Beninit, voodoo-ja ėshtė praktikuar prej 10 mijė vjetėsh, por pėrpjekjet pėr tė ruajtur traditat e saj tė lashta g..... janė shndėrruar nė njė barrė tė madhe pėr familjet besimtare dhe duke zhytur njerėzit gjithnjė e mė shumė nė varfėri.

Benini ėshtė nė unik nė njohjen e Voodoo si njė fe zyrtare, tė ndjekur nga dy tė tretat e 7.6 milion banorėve. Kjo fe pėrfshin njė panteon perėndish dhe shpirtėrash, ndėrmjetėsia e tė cilėve kėrkohet pėrmes flijimit tė gjakut tė kafshėve.

Por pėr tė mbijetuar, voodoo ka nevojė pėr njė brez tė ri pėr tė pėrcjellė mistere tė shenjtė, kėshtu qė mijėra fėmijė iniciohen nga priftėrinjtė ēdo vit. Por ēmimi i ceremonive mund tė jetė i papėrballueshėm dhe disa prindėr madje po shesin fėmijėt e tyre pėr tė paguar borxhet e voodoo-sė.

Nė fshatin Djejbe, njė vajzė 9-vjeēare tėrhiqet zvarrė, duke kėnduar himne fetarė. E zhveshur deri nė bel, ajo sheh nga toka e pastruar prej kėmbėve tė saj tė zbathura teksa del nė oborrin e "konventės sė voodoo" tė Do Pa Tohizanli, njė prej institucioneve tė shumtė pėr iniciimin e fėmijėve nė misteret e Voodoo.

Thomas Azanaai, autor i njė raporti mbi sistemin e konventės thotė se ka mijėra tė tilla. Ndėrkohė qė, nė Do Pa Tohizanli kjo vajzė ėshtė "e vdekur" dhe nuk ka emėr.

Sapo iniciohet, ajo do tė rilindė dhe do tė marrė emėr tė ri. E ėma, Adonosi Kpamegan vėshtron e nervozuar. Ajo nuk mund t'i afrohet tė bijės, e cila pėrfundon kėngėn dhe gjunjėzohet pėrpara priftit tė lartė.

Ndalohet qė prindėrit tė kenė ēdo lloj komunikimi me fėmijėt e tyre, ndėrkohė qė kėta pagėzohen, njė proces qė sipas priftėrinjve mund tė zgjasė tre muaj, por shpesh herė zgjat mė shumė se tre vite.

Pas pesė aborteve, Kpamegan shkoi tek prifti i saj 12 vjet mė parė pėr tė kėrkuar ndihmė qė tė kishte njė fėmijė. Ai kreu njė ritual pjellorie falas, me "pazarin" faustian qė, nėse do tė lindte njė fėmijė do tė duhej ta sillte nė konventė.

Por kur lindi e bija, Kpamegan nuk kishte para pėr tė paguar tarifėn e pagėzimit kėshtu qė, siē thotė ajo, ia morėn beben me forcė dhe ia rikthyen vetėm, pasi ajo ra dakord tė kursente para dhe tė dorėzonte fėmijėn mė vonė. Pas nėntė vjetėsh, ajo ende nuk kish kursyer aq sa duhej. "Mė pas, Voodoo mė mori vajzėn", thotė ajo. "Ajo u pushtua dhe vrapoi duke ulėritur drejt konventės".

Ceremonitė kushtojnė afro 200 stėrlina, njė pasuri kjo nė njė vend ku mė shumė se gjysma e popullsisė jetojnė me mė pak se 1 stėrlinė nė ditė. Kpamegan fiton 12 qindarka nė ditė si mbledhėse drush; bashkėshorti ėshtė i papunė.

Prifti i lartė mohon qė tė pasurohet nė kurriz tė tė varfėrve. "Paratė nuk vjnė tek unė", kėmbėngul ai. Tė gjithė paratė, thotė ai, pėrdoren pėr tė blerė dh.. dhe pula si dhe pėrbėrės tė tjerė ceremonialė.

Koncepti i uljes sė kostos sė flijimeve e bėn tė qeshėsh. "Kur Voodoo kėrkon diēka nga ti, nuk duhet ta kundėrshtosh". Me dhėmbė tė rėnė dhe shumė i plakur, ai nuk ėshtė nė gjendje tė shohė pėrpara, madje as tė kuptojė se mund tė ketė njė problem.

Varfėria nė Benin ėshtė shkaktuar nga faktorė qė pėrfshijnė tokėn djerrė, mbipopullimin dhe menaxhimin shkatėrrimtar financar nė 17 vitet kur ishte njė diktaturė marksiste.

Nė rastin mė tė mirė, ceremonitė Voodoo shterojnė burimet e komuniteteve ruralė qė tradicionalisht kanė shkėmbyer mallra dhe jo para pėr ritualėt.

Nė rastin mė tė keq, falimenton dhe ndan familjet, duke i zhytur mė shumė nė borxhe e varfėri. Njė mėnyrė pėr tė zbutur efektet mė tė kėqinj tė varfėrisė ėshtė shitja e fėmijėve, duke i lėnė ata nė vend tė kostove tė pagėzimit dhe ceremonive tė tjera.

Prindėr tė tjerė i dėrgojnė fėmijėt nė punė si shėrbėtorė apo punėtorė, nė kushte qė Sulejman Diallo, pėrfaqėsues i Fondit tė Arsimit tė Fėmijėve nė Benin i pėrshkruan si "njė formė moderne e skllavėrisė".

Diallo beson se, shumė familje paguajnė borxhet e pagėzimit, duke shitur njė apo mė shumė fėmijė pėr punė tė detyruar. Studimet tregojnė se 40 mijė fėmijė trafikohen nė Benin ēdo vit si dhe shkojnė tė punojnė nė gurore nė Nigeri, aty ku rrihen, lihen tė vdesin urie dhe punojnė me turne, duke thyer gurė.

Voodoo



Voodoo ėshtė njė traditė fetare me origjinė nė Afrikėn Perėndimore, qė u bė e njohur nė Botėn e re pėr shkak tė importimit tė skllevėrve afrikanė. Voduni afrikano-perėndimor ėshtė forma origjinale e fesė; vodou Haitian dhe voodoo e Luizianės janė pasardhėsit e saj nė Botėn e Re.

Vodou (Voodoo nė anglisht) ėshtė njė emėr i dhėnė njė feje sinkretiste tė botės sė re, apo njė familje fesh, bazuar nė besimet e Fon, Ewe dhe ppuj tė tjerė tė Afrikės Perėndimore, tė popujve tė Kongos nė Afrikėn Qendrore dhe Krishtėrimit. Gjendet nė zona tė diasporės afrikane, sidomos nė Haiti, Republikėn Dominikane, Kubė e Brazil.

Nė fenė Voodoo, i gjithė Krijimi ėshtė hyjnor dhe si rrjedhim ka fuqi hyjnore, qė mund tė arrihet prej praktikuesve. Funksionet themelorė tė voodoo janė tė shpjegojnė forcat e universit, tė influencojnė kėto forca dhe tė influencojnė sjelljen njerėzore.

Gojėdhėnat e voodoo pėrcjellin gjenealogjinė, historinė dhe fabulat. Praktikantėt nderojnė perėnditė dhe tė lashtėt. Kur ėshtė me gėrma tė mėdha, fjala Voodoo tregon fenė. Kur ėshtė me gėrma tė vogla tregon shpirtėrat e fesė.

James Brabazon
avatar
Jon

1164


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Voodoo

Mesazh  Jon prej 20.05.10 10:45

Vaudou - Vodu

Besimi ‘vodu’ u formua nga bashkimi i disa feve pagane afrikane dhe asaj katolike qė sollėn francezėt nė kolonitė e tyre. Nė tė vėrtetė ėshtė njė traditė e skllevėrve tė zinj.

Shumica e popullsisė nė Haiti i pėrkasin besimit ‘vudu’. Haitianėt janė ende njė popull pagan.

Ato besojnė nė disa hyjni, tė cilat sipas tyre janė tė udhėhequr nga njė Zot, i cili nuk ndėrhyn nė punėt e njerėzve. ‘Vodu’ ėshtė njė fe e pėrafėrt me judaizmin dhe krishtėrimin, por me njė komponente tė lartė dhe tė frikshme pagane.

Sipas tyre Zotii ka krijuar gjithēka, ėshtė suprem dhe i plotfuqishėm. Por ai gjithashtu ėshtė edhe i paaritshėm.

Besimtarėt nuk mund ti drejtohen atij me lutje, por pėr to ndėrmjetėsojnė hyjnitė, tė cilėt janė njė lloj si shenjtorėt.

Sipas besimit ‘vudu’, njerėzit u luten hyjnive, tė cilėt ndėrmjetėsojnė tek Zoti pėr udhėzim, falje gjynahesh, etj.

Tė bardhėt u`a ndaluan skllevėrve tė praktikonin fetė e paraardhėsve tė tyre dhe i pagėzuan ato me katolicizėm. Mirėpo, tė imponuar pėr tė praktikuar katolicizmin, vudistėt vazhdonin me ritualet e tyre nė mėnyrė tė fshehtė.

Kėto praktika bazohen tek ekzistenca e njė pjese tė errėt tė qėnies njerėzore.

Magjia e zezė praktikohet nga klerikėt e tyre tė cilėt quhen Bokor, tė konsideruar si “ata qė i shėrbejnė Zotit me tė dyja duart”, dhe nga disa grupacione sekrete.

Sipas besimit ‘vudu’, shpirtrat e kėqinj enden nėpėr terrin e natės. Disa prej tyre mund tė marrin dhe shėmbėlltyrėn e disa lloje kafshėsh si: ujkut, qenit, lakuriqit tė natės, etj.

Aktiviteti i bokorve pėrqėndrohet nė krijimin e “lugetėrve” tė cilėt janė njerėz tė ringjallur pėr tė bėrė vepra tė kėqia dhe pėr tė pėrhapur shkatėrrime nė tokė. Dhe tė gjitha kėto nė kėmbim tė ndonjė kurbani.

Qėllimi i kėtyre ritualeve ‘vudu’ ėshtė qė tė hyjnė nė kontakt me shpirtrat, nė mėnyrė qė tė pėrfitojnė ndere prej tyre nė kėmbim tė disa tė mirave ose kurbaneve dedikuar atyre.

Zakonisht ritualet mbahen me rastin e ndonjė vdekjeje, pėr tė larguar syrin e keq apo ndonjė sėmundje, gėzimi familjar, fejesė, martesė, lindje, etj.

Kėto rituale zhvillohen nė kėtė mėnyrė:
Hapja e ritualit me njė festė; formohet njė atmosferė veve (kurora me lule, miell nė dysheme dhe rrahje tamburash); kėngė tė shenjta; vallėzimi i shenjtė. Ritmi i kėrcimit shtohet hap pas hapi derisa njėri nga kėrcimtarėt rrėzohet nė tokė nė gjendje transi dhe ja dorėzon shpirtin njė hyjnie (shpirtit tė njė shenjtori).

Theret njė kurban pėr nder tė hyjnisė dhe kėrcimtari duhet tė pijė nga gjaku i kafshės sė therur.

Pamje gjate ceromonive ku kalohet ne trans tė vėrtetė











Kjo ėshtė njė kukullė e njohur vaudou qė pėrdoret gjatė magjive

avatar
Jon

1164


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Voodoo

Mesazh  gjilanasi prej 09.09.15 23:32

avatar
gjilanasi

380


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Voodoo

Mesazh  dashmir* prej 21.09.15 20:02

shum do te kuptoni
avatar
dashmir*

“The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams.”


17


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: Voodoo

Mesazh  Sponsored content


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi